Xəbər lenti
09/08/2020 [14:33]:
Putindən 5 səhifəlik məktub aldım - Lukaşenko
09/08/2020 [14:31]:
Partlayışdan sonra Livanda ilk istefa - Yeni gəlişmə
09/08/2020 [14:28]:
“Qarabağ”ın Çempionlar Liqasında rəqibi bəlli olub
09/08/2020 [14:23]:
İran-İraq sərhədində zəlzələ oldu
09/08/2020 [14:20]:
Karantinin daha da yumşaldılması yoluxmanı artıra bilərmi?
09/08/2020 [14:00]:
Rasim Balayevin 72 yaşı tamam oldu - FOTOLAR
09/08/2020 [13:56]:
Bill Qeyts koronavirusun bitəcəyi tarixi açıqladı
09/08/2020 [13:51]:
Azərbaycanda bir gündə 308 nəfər COVID-19-dan sağalıb, 87 nəfər yoluxub, 2 nəfər vəfat edib
09/08/2020 [13:49]:
Belarusda xaos olmayacaq - Lukaşenko
09/08/2020 [13:48]:
“Rusiya Trampın, Çin isə Co Baydenin prezident olmasını istəyir” - ABŞ kəşfiyyatı
09/08/2020 [13:46]:
Düşmən Xankəndidən Qırmızı Bazara gedən  strateji yolu asfaltlamağa başladı...- FOTO
09/08/2020 [13:13]:
Dubayda yaşayan azərbaycanlı model izləyicilərini heyran qoydu - VİDEO
09/08/2020 [13:09]:
Toysuz qalan meyxanaçı dəllallığa girişdi
09/08/2020 [13:07]:
Lukaşenko prezident seçkilərində səs verdi
09/08/2020 [13:06]:
Zakir Həsənov generalın ölümü ilə bağlı başsağlığı verdi
09/08/2020 [12:42]:
"Son dəfə Qurban bayramı günü danışdım, bayramını təbrik etdim, səs o səs deyildi..."
09/08/2020 [12:24]:
ABŞ-da prezidentliyə namizədi yarasa dişlədi
09/08/2020 [12:23]:
Azərbaycan-Türkiyə birgə taktiki təlimlərin birinci mərhələsinə xüsusi təyinatlı bölmələr cəlb edilib - VİDEO
09/08/2020 [11:56]:
Ermənistanda koronavirusa yoluxan daha 6 nəfər ölüb
09/08/2020 [11:54]:
Namizədlərin səviyyəsi eyni deyil – Belarus
09/08/2020 [11:39]:
Azərbaycanda ər arvadını amansızlıqla qətlə yetirdi
09/08/2020 [11:24]:
Müdafiə nazirinin keçmiş müavini dünyasını dəyişdi...
09/08/2020 [11:16]:
Məşhur professordan Qazilərimizlə bağlı I vitse-prezidentə müraciət: "Vətəndən uzaqda olsam da..."
09/08/2020 [11:13]:
48 yaşlı kişi yaşadığı evdə intihar etdi
09/08/2020 [10:54]:
400 minlik toyu ilə gündəmə gələn sabiq azərbaycanlı məmurun qızı BOŞANDI...
09/08/2020 [10:39]:
Koreya hücum planlaşdırır? - 5 müharibə ssenarisi
09/08/2020 [10:35]:
Belarusda kritik seçki başladı - Svetlana Tixanovskaya video-müraciət yaydı: “Necə yəni ölkəni kimsəyə vermərik?”
09/08/2020 [10:31]:
Sumqayıtda Xalq artistinin qardaşı döyülüb - FOTO
09/08/2020 [10:27]:
İqtisadçı professor Azərbaycanı Sinqapurla müqayisə etdi... - ACI REALLIQ
09/08/2020 [10:24]:
Ağalar Vəliyev Goranboyluları rayonun yaradılmasının 90 illiyi münasibətilə təbrik etdi
09/08/2020 [10:19]:
Bakıda sərnişin avtobusları üçün zolaqların təşkili barədə təklif hazırlanıb, 5 əlavə ekspress xətt istifadəyə veriləcək
09/08/2020 [10:17]:
Tovuzdakı qətllə bağlı cinayət işi başladı
09/08/2020 [10:15]:
Gürcüstanda Axalkalaki hadisələri ilə bağlı istintaq başladı
09/08/2020 [10:04]:
“Beyrut limanına yüklənən selitra xarici təsir olmadan partlaya bilməzdi” - “Rhosus” gəmisinin kapitanı
09/08/2020 [09:55]:
Türkiyədə sərnişin avtobusu qəzaya uğradı, ölənlər və yaralananlar var
09/08/2020 [09:52]:
Dünyada COVİD-19-a yoluxanların sayı 20 milyon nəfərə çatır
09/08/2020 [09:33]:
Ermənistan silahlı qüvvələri mövqelərimizi atəşə tutub
09/08/2020 [09:32]:
Bakıda polis onu bıçaqlayan oğrunu güllələdi
09/08/2020 [09:31]:
Qaxda ağır qəza: Mikroavtobusla toqquşan “VAZ” yandı
09/08/2020 [09:19]:
Meksika - ABŞ sərhədində bütün zəruri infrastrukturla təmin olunmuş tunel aşkarlanıb
09/08/2020 [09:18]:
"Beyrutu partladan odur" - Türkiyəli strateqdən şok
