Xəbər lenti
12/12/2019 [07:24]:
İnsan dünyaya qədəm basarkən niyə ağlayır?..
12/12/2019 [00:19]:
Niyaməddin Musayev ölüm xəbərini yayanlar haqda: "Mən onları tapıb..."
12/12/2019 [00:14]:
İsveçrədə qadın prezident seçildi
12/12/2019 [00:06]:
Heydər Əliyevin vəfatından 16 il ötür
11/12/2019 [23:35]:
Qaxda vəzifəli şəxs vəfat etdi
11/12/2019 [23:33]:
Əli ət maşınında qalan uşaq təcili Xaçmazdan Bakıya göndərildi
11/12/2019 [23:30]:
PSJ və “Qalatasaray” azarkeşləri arasında qarşıdurma
11/12/2019 [23:27]:
"Zəif parlamentlə güclü dövlət qurmaq olmaz" - Əməkdar elm xadimi ilə 2-ci söhbət...
11/12/2019 [23:26]:
“Əgər Qarabağ Ermənistandırsa...”
11/12/2019 [23:23]:
Bakı metrosunda qorxulu anlar - VİDEO
11/12/2019 [23:07]:
"Ərə getsəm və qızım olsa bəlkə qayınanamın adını qoydum" - Aysel axtarışa çıxıb...
11/12/2019 [23:03]:
OPEC Azərbaycan üzrə proqnozu dəyişməyib
11/12/2019 [23:02]:
Pijama ilə poz verən Damlanı ələ saldılar: "Niyə özünü bu günə qoyursan..?”
11/12/2019 [22:56]:
Ramiz Mehdiyev: "Azərbaycanda yeni idarəçilər elitası formalaşır"
11/12/2019 [22:38]:
Ərdoğanla Putin arasında telefon danışığı olub - YENİLƏNİB
11/12/2019 [22:34]:
Vladimir Zelenski AŞ-ni Rusiyaya qarşı sanksiyaların müddətini uzatmağa çağırıb
11/12/2019 [21:47]:
“Sürgündə aparıldığımız dəmiryolunu özümüzə düzəltdirmişdilər” - FOTO
11/12/2019 [21:38]:
"İqtidarı tənqid və təhqir etmirsənsə, ya yaltaqsan, ya mədhiyyəçi..."
11/12/2019 [21:24]:
Hər gün bir ovuc qoz ləpəsi yeməyin İNANILMAZ FAYDALARI...
11/12/2019 [21:16]:
Mikayıl Cabbarov: "Ölkə iqtisadiyyatına sərmayə yatırın"
11/12/2019 [21:12]:
Ali Radadakı davaya görə cinayət işi açıldı
11/12/2019 [21:05]:
Fransada minimum pensiya min avroyadək qaldırılacaq - 2022-ci ildən
11/12/2019 [21:04]:
ABŞ Senatı Türkiyə əleyhinə qanun layihəsini təsdiqlədi
11/12/2019 [21:02]:
Qarabağda döyüşən qadınlar haqqında ən gözəl kitabın müəllifi...
11/12/2019 [20:57]:
“Öz qarnından çıxanın vəfası budursa...” - Brilliant Dadaşovanın oğlu anasını "partlatdı" - VİDEO
11/12/2019 [20:56]:
İran Fransa vətəndaşlarını azad etmək niyyətində deyil
11/12/2019 [20:54]:
ABŞ İrana qarşı sanksiyaları genişləndirdi
11/12/2019 [20:53]:
AŞPA-nın həmməruzəçiləri Azərbaycana səfər edəcək
11/12/2019 [20:41]:
Azərbaycanda yaşayan ahıska türkləri: “Sürgündə aparıldığımız dəmiryolunu özümüzə düzəltdirmişdilər”
11/12/2019 [20:37]:
Azərbaycanda Rusiya ilə birgə turizm alyansı yaradılıb
11/12/2019 [20:36]:
Cem Yılmaz Defne ilə evlənməyə razı oldu – İddia
11/12/2019 [20:35]:
UNEC tələbələrinin “Nəsimi” tamaşası Ankarada anşlaqla qarşılanıb
11/12/2019 [20:31]:
Azay Quliyev: "Bu, nə mənəviyyata, nə də siyasi əxlaqa sığır"
11/12/2019 [20:16]:
Azərbaycanda ilk dəfə Bioplastik zavod tikiləcək - VİDEO
11/12/2019 [20:11]:
Qorxmaz Hüseynov Şirvan və Hacıqabuldan olan sakinləri qəbul edib
11/12/2019 [20:09]:
Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsində qüdrətli dövlət xadimi Heydər Əliyevin anım günü keçirilib
11/12/2019 [20:06]:
22 il öncə oğurlanan portret divardan çıxdı - MARAQLI...+ VİDEO
11/12/2019 [20:05]:
ADNSU-da “Xocalıya Ədalət” Kampaniyasının əməkdaşları ilə tələbələrin görüşu keçirilib
11/12/2019 [19:57]:
Uşağını ölənəcən yedirtdi
11/12/2019 [19:55]:
“Piyadalar işıqqaytarıcı geyimlərdən istifadə etsinlər”
11/12/2019 [19:55]:
