Xəbər lenti
12/12/2019 [23:32]:
Kirayə mənzildə həmcins valideynləri ilə böyüyən Baş Nazir - FOTOLAR
12/12/2019 [23:28]:
İmişlidə baş vermiş avtoqəzada sürücülərdən biri ölüb
12/12/2019 [23:22]:
Altay Məmədovun oğlu vəfat etdi
12/12/2019 [23:11]:
Bu qadın Niyaməddin Orduxanlının qohumuymuş...
12/12/2019 [22:36]:
Ermənistanda saxta hərbi sənəd aşkarlandı
12/12/2019 [22:19]:
5 gün sidiyə gedə bilməyən qadının sidik kisəsi çıxarıldı - DƏHŞƏT...
12/12/2019 [21:57]:
Türkiyə Bakıdan qazın qiyməti ilə bağlı nə istəyib?
12/12/2019 [21:51]:
"Deputat öz fəaliyyəti ilə parlamenti xalqın gözündən salmamalıdır" - Sonuncu söhbət...
12/12/2019 [21:24]:
Abşeron rayonunda üçmərtəbəli evdə yanğın baş verib
12/12/2019 [21:08]:
Təcili yardıma yol verməyən xanım sürücüdən daha bir kobudluq - VİDEO
12/12/2019 [21:03]:
Sərdar Cəlaloğludan “Eurohome” yanğını ilə bağlı şok açıqlama - VİDEO
12/12/2019 [21:01]:
Azərbaycanlı bəyin çılğınlığı dünya mediasında - VİDEO
12/12/2019 [20:53]:
Ukraynalı nazir maaşının azlığından şikayətləndi - “4 uşağım var”
12/12/2019 [20:47]:
UFAZ tələbələrinə Strasburq Universitetinin tələbə biletləri təqdim edilib
12/12/2019 [20:43]:
“Qarabağ” və “Düdelanj” komandalarının start heyətləri açıqlanıb
12/12/2019 [20:42]:
Tramp Makronu “yumşaq yerdə tikan” adlandırdı - İNANILMAZ TƏHQİR
12/12/2019 [20:35]:
Heydər Əliyev “Azərxalça”nın filiallarında ehtiramla yad edilib
12/12/2019 [20:32]:
"Ümid edək ki, islahatların nəticəsi kimi yeni parlamentdə çoxpartiyalılıq təmsil olunacaq"
12/12/2019 [20:31]:
Bakının “Ləhiş bağları”na təbii qaz verildi
12/12/2019 [20:26]:
ADPU-da Heydər Əliyevin xatirəsinə həsr olunan anım tədbiri keçirildi
12/12/2019 [20:24]:
Dövlət Statistika Komitəsində Heydər Əliyevə həsr olunmuş anım mərasimi keçirilib
12/12/2019 [20:22]:
İsveçdə İbrahimoviçin heykəlinin ayaqlarını kəsərək aparmaq istəyiblər
12/12/2019 [20:21]:
Heydər Əliyevin vəfatının 16-cı ildönümü Belqradda da anıldı - FOTOLAR
12/12/2019 [20:16]:
"Fərhad Əhmədov Azərbaycana dönəndə hiss etmişdim ki, bu, xoşniyyətli dönüş deyil..."
12/12/2019 [20:08]:
Yol polisindən piyadavurmaların qarşısını alacaq YENİLİK - VİDEO
12/12/2019 [20:07]:
Bu sistem dalğıcları bitməyən oksigenlə təmin edir - MARAQLI İXTİRA