09/08/2020 [09:07]:
Qadın döyüşçü qələbəsini ehtiraslı rəqslə qeyd etdi - VİDEO
09/08/2020 [09:05]:
Kin saxlayan və qisascıl bürclər məlum oldu
09/08/2020 [09:02]:
İsrail səhvən öz PUA-sını vurdu
09/08/2020 [09:01]:
Xəzər dənizində zəlzələ olub
09/08/2020 [08:59]:
ABŞ-ın beş prezidentinin qələbəsini öncədən xəbər vermiş professordan yeni PROQNOZ
09/08/2020 [08:57]:
Beyrutda iğtişaşlar zamanı xəsarət alanların sayı 728-yə çatıb
09/08/2020 [08:46]:
Belarusda kritik seçki başladı: Tixanovskaya gizləndi, internet və telefonlar kəsilir, ölkə “tikan” üstə…
09/08/2020 [08:19]:
"Allaha və Qiyamət gününə iman bəsləyən şərab içilən süfrədə əyləşməz...”
09/08/2020 [01:08]:
Livanın üçün xeyriyyə fonduna 100 min dollar bağışladılar...
08/08/2020 [23:53]:
"Ermənistanla Azərbaycan arasında baş verənlər bu iki ölkənin öz işidir, lakin..."
08/08/2020 [23:51]:
"Bu hucumlar tolerant və sabit Azərbaycan cəmiyyətini “silkələmək” niyyəti daşıyır"
08/08/2020 [23:29]:
Mingəçevirdə birmərtəbəli ev yanıb
08/08/2020 [23:28]:
Qazaxda yanacaqdoldurma məntəqəsinin yaxınlığından minaatan mərmisi tapılıb - FOTO
08/08/2020 [23:10]:
“Azərbaycanın öz torpaqlarını müharibə yolu ilə azad etməkdən başqa yolu yoxdur”
08/08/2020 [22:38]:
Səngərdə Vaqifin şeirlərini oxudu, məşhur filmə onun əvəzinə erməni aktyoru çəkdilər...
08/08/2020 [22:30]:
ABŞ-ın Çini çökdürmək planına ƏKS HƏMLƏ
08/08/2020 [22:28]:
“Silahın hansı yolla Ermənistana satılması aydınlaşdırılmalıdır” - Cavanşir Feyziyev
08/08/2020 [22:24]:
Salyanda kişi intihar edib
08/08/2020 [22:22]:
“Yuventus”un yeni baş məşqçisi Pirlo oldu
08/08/2020 [22:00]:
Prezidentin təltif etdiyi alim Muradov kimdir?
08/08/2020 [21:57]:
Livanın baş naziri erkən parlament seçkiləri keçirməyi təklif etdi
08/08/2020 [21:37]:
Beyrutda nümayişçilər daha bir nazirlik binasına girdilər, yaralıların sayı artıb
08/08/2020 [21:37]:
Tanınmış şair Cəlal Qurbanov: “Sənin önündə əyilirəm, Xanlar əmim”
08/08/2020 [21:12]:
“Lənkəranskini o biri dünyaya göndərdim” deyən “qanuni oğru” 8 il tez azadlığa buraxıldı - FOTO
08/08/2020 [21:02]:
“Yuventus” Sarrini qovdu
08/08/2020 [21:00]:
"Qələbə üçün əlavə fədakarlıq lazım gələcək" - Elxan Məmmədov
08/08/2020 [20:59]:
"İdarəetmə sistemində təkmilləşmə iqtisadi inkişafın dayanıqlılığının açarıdır" -Vüqar Rəhimzadə
08/08/2020 [20:36]:
Beyrutdan nümayişçilər XİN binasına girdilər, 100 nəfərdən çox yaralı var
08/08/2020 [20:24]:
Livanlılar küçələrə axışdı: Ya Ərdoğan... - Video
08/08/2020 [20:22]:
Azərbaycan vətəndaşı girov götürülüb - ona işgəncə verərək ailəsindən pul tələb edirlər - FOTO/VİDEO
08/08/2020 [20:11]:
Baş Nazir: “Fəaliyyətinə icazə verilmiş sahələrdə yoluxmalara görə məsuliyyət sahibkarların üzərinə düşəcək”
08/08/2020 [19:39]:
Prezidenti oğurlamağı planlaşdıran amerikalı hərbçilərə AĞIR CƏZA
08/08/2020 [19:36]:
Beyrutda baş verən partlayışda ölən və yaralananların sayı artıb
08/08/2020 [19:16]:
Pandemiya dövründə mehmanxanaların fəaliyyəti açıqlandı
08/08/2020 [19:15]:
Azərbaycan XİN: “Ermənistan bütün qanunsuz əməllərinə görə cavab verəcək”
08/08/2020 [19:14]:
Baş nazirdən magistratura və rezidentura ilə bağlı mühüm qərar
08/08/2020 [19:03]:
Əli Əsədov nazirləri topladı: Nəzarət gücləndirilir - FOTO
08/08/2020 [18:55]:
Samuxda “Mercedes” aşdı, sürücü xəstəxanalıq oldu
08/08/2020 [18:54]:
Müdafiə Sənayesi Nazirliyinin kollegiyasının tərkibi təsdiqlənib - SİYAHI
Bütün arxiv bir sırada
29/01/2018 [20:44] - Köşə - ( 2744 dəfə baxılıb)

