Macarıstandakı sabiq səfirimiz Ramil Səfərovun necə ekstradisiya olunduğundan yazır...
Maraqlı
Oxunub: 8824
23 Oct 2021 | 22:22
Macarıstandakı sabiq səfirimiz Ramil Səfərovun necə ekstradisiya olunduğundan yazır...

Əvvəli burada: //moderator.az/maraqli/397957/budapeste-sefir-teyinatindan-az-sonra-zeng-vurub-meni-tebrik-edenlerin-arasinda-ramil-seferovun-atasi-da-vardi/

 

Vilayət QULİYEV
Azərbaycanın Macarıstandakı keçmiş səfiri
 
İlk dəfə səsini eşitdiyim Ramilin fikirlərini dəqiq və sərrast ifadə etməsi, təmkini, danışıq tonundakı sakitlik və gümrahlıq diqqətimi çəkdi. Anladım ki, telefon xəttinin o biri başında dayanan gənc illərdən bəri dörd divar arasında saxlanmasına baxmayaraq, kifayət qədər dözümə, gücə, təqdirəlayiq iradi keyfiyyətlərə malikdir. Xalq arasında deyildiyi kimi, dili varsa, dilçəyi də var... Çətinliyə sinə gərməyi bacarır. Şikayətlənməyi, yazıqlıq donuna girməyi qətiyyən özünə rəva görmür. Başqalarının da ona belə mövqedən yanaşmasını qəbul etmir.

 

Yadımdadır ki, ümumi şeylərdən danışdıq. Ramil yeni təyinatımla bağlı məni təbrik etdi. Əvvəlki səfirdən və bütünlükdə Səfirliyin münasibətindən razılığını bildirdi. Polşadakı diplomatik fəaliyyətimi və mətbuatdakı yazılarımı izlədiyini (!) dedi. Taleyi ilə yaxından maraqlanacağıma ümid etdiyini söylədi.

Həyatımda ilk dəfə idi ki, həbsxana kamerasında oturan adamla telefonda danışırdım. Təskinlik sözləri deməyə, ürək-dirək verməyə çalışdım. Onu möhkəm və səbirli olmağa, həyatının nə zamansa mütləq yaxşılığa doğru dəyişəcəyinə inanmağa çağırdım. Yadımdadır ki, hətta sonda özümdən asılı olmayaraq çox da xoşuma gəlməyən şablon ifadə işlətdim, "Azadlıqda görüşənə qədər!" - dedim. Bu sözləri dilə gətirərkən səsim, intonasiyam özümə saxta göründü. Amma həqiqətən nə deyirdimsə, hamısı ürəkdən gələn sözlər idi.  Aktyorluğu heç vaxt bacarmamışam.

Həmin gündən Vətənə ekstradisiya olunana qədər Ramil mənə ayda 1-2 dəfə zəng vururdu. Bəzən hansısa məsələ ilə bağlı məsləhət almaq istəyirdi. Bəzən sadəcə hal-əhval tutmaq niyyəti ilə telefon açdığını deyirdi. Bəzən macar radiosundan, yaxud televiziyasından dinlədiyi ölkəmizlə bağlı hansısa o qədər də obyektiv olmayan xəbəri çatdırır, səfir kimi münasibətimi bilmək istəyirdi. Və bu söhbətlərin hamısında olmasa da, iki-üç dəfədən bir sanki elə-belə, sözarası "işinin" nə yerdə olduğu ilə maraqlanırdı. Əslində isə hər dəfə bunu dilə gətirməsə də, bütün telefon zənglərinin arxasında mütləq "İşimdən təzə nə xəbər var?" - sualının gizləndiyini yaxşı başa düşürdüm. Belə məqamlarda özümü Frans Kafkanın məşhur "Proses" romanının qəhrəmanının düşdüyü aləmdə hiss edirdim. Ümidverici bir yenilik yox idisə, danışmaq da asan olmurdu. Daim təkrarlanan təskinlik sözləri saxta səslənirdi. Ona görə də gizlətmirəm: həbsxana kamerası ilə rahat kabinet arasında cərəyan edən mütəmadi telefon danışıqları mənim üçün həmişə çətin, üzücü idi.

Macarıstana ölkə həyatında mühüm siyasi dəyişikliklərin baş verdiyi vaxtda gəlmişdim. Apreldə parlament seçkiləri keçirilmişdi. Artıq kifayət qədər gənc yaşında bir dəfə baş nazir olmuş Viktor Orbanın rəhbərlik etdiyi sağ mərkəzçi siyasi qüvvə - FİDES-Macarıstan Vətəndaş İttifaqı partiyası Avropa Birliyi ölkəsi üçün gözlənilməz nəticə göstərib qanunverici orqanda konstitusion çoxluq və hökuməti təkbaşına formalaşdırmaq səlahiyyəti qazanmışdı. Bunun macarlar üçün nə dərəcədə faydalı olacağını deyə bilməzdim. Amma  azərbaycanlı zabitin gələcək taleyi baxımından baş verən dəyişiklik o qədər də əhəmiyyətsiz amil sayılmamalı idi. Çünki vahid lider və yekdil hakimiyyətlə dialoq qurmaq həmişə bir neçə nəfərlə, yəni koalisiya ortaqları ilə dil tapıb anlaşmaqdan daha asan olur.

İş elə gətirdi ki, Viktor Orban ikinci dəfə baş nazir kimi hökumətə rəhbərlik etməyə başlayandan bir neçə ay sonra - 2010-cu il sentyabrın 13-də ölkəmizə işgüzar səfərə gəldi. Həmin vaxt Bakıda Azərbaycan, Gürcüstan, Rumıniya prezidentlərinin iştirakı ilə Xəzər qazının Gürcüstan və Rumıniya üzərindən Avropaya nəqlini hədəf alan AGRİ layihəsi ilə bağlı ilkin razılaşma və niyyət protokolunun imzalanma mərasimi keçirilirdi. Danışıqlar bir neçə ay ərzində Bakıda və Brüsseldə aparılmışdı. Həlledici mərhələdə Macarıstan da layihəyə maraq göstərdi. Çünki sosializm dövründən Rumıniya ilə bu ölkə arasında indi istifadəsiz qalan boru kəməri vardı. Əgər layihə gerçəyə çevrilsəydi, Macarıstan həm özünün təbii yanacağa olan ehtiyacının bir hissəsini ödəyər, həm də Mərkəzi Avropada qaz paylaşdırıcı ölkəyə çevrilə bilərdi. Çox güman, bu səbəbdən də Rumıniya prezidenti Troyan Basesku ilə söhbətdən dərhal sonra Viktor Orban Bakıya səfər etmək qərarı vermişdi.