12/12/2019 [20:07]:
Gənc nәslin tәrbiyәsindә Heydәr Әliyev mәktәbi
12/12/2019 [20:00]:
Siyasi Büro üzvü Yakovlev Yerevanda dedi: “Dərhal Dağlıq Qarabağı Azərbaycandan götürün…”
12/12/2019 [19:48]:
Azərbaycanlının cibindən qumbara çıxdı, tutuldu
12/12/2019 [19:47]:
Ədliyyə işçiləri Heydər Əliyevin əziz xatirəsini yad ediblər
12/12/2019 [19:35]:
Gömrük Akademiyasında Heydər Əliyevin anım gününə həsr olunan tədbir keçirilib
12/12/2019 [19:35]:
Nigeriyada hərbi bazaya hücum oldu - 73 əsgər öldü
12/12/2019 [19:23]:
Gürcüstanın baş prokuroru vəzifəsindən gedib
12/12/2019 [19:16]:
Goranboyda məktəblini maşın vurub
12/12/2019 [19:07]:
UEFA türkiyəli futbolçuların əsgər salamı ilə bağlı qərar verib
12/12/2019 [19:02]:
Yol ortasında ağlasığmaz görüntü - Avtomobilin üzərinə çıxıb...+ VİDEO
12/12/2019 [18:42]:
3 yaşlı qızın başı qazana sıxıldı, çıxarmaq üçün səfərbər oldular - QORXUNC... + VİDEO
12/12/2019 [18:40]:
102 FM tezliyi üçün sənəd qəbulu başa çatdı - 5 iddiaçı var
12/12/2019 [18:36]:
Avropa Mərkəzi Bankı uçot dərəcəsini sabit saxlayıb
12/12/2019 [18:15]:
Bakıda xəyanətə uğramış ər arvadının sevgilisindən ağlasığmaz intiqam aldı
12/12/2019 [18:12]:
Finlandiyanı qadınlar idarə edəcək - Zərif məxluqlar əsas POSTLARDA
12/12/2019 [18:11]:
Emin Həsənli: “Heydər Əliyev Fondunun gördüyü işlərə kölgə salmaq yolverilməzdir”
12/12/2019 [18:10]:
Səhhəti pisləşən xalq artistindən XƏBƏR VAR
12/12/2019 [17:53]:
“Məşhurluq həbsxanada yatmaq kimidir” - FOTO
12/12/2019 [17:49]:
İnternat məktəbləri bağlanılır: Uşaqlar ailələrinə təhvil verilir...
12/12/2019 [17:47]:
Tərtərdə kişinin ağzından güllələnməsinin təfərrüatı məlum oldu
12/12/2019 [17:46]:
Elmar Məmmədyarov Latviya Prezidenti ilə görüşüb
12/12/2019 [17:38]:
Zakir Fərəcovun prokuror oğluna vəzifə verildi
12/12/2019 [17:36]:
Soros Ermənistan İctimai Şurasına nəzarəti  ələ keçirdi...
12/12/2019 [17:19]:
Qızın yumruq zərbəsindən sonra oğlanın daxili orqanlarının yeri dəyişdi
12/12/2019 [17:18]:
Azərbaycan Dünya Bankının kreditindən imtina edib
12/12/2019 [17:02]:
Rusiya idmançılarının sanksiyaları sərtləşdirilməyəcək
12/12/2019 [17:01]:
“Açığı, mən bilmirəm ki, Milli Məclis xarici siyasətdə hansı rol oynayır...”
12/12/2019 [16:57]:
Zəngilan necə işğal edildi? - Erməni general açıqladı
12/12/2019 [16:49]:
Vasif Talıbov yeni qurum yaratdı
12/12/2019 [16:47]:
"Orta məktəblərdə əlavə 800 psixoloqa ehtiyac var"
12/12/2019 [16:37]:
"Qarabağ"ın oyununa görə "Bakı Metropoliteni" bu gün yarım saat artıq işləyəcək
12/12/2019 [16:34]:
Almaniyadakı erməni mafiyası - narkotik alveri və qanlı qarşıdurmalar
12/12/2019 [16:33]:
"Gəncədən Turan yoluna - Əhməd Cəfəroğlu" - Alimlə bağlı elmi konfrans Gəncədə davam edib
12/12/2019 [16:31]:
Əli Əhmədov Vladimir Zelenski ilə görüşüb - FOTO
12/12/2019 [16:10]:
Ermənilər kilsəyə, məhkəməyə və siyasi partiyalara inamı itirib - SORĞU
12/12/2019 [15:59]:
“Heydər Əliyev haqqında bədii və sənədli filmlərin çəkilməsinə ehtiyac var”
12/12/2019 [15:57]:
"Gürcüstan parlamentinə kimyəvi hücum olub"
12/12/2019 [15:56]:
“Niyaməddin ölsə, bu şərəfsizlər başına xına yaxacaq?”
12/12/2019 [15:41]:
Türkiyədə 100-dən çox məktəbli zəhərləndi
12/12/2019 [15:35]:
Nazir müavinindən məktəblərdə Yeni il tətili - AÇIQLAMASI
12/12/2019 [15:33]:
Xalq artisti xəstəxanaya yerləşdirilib
12/12/2019 [15:31]:
Putini Kremldən qovmaq istəyən şaman cərimələnib
12/12/2019 [15:26]:
Məşhur ərəb şahzadəsi narkotikdən öldü - FOTOLAR
12/12/2019 [15:23]:
Putin Yuri Lujkovla vida mərasimində iştirak edib - FOTOLAR
12/12/2019 [15:20]:
"Rusiya Qarabağ münaqişəsinin həlli üzrə dialoqun davam etdirilməsinə yardım edəcək"
12/12/2019 [15:18]:
Vaynşteyn təcavüz etdiyi qadınlara 25 milyon dollar verəcək
12/12/2019 [15:03]:
Brilliant Dadaşova: “Silahı çəkib içəri girirdim...”
12/12/2019 [14:59]:
“14 gündür küçələrdə qalmışıq, niyə bizə qarşı bu münasibəti sərgiləyirlər?” - FƏRYAD
12/12/2019 [14:57]:
BSU-da Heydər Əliyevin anım gününə həsr olunmuş tədbir keçirilib
12/12/2019 [14:55]:
“Söhbət Xoşqədəmdən gedirsə, burada xoşməramlı heç nə ola bilməz”
12/12/2019 [14:51]:
Prezident Heydər Əliyevin məzarını ziyarət etdi - FOTO/VİDEO
12/12/2019 [14:46]:
Myanmar lideri Haaqa məhkəməsi önündə
12/12/2019 [14:45]:
"Nöqsanlara yol verən direktorları cəzalandırmaqdan çəkinmirik"
12/12/2019 [14:22]:
Ermənistan  35 yaşadək həkimlərin  orduya çağırışını elan etdi...
Bütün arxiv bir sırada
24/02/2017 [09:11] - Köşə - ( 5374 dəfə baxılıb)