Ana dilimizdə 37 havası...

Qulu Məhərrəmli

Təbiətdə köklü-köməcli nəhəng ağaclar da olur, kökü üzdə qalmış cılız kol-kos da. Bir az bərk külək qalxan kimi həmin kol-kosu dibindən qoparıb ora-bura çırpa-çırpa sovurub aparır, köklü ağaca isə heç fırtınanın da gücü çatmır.

Neçə vaxtdır ki, Azərbaycan dilinin orfoqrafiya qaydalarının yeni layihəsi ilə bağlı cəmiyyətdə yaşanan həyəcanlar, mediadakı müzakirələr nədənsə, gözümün qabağına bu ağac-kol mənzərəsini gətirir. Və adam düşünür ki, görəsən növbəti qayda dəyişikliyində dilimizə hansı ölçü ilə yanaşırlar? Neçə əsrlik yazı ənənəsi olan bu dilə hər küləkdən qoparağı götürülən kol-kos kimi baxır, yoxsa onu köklü-şaxəli ağac kimi qəbul edirlər? Əlbəttə, adam arzulayardı ki, ikinci məqam olsun, amma yox, deyəsən, bu dəfə külək başqa səmtdən və başqa cür əsir. Bir əsrdə əlifbası üç dəfə dəyişdirilmiş ana dilimiz, indi də süni müdaxilələrlə üz-üzədir, onun kilidli qapılarından keçib atlarını içərilərdə səyirdirlər. Çox aşkarca duyulur ki, “islahat” adı ilə xeyli sayda sözün qəddini əyir, dilimizin canına, onun qan damarlarına, leksik-qrammatik quruluşuna təhlükəli viruslar yeritməyə, salamat sahələrinə minalar basdırmağa çalışırlar.

* * *

Əsas narahatlıq bəzi sözlərin ənənəvi yazılışını dəyişmək təklifi ilə bağlıdır. Dünyanın harasında olursa-olsun, dildə artıq formalaşmış, yazıda oturuşmuş, şüurlara hopmuş, beyinlərdə daşlaşmış sözü dəyişmək yanlış addımdır, çünki həmin söz bir işarə kimi ifadə etdiyi predmet və mahiyyətin sabit daşıyıcısıdır. Həmin sözün şəklinin dəyişməsi yazıda və qavrayışda dolaşıqlıq yaradır, hətta nəsillər arasında bağları belə qıra bilir.