Adətən, işlədikləri ölkənin dövlət və hökumət başçılarını öz paytaxtlarına gətirmək səfirin nüfuz və əlaqələrinin, uğurlu fəaliyyətinin nəticəsi kimi qəbul edilir. Amma əslində, Macarıstan Baş nazirinin Azərbaycana ilk səfərinin təşkilində mənim heç bir rolum yox idi. Sadəcə, təsadüf nəticəsində belə alınmışdı. Odur ki, hələ üzünü görmədiyim macar Baş nazirlə də ilk dəfə Bakı hava limanındakı qarşılama mərasimində tanış olub özümü təqdim etdim. Cənab Orban ünsiyyətə açıq, sadə və səmimi insan təsiri bağışlayırdı. Bu, ətrafındakılarla rəftar və davranışında da aydın nəzərə çarpırdı. Hər sözündən, hərəkətindən həyatsevərlik, nikbinlik sezilirdi. Protokol incəliklərinə o qədər də əhəmiyyət vermirdi. İlk dəqiqələrdən özünü sırf rəsmi qonaq kimi yox, dostlar arasında olan bir adam kimi aparırdı.

Ertəsi gün qısa da olsa söhbət etmək imkanı yarandı. Dünənki zənnimdə yanılmadığıma inandım. Heydər Əliyevin hakimiyyəti dövründə bir müddət xarici işlər naziri vəzifəsini tutduğumu bilən Viktor Orban mərhum Prezidentin şəxsiyyəti və idarəçilik üsulları ilə bağlı bəzi suallar verdi, Macarıstanda Azərbaycan icmasının tərkibi və sayı, ölkə haqqındakı ilkin təəssüratım, tarixi-mədəni əlaqələrimiz, hətta səfirliyimizin Budapeştin hansı rayonunda yerləşməsi ilə maraqlandı. Sonuncu sualı isə mənim üçün həqiqətən də gözlənilməz oldu. Macar Baş nazir "What is about yours solgier in prison?" ("Sizin həbsxanadakı hərbçinizdən nə xəbər var?") - deyə konkret ad çəkmədən Ramil Səfərovu soruşdu. Təbii ki, siyasi xadim və hökumət başçısı kimi altı il əvvəl Budapeştdə baş verən səs-küylü qətldən xəbərsiz deyildi. Maraqlı olan bu məsələni Bakıda xatırlaması idi. Bir neçə cümləlik qısa məlumatımı dinləyəndən sonra  "İt is a tragedy" - "Bu, faciədir" - dedi.

Zaqulbada, qonaqların şərəfinə verilən işçi nahar zamanı münasib fürsət yarandığını görüb Viktor Orban barəsindəki təəssüratlarımı Prezident İlham Əliyevlə bölüşdüm. Macar Baş nazirlə bütün mövzuları, eləcə də məhbus zabitin ölkəmizə ekstradisiya məsələsini müzakirə etməyin mümkünlüyünü bildirdim. Təbii ki, dövlət başçısı nəyə əsaslanaraq belə qənaətə gəlməyimlə maraqlandı. Gətirdiyim dəlillər - Viktor Orbanın hökumətə rəhbərlik dövrünün əsas siyasi-iqtisadi istiqamətlərindən biri kimi  "Şərqə açılım" siyasətini elan etməsi və bu prosesdə Azərbaycana önəm verməsi, Azərbaycan liderinə xüsusi ehtiramla yanaşması, hökumət rəhbəri kimi mövqelərinin qüvvətli olması, insan kimi sadəliyi və səmimiliyi, hər cür dialoq üçün açıq görünməsi Prezidentə o qədər də tutarlı amil təsir bağışlamadı.  "Bilirsiniz, - dedi, - dövlət başçısı kimi bu məsələ ilə bağlı mən yalnız bir dəfə müraciət edə bilərəm. Onu da o zaman etmək olar ki, müəyyən hazırlıq işləri görülsün, müsbət nəticə barədə siqnallar alınsın. Yoxsa, indi danışsam, çox güman, qarşı tərəf də ümumi şəkildə "Baxarıq, araşdırarıq" - cavabını verəcək və beləliklə də məsələ bağlanacaq. Elə etmək lazımdır ki, həqiqətən də baxsınlar, araşdırsınlar, hansısa bir nəticəyə gəlsinlər, dialoqa müəyyən qədər hazır olsunlar. Yəni sadəcə, protokol tələblərinə uyğun, yaxud etika xatirinə bizi cavabsız qoymamaq üçün "baxarıq" deməsinlər. Predmetli, konkret söhbət getsin. Yalnız belə vəziyyətdə, yəni qarşı tərəfin təklifimizə pozitiv münasibəti ilə bağlı müəyyən məlumatımız olduğu təqdirdə, əlbəttə, mən də dövlət başçısı kimi müraciət edə bilərəm. Yoxsa tələsik məsələ qaldırmaq hələ uğur qazanmaq deyil".

Prezidentin dialoqun şərtləri haqdakı dəlilləri inandırıcı idi. Söhbət zamanı məhbus zabitin mümkün ekstradisiyası ilə əlaqədar müvafiq yollar aramaq, vəziyyəti öyrənmək, bir sözlə, bu istiqamətdə işləmək barədə razılıq aldım. Bəlkə də deyə bilərlər ki, həmin işi görmək səfirin, diplomatik missiyanın, yaxud əlaqədar sahəyə cavabdeh olan şəxsin birbaşa vəzifəsidir, daha burada əlavə tapşırığa, icazəyə nə lüzum var? Məndən əvvəl də bu istiqamətdə müəyyən addımlar atılmışdı. Amma yeni səfir kimi macar rəsmiləri ilə danışıqlar üçün belə yüksək səviyyəli razılığın olması zəruri idi. Eləcə də bizim müvafiq qurumlar məhz dövlət başçısı səviyyəsində göstəriş verilmədiyi üçün hətta məsələnin öz aramızda müzakirəsinə də maraq göstərmirdilər. Müxtəlif instansiyalara göndərilən məktub və müraciətlər çox vaxt cavabsız buraxılırdı. Hələ onu demirəm ki, bəziləri Ramil Səfərovun ölkəyə qaytarılmasının xoşagəlməz eksseslərə yol açacağı, guya müxalifət qüvvələrinin onu əldə bayraq edəcəkləri ilə bağlı proqnozlar verir, yanlış təəssürat yaradırdılar.