“Zərif hegemoniya”: Hakimiyyətlər xanımlara niyə ötürülür?

Elçin Qurbanov

Dünya əhalisinin təxminən yarısını qadınlar təşkil edir. Buna baxmayaraq, onların indiyə qədər hakimiyyətdə öz saylarına uyğun şəkildə təmsil olunduqlarını söyləmək çətindir. Baxmayaraq ki, tarixçilər dünyada ilk hegemoniyanın qadın idarəçiliyiylə bağlı olduğuna inanır və bu dönəmi “matriaxral dövr” adlandırırlar.

Dünyanın ilk halının matriarxal olmasının səbəbi kişilərin evdə-eşikdə olmaması, dolayısıyla ailələrin xanımlar tərəfindən idarə edilməsiylə əsaslandırılır. Əkinçiliyin inkişafı ilə kişilərin evlərinə “həbs olunması” matriarxalizmin də süqutu ilə nəticələndi. Min illər boyu sürən patriarxal dövr başladı. Ailələrdə dəyişilən hegemoniya dövlət idarəçiliyinə də təsirsiz ötüşmədi.

Əkinçiliyin kəşfindən sonra zərif cinslərin idarəçilik sahəsində zəif təmsilçiliyi bir neçə səbəblə izah oluna bilər. Başlıca səbəblərdən biri əmək alətlərinin qadınların orqanizminə uyğun olmaması ilə bağlı idi. İş həyatında ağır fiziki əməyin tələb olunması qadınların işgüzarlıq potensiallarını aşağı salır, istər-istəməz ailələrdə evin maddi təminatını öz öhdəsinə götürən kişilərin sözü keçirdi.

Patriaxral hegemoniya son dövrlərə qədər sürdü. Son zamanlar elmi-texniki tərəqqinin yaratdığı yeni şərait əmək alətlərini təkmilləşdirdikcə, işgüzarlıq sahəsində qadın-kişi fərqi də ortadan qalxdı. Çünki dövrün ən vazkeçilməz amək aləti halına gələn komputerləri, müxtəlif dəzgahları, avadanlıqları eyni bacarıqla istifadə etmək fürsəti yaxalayan qadınlar evə çörək gətirmək imkanında həyat yoldaşlarından geri qalmırdılar. Hətta bəzi hallarda əmək alətlərinin işlədilməsində daha çox etina və diqqətin tələb olunması kimi amillər qadın əməyini daha avantajlı hala gətirirdi. Getdikcə həyat yoldaşlarının himayəsinə ehtiyacları aradan qalxdığından onlar öz ayaqları üzərində dayanmaq imkanı qazandılar və bu, cinslər arasındakı ictimai status fərqini də heçə endirdi. Qadın əməyinin dəyərliləşməsi onların hakimiyyətdəki  təmsilçilik imkanlarını da artırdı. Görünür, buna görə də bir çox ölkələrdə xanımlar hazırda yüksək hakimiyyət orqanlarında təmsilçilik haqqı qazanmağa başıladılar. Beləcə, dünya get-gedə yenidən matriarxallaşma prosesinə qədəm qoydu.

İstərsəniz, gəlin, getdikcə matriarxallaşan dünyamıza qısa bir nəzər salaq.

Dünyanın yenidən matriarxallaşmasının ilk addım səsləri ötən əsrin ikinci yarısında eşidilməyə başladı. Sənaye inqilablarının sürüklədiyi II Dünya müharibəsindən sonra ilk qadın dövlət idarəçisi Hindistanda ortaya çıxdı. 1966-cı ildə Hindistanın baş naziri olan İndra Qandinin “zərif hegemoniyası”nı iki mərhələyə bölmək olar. İlk mərhələ 1966-1977-ci illəri əhatə edir.

1970-ci illərin ortalarında Hindistanı bürüyən iqtisadi böhranlar İndra Qandinin taxtını laxlatdı. Oğlu Sanjayın “xalq avtomobili” adıyla başlatdığı proyektlərin uğursuzluğa uğraması və bir çox korrupsiya hadisəsində adının hallanması İndra Qandinin də nüfuzuna ciddi zərbə vurdu. 1975-ci ildə keçirilən seçkiləri saxtalaşdırmaqla hakimiyyətini sürdürən Qandinin daha sonra BMT-nin “ailə planlaması” proyektini tətbiq etməsi “hind dəmir ledisi”nin nüfuzuna ciddi zərbə vurdu. Hindlilər öz xanım rəhbərlərinin onları “qısırlaşdırmağa” çalışdığından şübhə etdilər və ona qarşı üsyana başladılar. İndra Qandi isə hakimiyyəti daha çox əlində saxlamaq üçün fövqəladə vəziyyət elan etməyə məcbur oldu. Ölkədə iki ildən artıq davam edən fövqəladə vəziyyətə baxmayaraq, İndra Qandi 1977-ci ildə növbədənkənar parlament seçkiləri keçirərək, hakimiyyəti Janata Partiyasının lideri Morarci Desaiyə ötürdü.