Müzakirələrdən təbii bir sual meydana çıxır: axı nə olub, nə baş verib ki, dil qaydalarında birdən-birə bu qədər dəyişiklik aparılır? Ana dilində bu miqyasda dəyişiklikləri zəruri edən nədir, hansı səbəblərdir? Cavab çox sadədir: dil praktikamızda ciddi söz və qayda dəyişməsinə səbəb olacaq heç nə baş verməyib, buna zərurət yoxdur. Sadəcə, kimlərsə “islahat” adı altında belə qondarma dəyişikliklərin olmasını istəyir. Yəni bu prosesdə bir az avtoritarizm, yanlış yönəltmələr, ana dilini və elmi düşüncəni zorlayan bir inzibatiçılıq duyulur. Görünür, sevgili məmləkətimizin axsayan elminin öz Baron Münhauzenləri var və onlar məsələni yalnız “alğı-satğı” ilə məhdudlaşdırmaq fikrində deyillər.

Bu adamlar “əsgər” sözünün “əskər”(maddə-22) kimi, Vereşagin”in yenidən “Vereşşagin”(m.-15) kimi yazılmasını, “cəmiyyət” tipli sözlərdə qoşa “y”-nın birinin ixtisar edilməsini (m.-37), “Quran” sözünün hecadan-hecaya “Qu-ran” şəklində keçirilməsini (m.-69) istəyirlər. Hətta, dilin qrammatika və morfonologiyasına da müdaxilə edərək, “almalı idi” əvəzinə ədəbi dili ləhcələşməyə aparan “almalıydı”, “gəlməli imiş”in yerinə “gəlməliymiş” (m.-44) yazılmasını məqbul sayırlar.

Təbii ki, dilin yazı qaydalarında hər zaman dəyişikliklərə ehtiyac olur, çünki dil statik və donuq nəsnə deyil, canlı orqanizmdir, cəmiyyət tərəqqi etdikcə onda da təbii inkişaf və zənginləşmə gedir. Xalqımızın tarixi-genetik dəyərlərini, onun ruhunu, həyat duyumunu, yaşantılarını, təfəkkür və düşüncə tərzini əks etdirən Azərbaycan dilində də zaman-zaman belə dəyişmələr, qayda cilalanmaları olub. Məhz bu cilalanmaların sayəsində, məsələn, ötən əsrin əvvəlləri ilə müqayisədə dilimizin qaydaları indi daha sabit, qrammatikası daha mükəmməl, dil qatlarında gedən proseslər daha aydın və durudur. Sovet dövründə formalaşmış böyük mədəniyyət kontekstində ədəbi dilimizin də bir çox konseptual məsələləri, o cümlədən yazı və tələffüz qaydaları ilə bağlı əsas problemlər həll olunmuşdur. Bu işdə V.Xuluflu, B.Çobanzadə, Ə.Dəmirçizadə, H.Mirzəzadə, A.Abdullayev, M.Hüseynzadə, Ə.Orucov, M.Şirəliyev, Ə.Əfəndizadə, A.Axundov və başqa görkəmli dil biliciləri önəmli rol oynamışlar.

* * *

Bu gün də ana dilimizdə, xüsusən leksik layda dinamik proseslər gedir. Dilçilik elminin bu proseslərə reaksiyası adekvat olmasa da, qapıları dəyişikliklər üçün həmişə açıqdır. Amma iki cür dəyişiklik var: biri zamanla təbii olaraq baş verən, dil praktikasından doğan və dilə müəyyən məntiqi məna qazandıran dəyişikliklərdir ki, bunu normal qarşılamaq lazımdır. İkincisi isə məqsədi açıq bilinməyən qeyri-təbii, qondarma dəyişikliklərdir ki, bunlar hər zaman dilin nizamını pozur. Zərurət olmadan, dilin morfonoloji və orfoqrafik qaydalarına vaxtaşırı düzəlişlər dilçilik elminə, dilin ümumi ab-havasına, onun konstitusiyası sayılan orfoqrafiya lüğətinin fəlsəfəsinə sayğısızlığın nəticəsi kimi meydana çıxır. Orfoqrafiya komissiyasının təklif etdiyi dil qaydaları layihəsindəki bəzi maddələrdə, məhz bu hava duyulur.