Afaq Bəşirqızı əsəbləşdi: "Ona dedim ki, qeyrətin, vicdanın olsun" - VİDEO
11/12/2019 [19:39]:
"Problemlərin həlli üçün iki yeni qatar istifadəyə veriləcək" -Cavid Qurbanov
11/12/2019 [19:33]:
Hovuzda şagirdləri ilə cinsi əlaqəyə girən müəllim həbs edildi - RƏZALƏT...
11/12/2019 [19:33]:
BDU-da Heydər Əliyevin irsinə həsr olunan silsilə mühazirələr dinləniləcək
11/12/2019 [19:32]:
Mandarindən gözlənilməz təhlükə aşkarlandı- Beyinə zərər vuran maddə!..
11/12/2019 [19:28]:
Keçmiş məmur Ermənistanın baş nazirini məhkəməyə verib
11/12/2019 [19:26]:
Azərbaycanlı seksual aktrisa yeni klipini təqdim etdi - VİDEO
11/12/2019 [19:17]:
Meymun və donuzdan yeni bir canlı yaratdılar - MARAQLI
11/12/2019 [19:05]:
Kişi arvadını polis zabiti ilə yataqda tutdu - VİDEO/FOTO
11/12/2019 [19:02]:
"Azərbaycanda Rusiya ilə birgə turizm alyansı yaradılıb"
11/12/2019 [18:59]:
Bələdiyyə seçkilərində “Exit-poll” keçirilməyəcək
11/12/2019 [18:58]:
Yunis Səfərov və digərlərinin cinayət işi icraata verilib
11/12/2019 [18:56]:
İstanbuldan gələn şəxsin baqajında güllə tapıldı
11/12/2019 [18:54]:
İsrail Knesseti özünü buraxmaq barədə qərar qəbul etdi
11/12/2019 [18:32]:
“Nəsimiyə Azərbaycan pasportu verək” - Şeyxulislamdan hamını təəccübləndirən MESAJ
11/12/2019 [18:29]:
“Time” 16 yaşlı qızı “İlin adamı” seçdi - FOTO
11/12/2019 [18:25]:
ABŞ İrana qarşı yeni sanksiyalar tətbiq edib
11/12/2019 [18:16]:
Cavid Qurbanov “Rusiya Dəmir Yolları” ASC-nin İdarə Heyətinin yekun iclasında çıxış edib
11/12/2019 [18:15]:
Respublika Veteranlar Təşkilatında Heydər Əliyevin anım mərasimi keçirilib - FOTO
11/12/2019 [18:02]:
“Yaxşı ana deyiləm...” - FOTO
11/12/2019 [17:54]:
Parlament seçkilərində iştirak etmək istəyən 7 nəfərə imza vərəqələri verilib
11/12/2019 [17:52]:
Gürcüstanda qumarxana biznesindən büdcəyə 34 milyon dollar daxil olub
11/12/2019 [17:42]:
Psixoloqların diaqnostik qiymətləndirilməsinin vaxtı açıqlanıb
11/12/2019 [17:30]:
“O, törətdiyi əməllərə görə qanun qarşısında cavab verməli olacaq”
11/12/2019 [17:28]:
Ukraynada deputatlar yumruq davasına çıxdılar - VİDEO
11/12/2019 [17:20]:
“İslahat ruhunun gətirdiyi yeni nəfəs jurnalistikamızda mütərəqqi dəyişiklikləri şərtləndirəcək”
11/12/2019 [17:18]:
Bakıda övladına işgəncə verən valideyn həbs edilib
11/12/2019 [17:17]:
MSK ilk dəfə olaraq bütün seçki məntəqələrini çip oxuyan cihazlarla təmin edəcək
11/12/2019 [17:16]:
Neft Emalı Zavoduna direktor təyin edildi - FOTO
11/12/2019 [17:15]:
Komitə sədri GİZ-in layihəsi çərçivəsində keçirilmiş tədbirdə iştirak edib
11/12/2019 [17:14]:
Prezident Administrasiyasında yeni təyinat
11/12/2019 [17:12]:
Zakir Həsənov komandir-rəis heyəti qarşısında tapşırıqlar qoydu
11/12/2019 [16:49]:
Vasif İsmayıl da namizəd olacaq
11/12/2019 [16:46]:
Azərbaycanda ov edən qətərli şahzadələr Pakistanda tutuldu
11/12/2019 [16:44]:
MSK 3 siyasi partiya ilə bağlı qərar verdi
11/12/2019 [16:42]:
Hacıbala Abutalıbovun AMEA-da işləməsi TƏKZİB OLUNDU
11/12/2019 [16:40]:
İlham Əliyev Neftçalaya beş milyon manat ayırdı
11/12/2019 [16:39]:
Uşaqlarını döyən ata həbs edildi, ögey ana isə... - Rəsmi açıqlama
11/12/2019 [16:36]:
ADP Ali Məclisi partiyanın seçkilərlə bağlı ilkin qərarını təsdiqlədi
11/12/2019 [16:35]:
“Müxalifətdəki partiyalar seçkilərdə iştirakla bağlı fərqli mövqeyə malikdir”
Bütün arxiv bir sırada
05/07/2016 [00:21] - Köşə - ( 2234 dəfə baxılıb)