Beləliklə, Baş nazir Viktor Orbanın Azərbaycana ilk səfəri ekstradisiya məsələsinin qeyri-rəsmi də olsa, gündəliyə gətirilməsinə təkan verdi. Bu səfər zamanı Prezident İlham Əliyevlə Macarıstan rəhbəri arasında nəzərəçarpacaq dərəcədə açıq, səmimi münasibətlərin yaranması da ümidli olmağa əsas verirdi.

Səfir kimi Polşada çalışdığım illərdə ölkə həbsxanalarında cəza çəkən iki nəfər həmvətənimizin vətənə qaytarılmalarına nail olmuşduq. Lakin onlar adi məişət cinayətlərinə görə məhkum edilmişdilər, həbs müddətinin yarısı arxada qalmışdı. Üstəlik də, cəzalarını sona qədər və mütləq Polşada çəkməyi tələb edən maraqlı qüvvə, üçüncü tərəf yox idi. Ramil Səfərovun işi isə kifayət qədər beynəlxalq rezonans doğurmuşdu, Ermənistan əsas iddiaçı kimi çıxış edirdi. Deməli, burada məsələni sakit, səssiz-küysüz yoluna qoymaq mümkün olmayacaqdı. Amma istənilən halda cəhd göstərmək lazım idi. Dövlət öz vətəndaşına sahib çıxmalı idi...

***
Budapeştə qayıtdıqdan sonra yollar axtarmağa başladım. İlk növbədə əlaqədar macar qurumlarının diqqətini məsələyə cəlb etmək üzərində düşündüm. Lakin necə, hansı yolla? Rəsmi müraciətin bir faydası olmayacaqdı. Ən yaxşı halda məhkəmənin qüvvəyə minmiş qanuni hökmünü yada salacaqdılar. Digər tərəfdən, bir dəfə üz tutduğun şəxsə, yaxud təşkilata ikinci dəfə  söz demək imkanı itiriləcəkdi. Ona görə də məsələni şəxsi müstəvidə, birbaşa və açıq ünsiyyət yolu ilə müzakirə etmək, imkan daxilində sözlə inandırmaq variantına üstünlük verdim.

İlkin olaraq Ədliyyə və İctimai İşlər Nazirliyinə  müraciət ünvanladım. Hansı məsələləri müzakirə etmək istədiyimlə maraqlandılar. Azərbaycanlı zabitin cəzasının qalan hissəsini çəkmək üçün ekstradisiyası haqqında eşidəndə çox soyuq tərzdə bu işə məhkəmədə baxıldığını və iki müxtəlif instansiyada təsdiq olunmuş hökmü xatırlatdılar. Sözlərindən belə çıxdı ki, məsələ ətrafında müzakirə aparmaq üçün 2034-cü ili gözləmək lazımdır. Çünki əvvəldə də qeyd etdiyim kimi, hökmdən yalnız 30 il (əslində 30 il 9 ay, kamera yoldaşı olan türk əsilli dustaqla münaqişəyə görə həbsxanada cəzasının üzərinə 9 ay da artırılmışdı) sonra yenidən baxılması, seçilmiş qətiimkan tədbirinin dəyişdirilməsi ilə bağlı yeni apellyasiya şikayəti vermək  mümkün idi. Digər tərəfdən məhbusun özünün, yaxud vəkilinin müraciəti olmasa, səfirin, eləcə də Səfirliyin təşəbbüslə çıxış etməsi yolverilməz sayılırdı. Şəxsi müraciət hazırlamaq, vəkil tutmaq çətin iş deyildi. Lakin mahiyyət etibarı ilə yeni müraciət də heç nəyi dəyişməyəcəkdi. Bu, sadəcə, qapalı daiərədə hərəkət olacaqdı. Vəsatətlə çıxış etsək də, sonda məhkəmə əvvəlki hökmünü  qüvvədə saxlayacaqdı. Bir sözlə, əhəmiyyətli bir irəliləyişə nail ola bilməyəcəkdik. Arada müttəhim lüzumsuz mənəvi-psixoloji sarsıntılar yaşayacaqdı.
Kəşfiyyat məqsədi ilə daxili işlər naziri Şandor Piterlə görüşməyi qərara aldım. Bilirdim ki, ekstradisiya məsələsi daxili işlər deyil, ədliyyə və ictimai işlər  nazirliyinin səlahiyyətinə aiddir. Lakin zahirən o qədər də diqqəti çəkməyən cənab Piter ictimai fikirdə və siyasi dairələrdə hökumətin ən nüfuzlu üzvlərindən biri kimi tanınırdı. Eyni zamanda Baş nazirə çox yaxın olduğunu, sözünün hər yerdə keçdiyini deyirdilər. Əgər istəsə, əgər onu inandırmaq mümkün olsa, bizim xeyrimizə uyğun qərarın çıxarılmasına təsir göstərə bilərdi.

Nazirliyə müraciət edib iki ölkənin - Azərbaycanla Macarıstanın mütəşəkkil cinayətkarlığa, beynəlxalq terrorçuluğa qarşı birgə mübarizə imkanları barəsində fikir mübadiləsi aparmaq üçün nazirlə görüş istədim. Müsbət cavab alacağıma o qədər də ümidli deyildim. Hər hansı müvafiq idarə rəisi, ən yaxşı halda əlaqədar məsələləri nəzarətdə saxlayan dövlət katibi ilə görüşməyimi məsləhət görə bilərdilər.