Ədalət naminə deyək ki, 69 maddədən ibarət layihə heç də bəzən təqdim olunduğu qədər qorxulu deyildir, çünki qaydaların 80-85 faizi əvvəllər (1960, 1975) mövcud olmuş ciddi elmi bazaya əsaslanır. İndi bunların bəzilərinin ağlabatan nüanslarla cilalanması çox təqdirəlayiqdir. Problem və ciddi mübahisə doğuran 22 və 37-ci maddələrin, həmçinin 69-cu maddənin vaxtilə apostroflu sözlərin hecadan-hecaya keçirilməsinə aid olan hissəsidir. Fikrimizcə, bu maddələrin qəbul edilməsi ana dilimizdə gələcəkdəki fəlakətli qayda dolaşıqlıqlarına rəvac verəcəkdir.

Məsələn, 37-ci maddədə göstərilir ki, tərkibində — iyyat,- iyyət və -iyyə şəkilçisi olan sözlər bir [y] ilə tələffüz olunduğu üçün fonetik prinsipə əsaslanaraq, onların bir y ilə yazılması məqsədəuyğun sayılır. Adamdan soruşarlar ki, niyə? Nə olsun ki, “mədəniyyət”sözü bir ”y” ilə tələffüz olunur. Ona qalsa, dilimizdə minlərlə söz var ki, yazılışından fərqli tələffüz olunur. Bu o deməkdirmi ki, biz fonetik prinsipə əsaslanıb deyilişdəki kimi “hopbanmax” (hoppanmaq), “kəşviyat” (kəşfiyyat) və ya “ixdira” (ixtira), yaxud “baxça” (bağça) yazmalıyıq? Bu, nə məntiqdir belə?

Dilimizdə eynicinsli qoşa samitlər olan bəzi sözlərin də tələffüzü zamanı samitlərdən biri düşür. Məsələn, biz “qramatika”, “kamunikasiya” “diskusiya”, “kamisya” deyir, amma qrammatika, kommunikasiya, diskussiya və komissiya yazırıq və heç kim də bundan rəncidə olmur. İndi biz durub deyək ki, gəlin, bu sözləri bir “m”, yaxud bir “s” ilə yazaq?

Əgər söhbət “iyyət” kimi şəkilçilərin tələffüzə uyğunlaşdırılaraq yazılışından, yəni morofonoloji dəyişikliklərdən gedirsə, gəlin onda “elmi prinsipə” sadiq qalıb belə bir qayda da qəbul edək: “-lar cəm şəkilçisi qoşulduğu sözün son samitindən asılı olaraq –rar (açarrar), -nar (qadınnar), -dar (buluddar) kimi yazılsın” və ya “ilə qoşması və bağlayıcısı –nan2 kimi yazılsın: atamnan, nənəynən” və s. Deməli, bir “y” təklifinin gələcəkdə dilin xeyrinə olmayan əcaib təşəbbüslərə yol açıb zəncirvari reaksiya, yaxud “domino effekti” yaradacağı şübhəsizdir.

Tələffüz məsələsində bir məqamı nəzərə almaq lazımdır: sözlərin yazılışı ilə deyilişi arasında fərqin olması təbiidir və bu, ilk növbədə dilin səs quruluşunun qənaətə meyilli olması ilə bağlıdır. Məhz buna görədir ki, dilçilik elmi şifahi nitqdə düzgün tələffüz (orfoepiya) qaydalarında “qənaət”i əsas prinsiplərdən sayır. Yazıdakı “gəlmisiniz”i bir heca qısaldıb tələffüzdə “gəlmisiz” deməyimiz bu prinsipdən qaynaqlanır. Bu, məsələnin bir tərəfidir, ikinci tərəfdən də anlamalıyıq ki, qanunların geriyə gücü olmadığı kimi, yeni “icad” olunmuş qaydaları da dildə artıq vətəndaşlıq hüququ qazanmış sözlərə tətbiq etmək olmaz. Yəni dilin öz daxili ahəngi, səs axını, intonasiyası ilə formalaşmış sözləri dəyişməyin zərərdən başqa heç bir faydası yoxdur.

Buna görə də Orfoqrafiya qaydalarında yamaq kimi görünən, heç bir məntiqə və elmi prinsipə əsaslanmayan 22 və 37-ci maddələrin layihədən çıxarılması (təbii, kimlərinsə kommersiya niyyəti yoxdursa) dövləti də əlavə xərclərdən xilas edəcək. Digər tərəfdən məncə, buradakı elmi-məntiqi boşluğu ortaq türk dili, ümumi türk və islam inteqrasiyası, azərbaycançılıq və s. kimi mətləbə dəxli olmayan həssas şüarlarla pərdələmək olmaz. Ən yaxşı azərbaycançılıq dilə və yazı qaydalarına ənənənədən gələn ehtiramı saxlamaqdır.