Təklənmiş qəhrəmanlıq

İbrahim Rüstəmov

Aprel şəhidlərinə ithaf

(İkinci yazı)

Mənim ölkəm informasiya silahı ilə soyuq davranmağın ən dəhşətli nəticələrini özündə əks etdirən ideal poliqondu. Reallıqdan kənar müstəvidə müharibə həqiqətlərinin bu sayaq aldadıcı manevrlərlə ciddi çaşqınlıq yaradacağını, hücum edən tərəflə müdafiə olunan tərəf arasındakı fərqi istədiyi kimi cızmaqla mükəmməl təsir vasitəsinə çevirəcəyini axı kim ağlına gətirərdi!.. 

Qəribədi, artıq uzun müddətdi eyni səhnədə oynanılan bu tamaşa nə süjet xəttində, nə də aparıcı obrazlarının taleyində önəmli rol oynayacaq yerdəyişmələrə məkan vermir; həm həqiqi qəhrəmanlarını bir ovuc təlxəyin ayağına gətirməklə alçaldır, təhqir edir, həm də öz elektoratını qoruyur, populyarlığını itirmir. 

Hər anı ürəyimizdə ildırım kimi  çaxan bu tamaşada yaddaşımıza, yaddaşımızla birgə  mənəviyyatımıza təcavüz edəcək kifayət qədər ağır səhnələr yer alıb. Baxın, vaxtilə bir qoçaq ağdamlı balasının on qorxaq erməni dığasını şillə-təpiyinin altına salıb təkbaşına əzişdirdiyi yerdə indi fərqli hadisələr cərəyan edir: indi on erməni dığası illərin ağrısını on minlərlə qəhrəman ağdamlı balasının yurdunu xəritədən silməklə canından çıxarır...