Amma heç gözləmədiyim halda razılıq verildi. 2011-ci il fevralın 1-də Macarıstan Daxili İşlər Nazirliyinə, nazirlə görüşə dəvət olundum. Nazir Şandor Piter zahirən bizim azərbaycanlılara çox bənzəyirdi. Əgər Bakıda çıxıb küçədə gəzsə, heç kəs onu əcnəbi hesab etməzdi. Balaca boylu, çevik, enerjili adam idi. Az qala hər sözü sifətinin dəyişən mimikaları ilə müşayiət olunurdu. Məni mehribanlıqla qarşıladı. Həm də aydın görünürdü ki, bu, sadəcə "protokol səmimiyyəti" deyil. Əvvəlcə ümumi məsələlərdən danışdıq. Cinayətkarlığa qarşı mübarizədə səylərin birləşdirilməsinin zəruriliyini vurğuladıq. Bu istiqamətdə birgə fəaliyyətlə bağlı bizim daxili işlər naziri ilə məmnuniyyətlə görüşüb dialoq aparmağa hazır olduğunu bildirdi. Macarıstanda kriminogen durumun nəzarətdə saxlandığını (nə qədər tanış ifadə idi!), bir vaxtlar cinayətkar dəstələrin at oynatdığı Budapeştin artıq dünyanın təhlükəsiz şəhərlərindən birinə çevrildiyini dedi. Macarıstan paytaxtında keçirdiyim bir neçə ayın təcrübəsinə əsaslanıb bunun həqiqətən də belə olduğunu təsdiq etdim.

Nəhayət, mətləb üstünə gəldik. Daha doğrusu, mən sözü açdım. Uzaqdan başlayıb söhbəti azərbaycanlı zabitin neçə ildən bəri saxlandığı Kozma (burada ona göstərilən humanist münasibətə görə minnətdarlıq bildirməyi də unutmadım) həbsxanasından vətəninə ekstradisiya edilməsi məsələsinin üzərinə gətirdim. Və təbii ki, əvvəldən gözlədiyim cavabı eşitdim: bu iş onun səlahiyyət çərçivəsinə daxil deyil. Nazir əlavə etdi ki, artıq məhkəmənin hökmü var və bildiyinə görə, məhbus indiyə qədər saxlanma şəraitindən, yaxud həbsxana personalının rəftarından şikayətçi olmayıb. Hətta şikayətçi olsa da, yalnız daxili işlər nazirinin istəyi ilə belə bir addımın atılması qeyri-mümkündür. Mən cənab Piterin sözləri ilə razılaşdım. Bildirdim ki, həqiqətən də həbsxana hər yerdə həbsxanadır. Amma məşhur ifadədə deyildiyi kimi, vətəndə hətta doğma divarlar da insanı o qədər sıxmır. Ona görə də, istər humanistlik, istərsə də iki ölkə arasındakı münasibətlərin etibar və etimad mühitində inkişafı baxımından məhbus zabitin ekstradisiyası çox məqsədəuyğun olardı. Əslində, bu, hamıya bəlli bir həqiqətdir. Sadəcə, ilk addımı atmaq istəyən yoxdur. Bəs hörmətli nazir nə cür kömək edə bilər? Necə yol göstərə bilər?

Nazir Piter prinsipcə azərbaycanlı məhbusun ekstradisiyanın əleyhinə olmadığını bildirdi. Məni tamamilə əliboş qaytarmamaq üçün vəkilinin müvafiq müraciət hazırlayıb Səfirlik vasitəsi ilə göndərməsini təklif etdi. Eyni zamanda təbəssümlə növbəti müraciətin də bir faydası olmayacağını xatırlatdı. Açıq bildirdi ki, hər hansı real çıxış yolu göstərməkdən acizdir. Sadəcə onu bilir ki, məsələ öz həllini yüksək səviyyədə tapmalıdır. Mütləq ölkənin ali rəhbərliyinin siyasi qərarı olmalıdır. Yalnız bundan sonra işə başlamaq mümkündür. Onun özü də yalnız bundan sonra, həm də müvafiq tapşırıq verildiyi təqdirdə prosesə qoşula bilər. Odur ki, illüziyalara qapılmamalıyam. Çox böyük ümidlərlə yaşamamalıyam. Amma mən də geri çəkilmədim. Maraqlandım ki, bəs cənab nazir yüksək nüfuzuna arxalanıb, humanistlik göstərib məsələnin "yuxarılarda" müzakirəyə çıxarılmasına hər hansı şəkildə yardım göstərə bilərmi? Axı söhbət gənc bir insanın taleyindən gedir. Onun bütün ömrünü həbsxana divarları arasında keçirməsi macar cəmiyyətinə bir şey verməyəcək. Xeyirxahlıq isə heç zaman unudulmur. Həm də biz bunu dost və qardaş macar xalqının, Macarıstan rəhbərliyinin Azərbaycanın düşdüyü vəziyyəti anlaması, mənəvi-insani dəstək aktı kimi qiymətləndirəcəyik. Xalqlarımızın taleyində nə qədər faciəli bənzərliklər var! Macarların da başı çox bəlalar çəkib - tarixi torpaqlarının üçdə ikisini itiriblər, rumın separatçılarının etnik təmizləmə siyasətinə hədəf olublar. Odur ki, digərləri ilə müqayisədə  bizi daha yaxşı başa düşməlisiniz.

Şandor Piter bir daha səlahiyyət bölgüsünü yada saldı. Öz tərəfindən hər hansı təşəbbüslə çıxış edə bilməyəcəyini dedi. Məsələnin hökumət səviyyəsində müzakirəyə qoyulacağı və rəyi soruşulacağı təqdirdə mövcud qanunvericilik və praktika çərçivəsində ekstradisiya ideyasına tərəfdar çıxacağını vəd etdi.

Doğrudur, bu, dəryada balıq sevdasına bənzəyirdi. Amma kiçik də olsa nəticə idi. Ən azı məsələnin aktuallaşdırılması, gündəliyə gətirilməsi baxımından...

