Rusiya ərazisini necə genişləndirir - Son 20 ildə ələ keçirilən 5 bölgə
Oxunub: 1899
16 Oct 2021 | 11:27
Rusiya ərazisini necə genişləndirir - Son 20 ildə ələ keçirilən 5 bölgə

Krım yarımadası istisna olmaqla Rusiyanın son illərdə bir çox ərazilər ələ keçirməsi əksər KİV-lərin diqqətindən kənarda qalıb. Halbuki son illərdə bu ölkənin sərhədləri Arktikada, Oxot və Xəzər dənizində əhəmiyyətli dərəcədə genişlənib. Rusiya XXI əsrdə hansı əraziləri əldə edib?

Bununla bağlı hazırladığı yazını təqdim edirik.

Oxot dənizində anklav

Oxot dənizi Rusiya və Yaponiya sərhədlərini yuyan yarımqapalı su hövzəsidir. Beynəlxalq hüquq baxımından bu dəniz daxili sulara, ərazi dənizinə, müstəsna iqtisadi zonaya, şelfə və açıq dənizə bölünüb.

Açıq dəniz – su hövzəsinin düz mərkəzində yerləşən və 52 min km² ərazini əhatə edən və heç kimə məxsus olmayan bir ərazidir. Rusiya 2001-ci ildə öz mövqeyini bu anklavın rus kontinental şelfinin davamı olması ilə arqumentləşdirərək bu əraziyə iddia edib.

Müraciətə 13 il ərzində baxılır və 15 mart 2014-cü ildə BMT Baş Məclisi tərəfindən təsdiq edilir. Nəticədə anklavla birlikdə ölkə 1 milyard tondan çox neft, 2 trilyon kubmetr qaz olan yataqlar və bioloji resurslar – xərçəngkimilər və mollyusklar ovlamaq üçün müstəsna hüquq əldə edir.

Anklavın ilhaqının Yaponiyanın razılıq verməsindən sonra mümkün olması qəribə deyil. Ancaq Yaponiyanın mübahisəli sularla bağlı bu qədər asanlıqla güzəştə getməsi bu günədək bir müəmmma olaraq qalmaqdadır.

Xəzər dənizi

Beynəlxalq hüquqa görə, Xəzər nə dəniz, nə də göl olan daxilikontinental su hövzəsidir. Ərazi suları, iqtisadi zona və sair anlayışlar burada tətbiq edilmir.

Sovet dövründə – Azərbaycan, Qazaxıstan və Türkmənistan SSRİ-nin tərkibində olanda Xəzər dənizinin böyük hissəsi yalnız bir ölkəyə məxsus idi. İran su hövzəsinin yalnız 14%-nə sahib idi.

Dövlətin dağılması ilə zəngin resurslara malik su hövzəsinin delimitasiyası keçmiş müttəfiqlər arasında qızğın fikir ayrılığına səbəb olur. Rəsmi olaraq Xəzər dənizinin dibi 1998-ci ildə 5 dövlət arasında bölünüb, amma bu qərar müqavilənin bütün tərəfləri tərəfindən faktiki olaraq yalnız 2003-cü ildə təsdiqlənib.

Müqavilə nəticəsində Rusiya Xəzər dənizinin 19%-ni ələ keçirməyə və nəhayət, dənizin özünə məxsus hissəsində qaz yataqlarının işlənməsinə başlamağa nail olur.

Krım yarımadası

Rusiyanın nə Ukrayna, nə də Qərb dövlətləri tərəfindən hələ də tanınmayan 2014-cü ildəki bu ilhaqı yəqin ki, XXI əsrdə ən məşhur ərazi ələ keçirməsidir.

Bir tərəfdən Krım Rusiya xəzinəsinə ağır bir yük kimi düşür. Digər tərəfdən isə ölkə həm Qara dənizdə, həm də beynəlxalq arenada geosiyasi mövqelərini gücləndirir. Rusiyanın bərpa olunduğunu yüksək səslə bəyan edir və yenidən supergüc adına iddia etdiyini ortaya qoyur. Krımla birlikdə ölkənin ərazisi 27 min km² artır.

Barents dənizində akvatoriya

Rusiya-Norveç sərhədinin 2010-cu ildəki demarkasiyası kifayət qədər birmənalı olmayan razılaşmadır. SSRİ Frans-İosif torpağından Şpitsbergen sahilinə qədər olan bütün əraziləri öz suları hesab edirdi.

Norveçlilər bununla razılaşmayıblar, ancaq Moskva ilə aktiv mübahisə etməyə də qərar vermədilər. Dövlətin dağılması ilə Barents dənizində diplomatik qarşıdurma başlayır – mübahisəli dəniz dib karbohidrogenlərlə zəngindir.

Nəticədə Prezident Dmitri Medvedyev 2010-cu ildə suların bir hissəsini Norveçə güzəştə gedir, sərhəd xətti Frans-İosif adaları ilə Şpitsbergen arasında çəkilir.