Daha dayandığımız yerdə hər şeyi teleyin üstünə atmaq, Allahın ayağına yazmaq, bununla, ənənəvi güvənc mərkəzlərini, istinad nöqtələrini nüfuzdan salmaq da özünütəhqir kimi anlaşılır: Öz dərdimiz özümüzə bəsdisə, ilahidən gələn gücü bu sayaq ucuz tutmağın nə mənası!?. Onsuz da Kəlbəcərə görə bir maşın qulaq gətirmək, Şuşaya görə gicgahına güllə sıxmaq... sevdasına düşənlərin günahı bu zavallı xalqın çiynində əbədi yükdü. Mən hələ qisas məqsədilə  öz dədə-babalarının görunu belə erməni tanklarının ağzına verməkdən çəkinməyənləri vəznə gətirmirəm; bu izahı mümkünsüz ifrat radikallığa, rədif tanımayan insansızlığa qafiyə tutmuram. Çünki tarixin yaddaşı bizim yaddaşımızdan itidi!..

Budur, çarpaz bucaqların diqtəsi əksər məqamlarda öldürücü xarakterilə meydan sulayır,  hökmranlıq edir. O üzdən indiki məqamda özümüzü qəhrəman obrazında təqdim etmək niyyətimiz də müəyyən mənada utopiya adlı təhlükəli  xəyal xəstəliyinin  real nümunəsi kimi qarşılana bilər. Çünki müharibə mühafizəkar təbiətilə öz rasional qəlibində ağılın və məntiqin nişanələrindən kənarda olanlara status vermir, reallıq hissini itirənləri tanımır. Deməli, yağmalanmış bir yurdun əli silah tutan övladı üçün göstərə biləcəyi bütün qəhrəmanlıqlar ən yaxşı halda gələcək zamandan keçir.  

Təəssüf, biz vaxtı qabaqlaya bilmədik. Bu, bizim ən böyük səhvimiz idi...

Yəni  bütün bunları gələcək nəsillərin genetikasına ötürmək istəyim, əslində, vətəndaşlıq yanğısından qaynaqlanır. Ən böyük düşmənimiz vaxtdısa, ən böyük faciəmiz də ən böyük ideyalarımızın mifikləşdirdiyimiz ayrı-ayrı adamlara etibar edildiyi zamanlarda yaşandı. Ancaq nə qələbəmizin, nə də məğlubiyyətimizin hüdudları bu adamların məhdud auditoriyası çərçivəsində ifadə olunmadı. Bayraqdarların irili-xırdalı bütün günahları təməl prinsiplərinə görə sinəsini güllə qabağına verən bütöv bir nəslin ayağına yazıldı. Bu həm də mənim nəslimin faciəsi idi. Çünki o vaxtdan başqasının pal-paltarını, çəkməsini geyinmiş adam kimi yaşamağa məcbur olduq. Çünki biz öz ömrümüzü yaşamadıq! Üstəlik, hər dəfə məmur kabinetlərində "mən səni cəbhəyə göndərmişdim!!!” "mənə görə döyüşmüsən!!!” kimi axmaq iddialarla döyüldükcə, təhqir olunduqca, əzildikcə, dolaşıq düşmüş ümidlərimizin, ideallarımızın, mücadilə tariximizin düyünü də bərkidi!!! 

O üzdən Birinci Qarabağ savaşının canlı iştirakçıları üçün səngərə gedən yolu yenidən açdığına görə şəxsən müdafiə naziri cənab Zakir Həsənova öz dərin minnətdarlığımı bildirirəm. Çünki bu, Azərbaycan unsanının qürurla, ləyaqətlə addımlaya biləcəyi yeganə baş yoldu. Və ən əsası, itirilmiş bir nəslin özünütəsdiqi üçün sonuncu şansdı...

(Bu gün adımı o veteranların siyahısında görmədiyimə görə məndən qisas aldıqlarını düşünənlər kökündən yanılırlar. Açığı, ömrügödək makakalar kimi ortalıqda  meymunluq edənləri heç vaxt məhşər ayağına çəkmək fikrinə düşməmişəm. Bu makakaların süni maneələrlə aramızda çəkdikləri dekarativ Çin səddi heç bir-iki kəlməlik qısır çümləmə də tab gətirməz. Çünki bəzilərinin indi-indi ayaq açdığı səngərləri, daddığı barıt qoxusunu vaxtilə mən öz doğma oğlumla bölüşmüşəm. Həm də mənim səngərim mənim yazı masamdı, həm də mənim silahım mənim yazımdı...)