Bir neçə gün sonra Ramilin keçmiş vəkilini çağırıb ekstradisiya ilə bağlı müraciət hazırlamasını xahiş etdim. Vəkil heç nə demədən qovluğundan hazır mətn çıxarıb masanın üstünə qoydu. Başa düşdüm ki, səmərəsiz təşəbbüsdür. Amma yenə də göndərməyə qərar verdim. Bir neçə ay sonra şablon cavab aldıq.

Növbəti görüşüm ölkənin milli təhlükəsizliyinə cavab verən qurumun - Konstitusiyanı Müdafiə Komitəsinin sədri, general-leytenant  Laslo Balayti ilə oldu. Vəsilə ona bizim Milli Təhlükəsizlik naziri Eldar Mahmudovun məktubunu təqdim etmək idi. Əlbəttə, sənədi protokol xidməti vasitəsi ilə də göndərmək olardı. Sadəcə, fürsətdən yararlanıb mühüm güc strukturuna rəhbərlik edən  Balaytinin ehtimali ekstradisiya ilə bağlı fikrini öyrənmək istəyirdim. Söhbətimiz bir saata yaxın çəkdi. General ölkəmizin üzləşdiyi erməni işğalı, Dağlıq Qarabağ münaqişəsi, gənc zabiti cinayətə sövq edən amillər haqqında dediklərimə diqqətlə qulaq asdı. Amma əvvəlcədən də gözlədiyim kimi, bu görüşdən də nəticəsiz qayıtdım.

Məsləhət üçün üz tutduğum Macarıstanın Rusiyadakı keçmiş səfiri (1999-2003-cü illərdə eyni zamanda Azərbaycanda da akkreditasiya olunmuş, nazir işlədiyim dövrdə etimadnaməsinin surətini mənə təqdim etmişdi), həmin vaxt Xarici İşlər Nazirliyinin Qafqaz və Mərkəzi Asiya Departamentinin direktoru Erno Keşkeni, parlamentin vitse-spikeri Şandor Lejak da konkret yol göstərə bilmədilər.
Baş tutan görüşlərdən bir nəticə çıxardım: aşağıdan heç kəs təşəbbüslə çıxış etmək niyyətində deyil. Qərarı yalnız Baş nazir verə bilərdi! Bakıdakı Macarıstan səfiri Jolt Çutora, əvvəldən tanıdığım və ölkəmizə xoş münasibəti ilə seçilən bir sıra digər macar rəsmiləri də diqqəti eyni nöqtəyə çəkirdilər: müsbət nəticə əldə etmək istəyirəmsə, məsələni Viktor Orban səviyyəsinə qaldırmaq lazımdır. Lakin necə?
Bu sual mənə rahatlıq vermirdi. Hətta bəzən hissə qapılıb Bakıda  dövlət başçısı qarşısında təşəbbüs qaldırdığıma görə özümü qınamağa başlamışdım. Amma dərhal da ani ruh düşkünlüyünə qarşı daxilimdə etiraz səsi qaldırırdım. Əgər vəd vermisənsə, yerinə yetirmək lazımdır! İstəmirdim ki, haqqımda gücü çatmayan yükün altına girən boşboğaz, vədəbaz adam təəssüratı yaransın.

***

Təşəbbüs məndən gəlmişdisə, çıxış yolunu da özüm tapmalı idim.  Hələlik rəsmi təmaslar vasitəsi ilə heç nə alınmırdı. Ona görə də fəaliyyətin istiqamətini dəyişmək, məsələyə fərqli rakursdan yanaşmaq qərarına gəldim.
Ramil Səfərova hüquqi cəhətdən bəraət qazandırmağın mümkünsüzlüyünü yaxşı başa düşürdüm. Lakin onun intellektual və mənəvi baxımdan erməni, eləcə də erməni təsiri altına düşmüş macar mətbuatının təqdim etdiyindən tam fərqli olduğunu ortaya qoymaq, adamları buna inandırmaq mümkün, hətta zəruri idi.

Mediada, kütlə arasında, ictimai-siyasi dairələrdə azərbaycanlı zabitə münasibəti dəyişdirmək onun gələcək ekstradisiyasını yüngülləşdirən amillərdən biri ola bilərdi. Erməni mətbuatının Ramil Səfərov haqqında həm əvvəllər, həm də xüsusən Vətənə qaytarılandan  sonra işlətdiyi iyrənc epitetləri, gücsüzlükdən doğan təhqir və iftiraları yada salmağa lüzum görmürəm. Təəssüf ki, macar jurnalistləri də məhbus zabitə münasibətdə bir çox hallarda erməni həmkarlarının təsiri altında hərəkət edirdilər, onların fikir və mülahizələrini təkrarlayırdılar. Tək bir faktı xatırlatmaq kifayətdir ki, macar kütləvi informasiya vasitələrində Ramil Səfərovun şəxsiyyətindən, yaxud baş vermiş qətl hadisəsindən danışarkən ümumiyyətlə ad çəkməyə lüzum görmürdülər. Sadəcə "azeri baltaş gyilkoş", ("azərbaycanlı baltalı qatil") ifadəsindən istifadə edirdilər. Bu xoşagəlməz ifadə az qala macar mətbuatının brendinə və insanlarımıza münasibətin göstəricisinə çevrilmişdi. Əgər bu gün də google.hu saytında "baltaş gyilkoş" yazıb axtarış verən olsa,  minlərlə  biri-birindən xoşagəlməz materiala təsadüf etmək mümkündür.
Deyək ki, qızışdırıcı emosional yükə malik "baltalı qatil" ifadəsini başa düşmək mümkündü. Bəs qatilin milli mənsubluğunu hər dəfə vurğulamağa, qabartmağa nə ehtiyac vardı? Onun azərbaycanlı olduğunu mütləq yada salmaq hansı məqsədə xidmət edirdi? Məgər, macarlar bilmirdilər ki, cinayətkarın milləti, vətəni yoxdur? Məgər qətlə yetirilənin xristian erməni, qatilin müsəlman azərbaycanlı olmasının hər dəfə nəzərə çarpdırılması yüz minlərlə oxucunun yaddaşında hansı assosiasiyalar doğurduğu, hansı təsir bağışladığı onlara məlum deyildi? Bu yolla özlərini maraqlı tərəf kimi ortaya qoymalarının fərqində deyildilər? (525-ci qəzet)
 

Davamı var...