“Hindistanın dəmir liderisi” müxalifətdə çox qalmayacaq, 3 ildən sonra yenidən hakimiyyətə gələcək və ömrünün qalan 4 ilini də baş nazirlikdə keçirəcəkdi. 1984-cü ilin 31 oktyabrında öz qorumalarının sui-qəsdinə qurban gedərək, kreslosunu oğlu Rajiv Qandiyə buraxacaqdı.

Dünyanın ikinci “dəmir ledisi” 1979-cu ildə İngiltərədə hakimiyyətə gəlib. İngiltərə siyasətində silinməz iz qoyan Marqaret Tetçer də İndra Qandinin ilk hakimiyyət mərhələsində olduğu kimi öz ölkəsini 11 il idarə edib. Onu İndra Qandinin taleyindən sığortalayan isə, əlbəttə ki, ölkəsinin demokratik xarakteri olub. Böyük Britaniyanın demokratik xarakteri Marqeret Tetçerə hakimiyyəti rahatlıqla sələfinə ötürmək və bu təhvil-təslimdən sonra 25 il asudə yaşamaq şansı verib. 2013-cü il 8 aprel tarixində insult keçirən “dəmir ledi” 88 yaşında dünya ilə vidalaşıb.

XX əsrin 3-cü “dəmir ledi”si Pakistanın iki dəfə (1988-1990, 1993-1996) baş naziri olmuş Bənazir Buttodur. Pakistanın inkişafında və demokratikləşməsində ciddi xidmətləri olan Bənazir Buttonun da taleyi İndra Qandiyə bənzəyir. O da İndra Qandi kimi ölkəsinin rəhbəri olan bir ailədən gəlirdi. Atası Zülfüqar Əli Buttonun sayəsində Oksford universitetində oxumuş, Harvardda magistraturanı başa vurduqdan sonra Pakistana qayıtmış və ilk vəzifəyə də elə atasının yanında müşavir olaraq başlamışdı. O da, daha sonra qeyd edəcəyimiz kimi, “zərif hegemoniya” yollarında irəliləyərkən, terrorun qurbanına çevrilmişdi. Butto da 3-illik arayla ikinci dəfə öz ölkəsinə rəhbərlik etməyi bacarmışdı və s.

1977-ci ildə Pakistanda hərbi çevriliş edən Ziya ül-Həqq Zülfüqar Əli Buttonu edam etdirdi. Çevrilişdən sonra uzun illər ev həbsində yaşayan Bənazir Butto 1984-cü ildə hökumətin icazəsi ilə İngiltərəyə mühacirətə göndərildi. Üzərindən bir neçə il keçməmiş müəmmalı bir təyyarə qəzasına uğrayan Ziya ül-Həqqin ölümündən sonra keçirilən seçkilərdə xalqın səsini qazanan Bənazir Butto 1988-ci ildə Pakistanın ilk qadın baş naziri oldu. Daha sonra korrupsiyada günahlandırılan xanım baş nazirin ilk hakimiyyəti cəmi 20 ay sürdü. 1990-cı ildə Pakistan prezidenti Qulam İshaq Xanın əmriylə Butto hakimiyyətinə son qoyuldu və yeni hökuməti qurmaq səlahiyyəti Nəvaz Şərifə verildi.

1993-cü ildə yenidən hökumət quran Bənazir Buttonun ikinci hakimiyyəti 3 il çəkdi. 1996-cı ildə yenidən korrupsiyada ittiham olunan Butto devrildi və bir daha mühacirətə yollanmalı oldu. 2007-ci ildə 3 dəfə hakimiyyətə qayıtmaq təşəbbüsü isə ağır nəticələndi (Baxmayaraq ki, Pakistanın “dəmir ledisi”nin arxasında ABŞ, İngiltərə və bütövlüklə Qərb dayanırdı). Həmin ilin 5 noyabrında seçki qabağı təşviqat mitinqində terrora məruz qalaraq, həyatını itirdi.