Öz içinə qısıla-qısıla kiçilən bu yaralı Vətən  mənim səngərimdən daha böyük, daha qüdrətli, daha bütöv  görünür həm də...
 Buyurun, baxın! Mənim gördüklərimlə mənim görməli olduqlarım arasındakı fərqi sıfıra endirmək niyyətim bu gün ideoloji baxımdan  qan düşmənçiliyinə qədər böyüyüb.  Hətta doxsanıncı illərin əvvəllərində, birinci Qarabağ savaşının ilkin aktiv fazasında daha tez-tez üz tutduğum Ağdam elə ilk görüşümüzdəncə məni uşaqlıq xatirələrimin möcüzəli şəhəri kimi qarşılamadı. 

Bir vaxtlar xidməti işlərilə bağlı tez-tez bu bölgəyə yollanan atam hər fürsət düşdükcə məni də tərkinə almaqla balaca oğlunun özündən yüz milyon dəfə böyük fantaziyası üçün ideal ünvan seçmişdi. Mənim atam uşaqların ürəyini oxumağı bacaran dahi idi. Bilirdi ki, böyüdüyü aran zonasını zəhərli ilanlarla bölüşən çarəsiz oğlundan ötrü bu yerlər unudulması mümkünsüz, sirli-sehrli bir məkana çevriləcək. Ancaq amansız illərin üstündən xətt çəkdiyi həqiqətlər mənə öz yoxluğunu çox-çox sonralar daddırdı. Nə Ağdam o uşağın tükənməz fantaziyasının vətəni statusunu qoruyub saxlaya bilmişdi, nə də mən o uşağın genetik kodunu. Aramızdakı ögeyliyə dünya sığardı: hətta ilk baxışdan özünü gözə soxan görüntülər - əynimdəki zabit mundiri, çiynimdəki leytenant ulduzu da bu ögeyliyi xarakterizə edə biləcək cəhətlərin sonuncuları sırasında boynunu büküb qalmışdı...

Mənim kimi birisinin genotipində qəflətən, ani sıçrayışla meydana gələn bu dəyişiklik  xarici təsirlərin adi mutasiyası ola bilməzdi. Düzdü, atam məni yanına salıb tez-tez Qarabaga, hətta Qarabağdan da o yana aparmaqla çox böyük iş görmüşdü. Vətənimi tanımışdım.  Ancaq bu tanışlıqda yurdumun  qaysaqlanmayan yaralarını xatırladacaq heç ölüvay bir nişanə də yox idi. Xankəndində, Ağdamda, Basarkeçərdə, Cermukda, Göyçə gölündə... ermənilərlə birgə qurulan duz-çörək məclisləri bir qayda olaraq atamı İbadcan, qarşı tərəfi isə "axbercan” kimi yaddaşıma ötürürdü...

Mən öz valideynimin peşəkar ideoloq olmadığını gözəl bilirdim. Ancaq o da erməni xəyanətini özündə əks etdirən faciələrimiz haqqında nəsə bilməmiş deyildi. Di gəl, nədənsə atam bu xatirələrə iş-işdən keçəndən çox-çox sonra, Göyçədə, Zəngəzurda, Qarabağda... faciələrimiz yaşananda qapı açdı. Ancaq gec idi, çox gec!!!

Elə buna görə də onun oğlu birinci Qarabağ savaşının ilkin aktiv fazasında Ağdama hər şeydən əvvəl öz uşaqlıq xatirələrinin vətəni kimi, öz uşaqlıq xatirələrinin arxasınca yollanmışdı. Onu bu romantik görkəmdə kimə desən oxşatmaq olardı: məcara axtarışına çıxmış səyyaha da, bir əlində çiçək, bir əlində qələm tutmuş şairə də. Nə əynindəki zabit mundiri, nə də çiynindəki leytenant ulduzu  o gənci uğrunda döyüşməli olduğu idealların müsəlləh əsgərinə çevirə bilməmişdi. 