Oxşar xəbərlər
N.Tusi adına Klinika
14:51, Bu gün
Gədəbəy sakini qardaşı arvadını qamçı ilə döydü – Təfərrüat
14:48, Bu gün
Pensiya və maaşlarda nə qədər artım olacaq? - YENİ AÇIQLAMA
14:44, Bu gün
Gəncədə ağır yol-nəqliyyat hadisəsi olub, ölənlər var - FOTO
14:35, Bu gün
Qadın sonsuzluğunu müalicə edərək 50 yaşında ilk övladını dünyaya gətirdi - MARAQLI
14:22, Bu gün
Rusiya hücum etsə, kəməri bağlayın - Manfred
14:20, Bu gün
İranda mollanın qulağı kəsilib
14:02, Bu gün
50 nəticənin ulu nənəsi 100 illik yubileyini qeyd edib və uzunömürlülüyün sirlərini açıb...
13:43, Bu gün
Baytar olmaq istəyirdi, saray gəlini oldu - FOTOLAR
13:36, Bu gün
Türk polkovnik sərhəddəki təxribatların şifrəsini açdı
13:33, Bu gün
İntihar edən polis rəisinin yerinə - Təyinat
13:29, Bu gün
Toyda səslənən yüksək musiqidən 63 toyuq ürək tutmasından tələf olub
13:17, Bu gün
Yalnız blyuz oxumayan madmuazel... - Patrisiya Kaas haqqında 7 FAKT
13:08, Bu gün
İbrahim Rəisinin 100 günü: Üçtərəfli qaz müqaviləsi Azərbaycanla əlaqələrə necə təsir etdi?
13:04, Bu gün
Göygöldə qadın itkin düşüb
13:02, Bu gün
Hərbçilər səhvən mülki vətəndaşları güllələdi: 14 ölü
12:55, Bu gün
Aytəndən İradə İsaqa cavab: “Peşəkarlıq kəllə sümüyünün içində olan beyindən gəlir..."
12:32, Bu gün
İranın nüvə sazişi üzrə danışıqlar dalana dirənib... - Tehran tələbləri sərtləşdirir - ŞƏRH
12:08, Bu gün
Gəncədə hamilə qadın dərmandan zəhərlənib
11:53, Bu gün
Sabah hava küləkli keçəcək, duman olacaq
11:52, Bu gün
Rusiyada kömür şaxtasında xəsarət alanların sayı 106 nəfərə çatıb
11:51, Bu gün
O, əslində həmişə belə olub: Çəkdiyi zəhmətdən minlərin həyat yoluna işıq salan rəhbər...
11:44, Bu gün
Yeni dünya nizamı: Savaşlar, qadınların səlahiyyəti və əbədi dünyaya aparan yol...
11:29, Bu gün
İlk dəfə dinozavr sürüsünün qalıqları tapıldı
11:26, Bu gün
Astarada 22 illik məscid niyə bağlıdır?
11:10, Bu gün
3 səfirin Qarabağa gecikmiş səfərinin PƏRDƏARXASI
11:06, Bu gün
Belluççi Türkiyəyə gəlir: Bunları istədi...
11:04, Bu gün
İranda pilotsuz təyyarə qəzaya uğrayıb
10:46, Bu gün
“Qaraheybət” şəhidi Elmir Həsənovun atası: “Onun bu arzusunu biz həyata keçirəcəyik”
10:44, Bu gün
Müdafiə Nazirliyi həftəlik icmalını təqdim edib - VİDEO
10:43, Bu gün
Bakı metrosunda həyəcanlı anlar - Sərnişin qatar yoluna düşdü
10:32, Bu gün
Qənirə Paşayeva və Mixail Zabelin şəhid Denis Əliyevin ailəsini ziyarət edib
10:15, Bu gün
Qubada istirahət mərkəzində yanğın olub
10:13, Bu gün
Sabirabadda yaşadığı ünvanı tərk edən iki COVID-19 xəstələri saxlanılıb
10:12, Bu gün
Lavrovla Blinken arasında MÜBAHİSƏ: Dinc nümayişçiləri kim atəşə tutub?
10:07, Bu gün
Novxanıda kişi həyat yoldaşını bıçaqlayıb
10:05, Bu gün
Saatlıda yaşadığı ünvanı tərk edən COVID-19 xəstəsi aşkarlanıb
09:55, Bu gün
"Bu xəritələr Ermənistanı “mina terrorunun memarı” titulundan xilas edə bilməz..."
08:29, Bu gün
Fiziki imkanları məhdud bir qrup gənc rəssamın "Sərhədsiz sənətkarlıq” adlı sərgisi keçirilib
00:05, Bu gün
ABŞ ordusu Suriyadakı "Əl-Qaidə" liderini PUA ilə hədəfə aldığını açıqladı
00:01, Bu gün
Ərdoğanı daha 20 il prezident edəcəyik - Kurum
04 Dec 2021 | 23:56
Xocavənddə zərərsizləşdirilən erməninin meyiti təhvil verildi
04 Dec 2021 | 23:54
Qarabağda daha bir erməni hərbçinin qalıqları TAPILDI
04 Dec 2021 | 23:01
İranın nüvə obyekti yaxınlığında PARTLAYIŞ
04 Dec 2021 | 23:00
Ukraynaya məxsus helikopter Belarus sərhədini pozdu
04 Dec 2021 | 22:40
Mixail Saakaşvili azərbaycanlılara müraciət edib
04 Dec 2021 | 22:27
Qazilərimiz ilk dəfə olaraq qış idman növləri üzrə məşqlərdə iştirak ediblər - FOTO
04 Dec 2021 | 22:23
İbarhim Kalın: “Ərdoğan Putinlə Zelenski arasında dialoq təşkil edə bilər”
04 Dec 2021 | 22:21
Ərdoğanın mitinqində bombalı hücumun qarşısı son anda alınıb
04 Dec 2021 | 21:23
Medvedev yenidən “Vahid Rusiya”nın sədri oldu
04 Dec 2021 | 21:22
Təhvil verilən erməni hərbçilərin adları açıqlandı
04 Dec 2021 | 20:43