* * *

Hələ iki-üç il əvvəl AMEA-da və Milli Məclisdə sanballı vəzifələr tutan, akademiyanın humanitar yönümlü institutlarına, o cümlədən Dilçilik institutuna ciddi inzibati təsiri olan akademik İsa Həbibbəyli saytların birinə verdiyi müsahibədə deyirdi ki, yanaşı iki ”y” samiti ilə yazılan və -iyyət şəkilçisi ilə düzələn sözlərdə “tələffüzün çıxardığı hökmü nəzərə alaraq tək y-ya keçmək zəruridir”. Mən onda Dilçilik institutunda, dil qaydalarına əməl olunmasının monitorinqini aparan şöbədə çalışırdım və yadıma gəlir ki, bəzi alimlər bu bəyanatı zarafat kimi qiymətləndirib təəccüblənirdilər. Amma indi hörmətli akademikin istəkləri deyəsən, reallaşır və o vaxt bu məsələyə təəccüblənənlər bir “y”-ya keçmək ideyasının qızğın təbliğatçılarına çevriliblər.

Təsadüfdənmi, ya bədbəxtlikdənmi, bir “y” təklifi Orfoqrafiya Komissiyasının təklif etdiyi dəyişikliklər toplusunda 37-ci nömrə ilə qeyd olunub. Azərbaycanlı şüurunda 37 rəqəminin hansı assosiasiya doğurduğunu nəzərə alsaq, ana dilimiz üçün bunu pis əlamət saymaq olar…

loading...
"Bir icra başçısının məhkəmə qərarını saymaması Azərbaycan dövlətinə qarşı hörmətsizlikdir"
Beyrutdakı partlayışın daha bir görüntüsü yayıldı - VİDEO
Romantik evlilik təklifi evi kül etdi - FOTOLAR
Maskasız müştəri ona xəbərdarlıq edən qadına yumruq atdı - VİDEO
Burunsuz doğulan oğlağı "Tanrı" olaraq qəbul etdilər - FOTO
Clean City Company
N.Tusi adına Klinika

Hadisə
"Son dəfə Qurban bayramı günü danışdım, bayramını təbrik etdim, səs o səs deyildi..."
Cəmiyyət
Səngərdə Vaqifin şeirlərini oxudu, məşhur filmə onun əvəzinə erməni aktyoru çəkdilər...
Cəmiyyət
“Lənkəranskini o biri dünyaya göndərdim” deyən “qanuni oğru” 8 il tez azadlığa buraxıldı - FOTO
Cəmiyyət
“Ümid edirəm ki, məhz bu xarakter bir çox narahatçılıqları aradan qaldıracaq...”
Cəmiyyət
"Dənizdə boğulanların əksəriyyəti havanın küləkli olduğu vaxtda çimərliyə gedənlər olub"

Yazar
İlham İsmayıl
"İsti iyul bitdi, amma Qarabağın işğaldan azad edilməsinin isti günləri qarşımızda..."
Həftənin ən çox oxunanları
Gürcüstan Rusiyadan Ermənistana göndərilən partlayıcı dolu yük maşınlarını saxladı...
Gərginlik artır, Türkiyə hərəkətə keçməlidir - Rusiya
Kafe və restoranlar açılacaq – Baş nazirdən AÇIQLAMA
"Görünür, ermənilər son hadisələrdə Rusiyanın bir qədər neytral qalmasından narahat olublar"
Livanlılar küçələrə axışdı: Ya Ərdoğan... - Video
İranda haqqında deyirlər: "Professor İsmayılovu Rusiyadan bizə Allah göndərib..."
“Onlar burunlarını hər yerə soxurlar – Qafqaza da, Orta Asiyaya da, Ukraynaya da...”
“Türkiyənin göstərişi ilə ölkəyə girən pakistanlılar Ermənistanı daxildən dağıdacaq”
Bakıda özəl klinikada dəhşət: Qarabağ əlilini səhv müalicə ilə bu hala saldılar və...
"Bəzi ölkələr dağılacaq, Azərbaycan isə..."
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247