Ötən əsrin ikinci yarısında bu 3 qadının ağır mübarizəsilə başlayan dünyanın matriarxallaşma prosesi son 10 ildən etibarən, xüsusi vüsət almağa başlayıb.

 2003-2007-ci illərdə Argentina prezidenti Nestor Kirçnerin həyat yoldaşı olan Kristina Kirçner 2007-ci ildə bu posta namizədliyini verdi. Yoldaşının ikinci dəfə prezident seçilmək istəməməsiylə ulduzu parlayan Kristina 2011-ci ildə də seçicilərin 54%-nin səsini alaraq öz vəzifəsini davam etdirdi. O, Argentina xalqı arasında II Evita ləqəbi ilə məşhurdur. Ləqəbini aldığı Evita (Mariya Eva Duarte de Peon) 1946-1955-ci illərdə Argentinanın baş naziri olmuş Juan Domingo Peronun həyat yoldaşıdır. 1952-ci ildə 33 yaşında xərçəng xəstəliyindən həyatını dəyişən Evita Argentinada bir çox demokratik-özəlliklə də qadın azadlıqları ilə bağlı-islahatların ilhamvericisi kimi tanınır. Kristina Kirçner bu ləqəbi almasını onun həm də Argentinada apardığı demokratik islahatlara borcludur.

Argentinada başlayan bu matriarxallaşma prosesi digər Cənubi Amerika ölkələrinə də yayıldı. Kristina Krinçerin ikinci dəfə prezidentliyə namizədliyini irəli sürdüyü 2011-ci ildə Braziliya da ilk qadın prezidentini seçdi. Bu, Dilma Russefdir. Sabiq Braziliya prezidenti Lula da Silvanın namizədi kimi seçkilərə qatılmış Dilmanın adı korrupsiyada hallandırıldığından, ötən il vəzifəsindən uzaqlaşdırıldı.

Təbii ki, hazırda “dəmir ledi”lər içərisində ən qüdrətlisi Almaniyanın kansleri Angela Merkel hesab olunur. Dünyanın ən böyük iqtisadi güclərindən biri olan bu ölkəni 2005-dən indiyədək o idarə edir. Hazırda 62 yaşında olan Angela Merkel bu qədər güclü dövlətin sahibi olmasına baxmayaraq, kirayədə yaşayır. İkinci Dünya müharibəsindən sonra baş nazir Konrad Adenauer (1949-1963) və Helmut Kohlden (1982-1998) sonra ən uzunmüddətli Almaniya rəhbəri kimi öz kreslosunda oturmağı bacaran Merkel ölkəsinin 'dəmir ledisi” adını qazanmağı həqiqətən də haqq edib.

Cənubi Koreya da rəsmən qadın iradəsilə idarə olunur. 2012-ci ildə ölkənin prezidenti seçilən Park Guen-hye 1963-cü ildən 1979-cu illər arasında Cənubi Koreya diktatoru olan Park Çunq-hee ailəsinin ilk uşağıdır. 2016-cı ildə adının korrupsiyada hallanmasıyla idarəetmə funksiyası əlindən alınan Park Guen-hyenin səlahiyyətləri müvəqqəti olaraq ölkənin baş nazirinə həvalə edilib. Bununla belə, sənayeləşmiş ölkələr içərisində gender bərabərsizliyinin ən yüksək səviyyədə olduğu Cənubi Koreyada Park Guen-hyenin rəsmən bu vəzifədə oturması belə, ölkədəki “zərif hegemoniyanın” ciddi uğuru hesab olunur. Hər halda o, Cənubi Koreyanın ilk qadın prezidenti kimi tarixə düşməyi bacarıb.