Putinlə Baydenin görüş vaxtı açıqlandı
04 Dec 2021 | 20:43
"Xocalı soyqırımını törətmiş Ermənistan o xəritələri yalnız məcbur edilərək verə bilər"
04 Dec 2021 | 20:38
Qənirə Paşayeva "Sənət sərhəd tanımır” adlı konsert proqramında çıxış edərək cəmiyyətə çağırış səsləndirib - FOTO
04 Dec 2021 | 19:50
Əsgərimizin zərərsizləşdirdiyi erməninin hərbçi olduğunu sübut edən FOTO
04 Dec 2021 | 19:37
Mövlud Çavuşoğlu: “Bir sıra NATO dövlətləri Türkiyənin PUA-larını almaqda maraqlıdır”
04 Dec 2021 | 19:05
Sahil Babayev məşhur teleaparıcının oğlunu vəzifəyə təyin etdi - FOTO
04 Dec 2021 | 18:57
Ermənistan işğaldan azad olunan digər ərazilərin mina xəritələrini Azərbaycana verib - RƏSMİ
04 Dec 2021 | 18:56
Rusiya Xəzəryanı ölkələrin hərbi gücünün zəiflədilməsinə çalışır - ŞƏRH
04 Dec 2021 | 18:52
Ukraynaya məlum olandan xeyli çox “Bayraktar” göndərilibmiş...
04 Dec 2021 | 18:47
Azərbaycan 10 erməni hərbçini Ermənistan tərəfinə verib - RƏSMİ
04 Dec 2021 | 18:34
“1-ci Qarabağ savaşında döyüşsəm də oğlum kimi şəhidlərin qanı hesabına torpaqları aldıq”
04 Dec 2021 | 18:32
“İcra başçısı işləyəndə xahişimlə Kəlbəcərə bir maşın silah  göndərdi...”- Şahlar Əsgərov
04 Dec 2021 | 18:13
"Şəhid ailələrinə və qazilərə göstərilən dəstəyin gələcəkdə də davam edəcəyi şübhəsizdir"
04 Dec 2021 | 18:02
Arman Tatoyan yolun sonuna çatdı – Ermənistanın yeni ombudsmanı...
04 Dec 2021 | 17:57
Ermənistanda sabiq polis rəisi həbs edilib
04 Dec 2021 | 17:07
Daşkənddə “Nizami Gəncəvi və Əlişir Nəvai yaradıcılığı ilə bağlı beynəlxalq konfrans keçirilib
04 Dec 2021 | 17:04
“O, həqiqəti çəkinmədən hər kəsin üzünə açıq deməyi bacaran insan idi...”-Asya Manafova
04 Dec 2021 | 16:55
Azərbaycanda 16 yaşlı qız onunla intim əlaqədə olan şəxslərdən birini seçdi: “Ailə quracam”
04 Dec 2021 | 16:53
Türkiyə hərbçilərini Liviyadan hansı şərtlə çıxara biləcəyini açıqlayıb
04 Dec 2021 | 16:51
“Saakaşvili sizə lazım deyilsə, onu bizə qaytarın, Ukraynaya lazımdır” - Xanımından Gürcüstana ÇAĞIRIŞ
04 Dec 2021 | 16:48
Azərbaycan və Ukraynanı ortaq keçmişdən daha çox uğurlu gələcək birləşdirir - Ali Radanın spikeri
04 Dec 2021 | 16:46
Buster doza ilə vaksin olunanların sayı 1 milyona çatır
04 Dec 2021 | 16:44
Bu gün neçə nəfər yoluxub?
04 Dec 2021 | 16:13
“Bunun nəticəsidir ki, Azərbaycan aptek şəbəkəsinə görə dünyada birinci yerdədir...”
04 Dec 2021 | 16:09
Mərhum jurnalistin xanımı: “Kaş Elnurun son halını görməyəydim” - FOTO
04 Dec 2021 | 16:07
Taliban lideri imzaladı - Əfqan qadınlarla bağlı şok qərar
04 Dec 2021 | 16:05
Əziz Səncər Şuşaya səfər edib - FOTO
04 Dec 2021 | 16:01
Zərdabda evdə toy edənlər məsuliyyətə cəlb edildi
04 Dec 2021 | 15:58
Rəsul Quliyev Azərbaycana gəlmək istəyir - Açıqlama
04 Dec 2021 | 15:25
“Həmin məmurlar özlərini düzəldib nöqsanları aradan qaldırmasalar, cəzaları veriləcək”
04 Dec 2021 | 15:20
Brüssel görüşü öncəsi təxribatlara fürsət verilməməlidir - Hələ qarşıda 10 gün var...
04 Dec 2021 | 14:59
Gömrük əməkdaşları "Yaşıl Marafon" ağacəkmə tədbirlərində iştirak ediblər - FOTO
04 Dec 2021 | 14:59
Ayın şimal üfüqündə kubşəkilli “sirli ev” göründü...
04 Dec 2021 | 14:57
Göygöldə 100-ə yaxın sakini olan kənd internetsiz qalıb - VİDEO
04 Dec 2021 | 14:55
İlham Əliyev Tailand Kralını təbrik edib
04 Dec 2021 | 14:54
Azərbaycandan Rusiyaya pomidor və alma tədarükünə icazə verildi
04 Dec 2021 | 14:46
Prezident “Azərbaycan Sənaye Korporasiyası” barədə sərəncam imzalayıb
04 Dec 2021 | 14:33
Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyi qrant müsabiqəsi elan etdi
04 Dec 2021 | 14:16
Azərbaycan Ordusunun komando hərbi hissəsində taktiki təlim keçirilib - VİDEO
04 Dec 2021 | 14:11
Qənirə Paşayeva Vətən Müharibəsinin qazisi, mayor Tərlan Babayevlə görüşüb
04 Dec 2021 | 14:02
Azərbaycan və Ermənistan XİN rəhbərlərinin görüşü niyə olmadı?
04 Dec 2021 | 14:00
“Caliber”: “Moskvada Qarabağ üçün Donbas ssenarisini kim hazırlayır?” - VİDEO
04 Dec 2021 | 13:39