O günlərdə Ağdam Vəngi, Xankəndini... öz qəhrəman oğullarının qapazaltısına çevirməklə, bizi gələcəyin lənətindən qorumaqdan ötrü əlindən gələn hər şeyi etdi! Sinəsini güllə qabağına verdi! Aramızdakı uçurumu yaralı köksündən qaynayan laxta-laxta qanla doldurdu!!!  Bizdən əvvəl necə idisə, bizdən sonra da elə qaldı, balalarının gözü qarşısında bütün əzablara sinə gərdi, ağrılarını yıxdı, amma özü  yıxılmadı.  O torpaqda Ağdam boyda ümid, Ağdam boyda inam, Ağdam boyda qəhrəmanlıq qaldı. Ayaq üstə... Çünki atalarımız informasiya məkanımızı bugünümüzün mücadiləsinə dəxli olmayan ötəri məişət söhbətlərilə doldurmaqla bizi cəbhəyə yalın əllə göndərmişdi. Biz silahsız döyüşürdük çünki. Bu, dövlətçilik tarixinin ən qatı cinayəti, insanlıq tarixinin ən böyük faciəsi, müharibə tarixinin ən şanlı səhifəsi idi...
 
İbrahim Rüstəmli,
Ehtiyatda olan polkovnik-leytenant, əməkdar jurnalist

loading...
loading...
"İqtidarı tənqid və təhqir etmirsənsə, ya yaltaqsan, ya mədhiyyəçi..."
22 il öncə oğurlanan portret divardan çıxdı - MARAQLI...+ VİDEO
Hovuzda şagirdləri ilə cinsi əlaqəyə girən müəllim həbs edildi - RƏZALƏT...
Meymun və donuzdan yeni bir canlı yaratdılar - MARAQLI
"Ziya Bünyadov, Xəlil Rza Ulutürk kimi milli mənafe düşüncəli 100 namizədimiz varmı?"
Loading...
Lor Hospital
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Cəmiyyət
"Zəif parlamentlə güclü dövlət qurmaq olmaz" - Əməkdar elm xadimi ilə 2-ci söhbət...
Cəmiyyət
Cavid Qurbanov “Rusiya Dəmir Yolları” ASC-nin İdarə Heyətinin yekun iclasında çıxış edib
Dünya
Rus idmançı qadın bədəniylə kişilərə meydan oxuyur- MARAQLI...
İqtisadiyyat
“Bu cür hallarda tərəflər rəsmiləşdirməmənin ortaya çıxara biləcəyi riskləri gözaltına almalıdır...”
Cəmiyyət
“İnsanlar bu cür məsələlərdə məhkəməyə müraciət etmək əvəzinə, televiziya verilişlərinə üz tuturlar...”
Həftənin ən çox oxunanları
"Gəlin qardaşının qayınatası ilə bir yataqda yaxalandı" - Bakıda ŞOK OLAY - VİDEO
"Əndamın yansın, Roza" - Aparıcı efirdə özünü saxlaya bilmədi - FOTO
Pərvin Abıyeva: “Mənim üçün sevgidə yataq...” - VİDEO
İnsanların çoxu bu məsələdə seksdən daha çox həzz alır - Alimlərdən inanılmaz tədqiqat
Vaqif Əsədovdan təcili yardıma yol verməyən xanım sürücüyə: "Könüllü gəlsəniz..." - VİDEO
Bacısını efirə çıxartdı, əri zəng edib dalaşdı - Gərgin anlar
"Azərbaycan elə bilməsin ki, Njdenin heykəli ilə erməniləri Rusiyanın gözündən salacaqlar...”
Deputat keçmiş baş nazirin qızını 3 dəfə zorladı - atası susmağı tələb etdi...- RƏZALƏT
"Milli Məclisin Gəncəyə köçürülməsi həm Bakını fəlakətdən qurtarar, həm də..."
Xoşqədəm ATV və ANS-dəki - MƏVACİBİNİ AÇIQLADI
Moderator.az-ın arxivi
Pulsuz hüquqi xidmət
Copyright©2019
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247