Asiyanın bir başqa ölkəsi Tayland da özünün yeni matriarxal dövrünü yaşayır. Baş nazir Yinglak Şinavatra ölkənin ilk qadın rəhbəri kimi 2011-ci ildə hakimiyyətə gəlib. Maraqlıdır ki, Yinglak xanımı da bu yüksək vəzifəyə gətirən onun ailə üzvüdür. Qardaşı Taksin 2006-cı ildə korrupsiyada günahlandırılaraq, 5 ildən bəri oturduğu baş nazirlik postunu tərk etmək məcburiyyətində qalmışdı. Bir müddət həbsdə yatdıqdan sonra 5 il siyasətlə məşğul olmaq qadağasıyla cəzalandırılan Taksin çarəni bacısını hakimiyyətə gətirməkdə görmüş və Yinglakı partiyasının namizədi kimi ön plana çıxarmışdı. 2011-ci ildə əksər Taylandlıların səsini qazanan Yinglak qardaşının tərk etdiyi kresloya 5 ildən sonra sahib ola bilmişdi. Bir çox rəqiblər arasında Yinglankı öz qardaşının “kuklası” sayanlar da az deyil. Yinglak isə bu “ağzıgöyçəkləri” susdurmaq üçün parlamentin alt qanadını buraxmış və 2014-cü ilin 2 fevralda tarixində növbədənkənar seçkiyə getmişdi. Həmin ilin may ayının əvvəllərində Tayland Konstisusiya Məhkəməsi bununla da razıalşmayaraq, Yinglankın səlahiyyətlərini dondurmuş, ayın axırında isə kraliyyət ordusu “zərif hakimiyyətə” son qoymuşdu.

 

Çili də bir neçə ildir ki, zərif iradəyə təslim olub. 2013-cü ilin dekabrında keçirilən prezident seçkilərini qazanan Veronika Maykelle Baçelet Jeriya 12 Mart 2014-cü ildə ölkəni ədalətlə idarə edəcəyinə and içib. Zərif iradəyə asanlıqla tabe olan Cənubi Amerikanın bu ölkəsi Asiyadan fərqli olaraq, hələ ki, sözügedən gender dəyişikliyinə cınqırını çıxarmayıb.

Dünyanın ən soyuq ölkələrindən sayılan Norveç də qadın zərafətilə idarə olunur. 2013-cü ilin sentyabrında keçirilən seçkilərdə "Yeni fikirlər, daha yaxşı həll yolları" şüarıyla ölkənin baş nazirliyini qazanan Erna Solberg Norveçin ikinci qadın baş naziri ünvanını qazanıb. Norveç ilk zərif iradə ilə isə 1981-ci ildə tanış olub. Həmin il baş nazirliyə təyin olunan Gro Harlem Brundtlandın hakimiyyəti uzun sürməyib. Eyni ildə keçirilən parlament seçkilərində partiyasının ikinci yerə çıxmasıyla Gro Harlem səlahiyyətini rəqiblərə ötürməli olub. Odur ki, Norveçin ilk qadın baş nazirinin qısamüddətli və ölkə tarixində heç bir ciddi iz buraxmayan hakimiyyətini ötən əsrin matriarxallaşma prosesinə aid etmədik.

Digər soyuq ölkə Danimarkada da sosial-demokratların lideri Helle Thorning-Schmidt 2011-ci ilin payızında keçirilən parlament seçkilərdə qalib gələrək, ölkəsinin ilk qadın baş naziri oldu.

Dünyanın ən isti ölkələri də qadın hərarətli hakimiyyəti duyan coğrafiyalar sırasına qoşulub.  Afrikanın 16 milyon əhalisi olan ölkəsi Malavi prezidenti Joyce Banda da və 4.5 milyonluq Liberiya lideri Ellen Johnson-Sirleaf da ölkələrini idarə edən xanımlar arasındadır.