Sima Yaqubova Mediasiya Şurasının İdarə Heyətinin üzvü seçilib
04 Dec 2021 | 13:33
Sosial Xidmətlər Agentliyinin dəstəyi ilə icra olunan sosial reabilitasiya layihəsinə 6200 uşaq cəlb edilib
04 Dec 2021 | 13:29
“Taksi sürücüsünün müştəriyə çay təklif etməsi heç bir hüquqi məsuliyyət yaratmır“
04 Dec 2021 | 13:22
"Azərbaycanda yeni səhiyyə sisteminin qurulması vacibdir"
04 Dec 2021 | 13:16
Ərdoğan "Türkiye" brendi ilə bağlı qərar imzalayıb
04 Dec 2021 | 12:43
Varşava və Berlin arasında münasibətlər qızışır: Kaçinski dördüncü reyx haqqında danışdı...
04 Dec 2021 | 12:38
Şəhidimizin xərçəngə tutulan anası dünyasını dəyişdi - FOTO
04 Dec 2021 | 12:35
“Atamı Heydər Əliyev kimi düşünən ikinci bir dostu olmayıb” - Məşhur neftçinin qızı
GÜNLÜK
04 Dec 2021 | 16:13
“Bunun nəticəsidir ki, Azərbaycan aptek şəbəkəsinə görə dünyada birinci yerdədir...”
04 Dec 2021 | 15:20
Brüssel görüşü öncəsi təxribatlara fürsət verilməməlidir - Hələ qarşıda 10 gün var...
04 Dec 2021 | 18:32
“İcra başçısı işləyəndə xahişimlə Kəlbəcərə bir maşın silah  göndərdi...”- Şahlar Əsgərov
04 Dec 2021 | 15:25
“Həmin məmurlar özlərini düzəldib nöqsanları aradan qaldırmasalar, cəzaları veriləcək”
04 Dec 2021 | 17:04
“O, həqiqəti çəkinmədən hər kəsin üzünə açıq deməyi bacaran insan idi...”-Asya Manafova
04 Dec 2021 | 18:34
“1-ci Qarabağ savaşında döyüşsəm də oğlum kimi şəhidlərin qanı hesabına torpaqları aldıq”
04 Dec 2021 | 16:55
Azərbaycanda 16 yaşlı qız onunla intim əlaqədə olan şəxslərdən birini seçdi: “Ailə quracam”
04 Dec 2021 | 18:47
Azərbaycan 10 erməni hərbçini Ermənistan tərəfinə verib - RƏSMİ
04 Dec 2021 | 20:43
"Xocalı soyqırımını törətmiş Ermənistan o xəritələri yalnız məcbur edilərək verə bilər"
04 Dec 2021 | 16:51
“Saakaşvili sizə lazım deyilsə, onu bizə qaytarın, Ukraynaya lazımdır” - Xanımından Gürcüstana ÇAĞIRIŞ
HƏFTƏLİK
02 Dec 2021 | 07:55
"Dünən İrəvandan Bakıya təyyarə uçub - çoxlu sayda əsir gətirilməlidir..."
03 Dec 2021 | 14:07
"İşdən çıxarılmağım mənim üçün sürpriz oldu"
04 Dec 2021 | 10:06
Polkovnik erməniləri xəbərdar etdi: “Gəlirik, qanunsuz yerləşdiyiniz yurdlarımızdan çıxın!..”
02 Dec 2021 | 12:00
Petrosyan: "Qarabağ bitdi, Bakı ilə razılaşmaq lazımdır!" - VİDEO
01 Dec 2021 | 19:08
“Ermənilər Ağdamı Ermənistana daşıdığı kimi, o da  Ağdərənin varını-yoxunu Dərbəndə daşıdı...”
29 Nov 2021 | 08:30
Erməni şirkəti Tərtərin bu kəndində qızılımızı çıxarmaqda davam edir?..-FOTOLAR+VİDEO
30 Nov 2021 | 21:58
"Nəcməddin Sadıkov rusca dedi ki, sizə nifrət edirəm və Azərbaycanca da danışmayacam...”
03 Dec 2021 | 09:35
Paşinyan tərəfdarları ilə gecə yarıyadək iclas keçirdi... - Nələr müzakirə olundu?..
04 Dec 2021 | 10:57
“Orada Ermənistanla sərhədə dair 1 sm-də 10 m dəqiqliklə xəritələr var”– ANONİM EKSPERT
30 Nov 2021 | 09:20
Natiq, 1 nara görə ayaq itirib əlil olmağa dəyərdimi?
AYLIQ
04 Dec 2021 | 16:13
“Bunun nəticəsidir ki, Azərbaycan aptek şəbəkəsinə görə dünyada birinci yerdədir...”
04 Dec 2021 | 15:20
Brüssel görüşü öncəsi təxribatlara fürsət verilməməlidir - Hələ qarşıda 10 gün var...
04 Dec 2021 | 18:32
“İcra başçısı işləyəndə xahişimlə Kəlbəcərə bir maşın silah  göndərdi...”- Şahlar Əsgərov
04 Dec 2021 | 15:25
“Həmin məmurlar özlərini düzəldib nöqsanları aradan qaldırmasalar, cəzaları veriləcək”
04 Dec 2021 | 17:04
“O, həqiqəti çəkinmədən hər kəsin üzünə açıq deməyi bacaran insan idi...”-Asya Manafova
04 Dec 2021 | 18:34
“1-ci Qarabağ savaşında döyüşsəm də oğlum kimi şəhidlərin qanı hesabına torpaqları aldıq”
04 Dec 2021 | 16:55
Azərbaycanda 16 yaşlı qız onunla intim əlaqədə olan şəxslərdən birini seçdi: “Ailə quracam”
04 Dec 2021 | 18:47
Azərbaycan 10 erməni hərbçini Ermənistan tərəfinə verib - RƏSMİ
04 Dec 2021 | 20:43
"Xocalı soyqırımını törətmiş Ermənistan o xəritələri yalnız məcbur edilərək verə bilər"
04 Dec 2021 | 16:51
“Saakaşvili sizə lazım deyilsə, onu bizə qaytarın, Ukraynaya lazımdır” - Xanımından Gürcüstana ÇAĞIRIŞ