Post-sovet məkanı da artıq zərif iradəylə hesablaşmağa başlayıb. Baltikyanı və Balkan ölkələrində də qadınlar hakimiyyət sükanını əllərində saxlamağa çalışırlar. 2015-ci ildə seçkiləri qazanan Xırvatiya prezidenti Kolinda Grabar-Kitaroviçi, 2009-cu ildən bəri Litvanı idarə edən Dalya Qribauskayteni, 2015-ci ildə Polşada hakimiyyəti başqa bir qadın prezidentdən təhvil alan Beata Szidlonu, 2007-ci ildən başlayan baş nazirliyi qısa sürsə də, Ukrayna tarixində ciddi izlər buraxan Yuliya Timoşenkonu buna misal göstərmək olar. Gürcüstanın Müdafiə naziri Tina Xidaşelini qadın liderlər katerqoriyasına aid etməsək, zərif cinslərin artıq hərbi-strateji postlarda da rahatlıqla oturduğunu görə bilərik.

Bəli, bu gün qadınlar dünyanın bir çox ölkələrində müxtəlif postlarda təmsil olunurlar. Vəzifələri və hakimiyyətə gəliş şəkilləri fərqli olsa da, matriarxallaşan dünyanın ümumi mənzərəsinə nəzər salanda eyni tabloyla qarşı-qarşıya qalırıq. Qadınların idarə etdiyi cəmiyyətlər demokratikləşir, hakimiyyətlər asanlıqla başqalarına ötürülür. Hətta ilk qadın “dəmir ledi” olan İndra Qandi belə, hakmiyyətinin ən ağır dövründə fövqəladə vəziyyət elan etsə də, avtoritarlığa çox getməmiş, rəqiblərinə qarşı ciddi amansızlıqlara yol verməmişdi.

loading...
loading...
5 gün sidiyə gedə bilməyən qadının sidik kisəsi çıxarıldı - DƏHŞƏT...
"Ümid edək ki, islahatların nəticəsi kimi yeni parlamentdə çoxpartiyalılıq təmsil olunacaq"
Bu sistem dalğıcları bitməyən oksigenlə təmin edir - MARAQLI İXTİRA
Yol ortasında ağlasığmaz görüntü - Avtomobilin üzərinə çıxıb...+ VİDEO
3 yaşlı qızın başı qazana sıxıldı, çıxarmaq üçün səfərbər oldular - QORXUNC... + VİDEO
Loading...
Lor Hospital
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Cəmiyyət
"Deputat öz fəaliyyəti ilə parlamenti xalqın gözündən salmamalıdır" - Sonuncu söhbət...
Hadisə
Təcili yardıma yol verməyən xanım sürücüdən daha bir kobudluq - VİDEO
Şou-biznes
“Niyaməddin ölsə, bu şərəfsizlər başına xına yaxacaq?”
Cəmiyyət
“Vaqif müəllim sağalan kimi kitabının təqdimatını keçirəcək...”
İqtisadiyyat
“Qeyri-neft sektorunun inkişafı prioritet sahə olaraq qalmaqdadır”
Həftənin ən çox oxunanları
"Gəlin qardaşının qayınatası ilə bir yataqda yaxalandı" - Bakıda ŞOK OLAY - VİDEO
Pərvin Abıyeva: “Mənim üçün sevgidə yataq...” - VİDEO
İnsanların çoxu bu məsələdə seksdən daha çox həzz alır - Alimlərdən inanılmaz tədqiqat
Bacısını efirə çıxartdı, əri zəng edib dalaşdı - Gərgin anlar
Deputat keçmiş baş nazirin qızını 3 dəfə zorladı - atası susmağı tələb etdi...- RƏZALƏT
"Milli Məclisin Gəncəyə köçürülməsi həm Bakını fəlakətdən qurtarar, həm də..."
Xoşqədəm ATV və ANS-dəki - MƏVACİBİNİ AÇIQLADI
"Atam evə buraxmadığı üçün 15 yaşından tək yaşayıram" - VİDEO
Azərbaycanda bu ərazilərdə 8-9 ballıq zəlzələlər ola bilər
"Zaur məni çağırmışdı oxumağa, çağırmamışdı ki, deyə ki, Elnarə ev tikdirir..." - İRAD
Moderator.az-ın arxivi
Pulsuz hüquqi xidmət
Copyright©2019
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247