Belə alınır ki, sanki Rusiya ərazisinin bir hissəsini itirib. Ancaq bu ərazi heç vaxt Rusiyanın olmayıb. Sərhədlərin tənzimlənməsi ilə bağlı məsələ açıq qaldığı üçün Rusiya oradakı resursları istismar edə bilməyib. İndi rəsmi olaraq dövlətin yurisdiksiyası altında 87,5 min km² ərazi suları keçib.

Arktikada yeni adalar

2014-cü ildən Rusiya gözlənilmədən Arktikada ümumi sahəsi 2 min km²-dən çox olan onlarla yeni ada əldə edir. Bu “hədiyyə” təbiətin özü tərəfindən edilir: əbədi don geri çəkilir, buzlar əriyir və tədqiqatçılar üçün yeni torpaqlar açır.

Eyni zamanda, hətta məktəblilər də yeni adalar kəşf edirlər. 2018-ci ildə yeniyetmələr Artyom Makarenko və Valeriya Sayenko peyk görüntülərini təhlil edərək Novaya Zemlya arxipelaqı yaxınlığında 0,19 km² sahəsi olan bir ada kəşf ediblər.(Teleqraf.com)

Oxşar xəbərlər
N.Tusi adına Klinika
01:07, Bu gün
“O əməkdar artistdir, mən isə heç kiməm, əlimdə sübutlarım var” - FOTO
01:00, Bu gün
II Yekaterinanın portreti 1.2 milyona satıldı - FOTOLAR
00:37, Bu gün
Ərdoğan bu tarixdə Ukraynaya səfər edəcək
00:29, Bu gün
“Şəxsi mövqedən çıxış etməməyim üçün susmağa üstünlük verirəm”
00:26, Bu gün
Rusiyanın təcavüzünə ən yaxşı cavab zəngin, azad və suveren Ukraynanın yetişdirilməsidir...
00:01, Bu gün
"Azerreyl"in prezidenti istefa verib
02 Dec 2021 | 23:58
Ofisdə seks skandalı: İşçisini istismar edən nazir istefaya göndərildi
02 Dec 2021 | 23:55
Moskvada baş nazir müavinlərinin üçtərəfli görüşü pozulub - Ermənistan Təhlükəsizlik Şurasının sədri
02 Dec 2021 | 23:34
Qənirə Paşayevanın təşəbbüsü ilə "Türkün taleyi" kitabının təqdimat mərasimi keçirilib - FOTO
02 Dec 2021 | 23:22
Türkiyədə yeni silahın sınaqları uğurlu oldu - FOTO/VİDEO
02 Dec 2021 | 23:20
Azərbaycan-Avropa İttifaqı əməkdaşlığı barədə fikir mübadiləsi aparılıb
02 Dec 2021 | 23:18
Zaxarova Rusiyanın qırmızı xəttini açıqladı
02 Dec 2021 | 22:59
Qarabağ qaziləri idmana cəlb edilir - FOTO
02 Dec 2021 | 22:54
Erməni blogerdən ŞOK sözlər: "Yüzlərlə erməni hərbçi "generallar"ın əmri ilə öldürülüb"
02 Dec 2021 | 22:24
Səudiyyə Ərəbistanı “omikron”a görə ümrə şərtlərini dəyişdi
02 Dec 2021 | 22:18
Qaraheybətdə helikopterin qəzaya uğraması ilə bağlı deyilməyənlər
02 Dec 2021 | 22:11
Avstriyanın yeni kansleri istefa verib
02 Dec 2021 | 21:43
Delimitasiya məsələsində Azərbaycanın gözləntisi açıqlandı
02 Dec 2021 | 21:36
"Petrosyanın mövqeyi erməni cəmiyyətində oturuşub, getdikcə..."
02 Dec 2021 | 21:32
"İstəyirəm Azərbaycan yenə bizə həsəd aparsın" - Saakaşvili
02 Dec 2021 | 21:24
Sabah Zaqatalada qaz təchizatında fasilə yaranacaq
02 Dec 2021 | 21:16
MİT-dən uğurlu əməliyyat: PKK liderlərindən birinin cangüdəni Türkiyəyə gətirildi - VİDEO
02 Dec 2021 | 21:11
BDU-da “Dəmir yumruq - Qarabağ müharibəsi 2020-ci il” kitabının təqdimatı olub - FOTO
02 Dec 2021 | 20:52
Balakəndə karantin qaydalarını pozanlar cərimələnib - FOTO
02 Dec 2021 | 20:47
Yüksək vəzifəli məmur-oliqarxın bacısının “falına baxıb” 2 milyon manatını alanlar...
02 Dec 2021 | 20:40
"Azərbaycan üçün ən böyük təhlükə şantaj altındakı vəzifəlilərdir – onlar hər şey edə bilər...”
02 Dec 2021 | 20:13
Rəisinin yanında qoçuya dönən DSX mayoru – VİDEO
02 Dec 2021 | 20:12
Suriya parlamenti Türkiyəyə ərazi iddiası irəli sürdü
02 Dec 2021 | 20:08
Ötən gün 73 nəfər COVID-19 pasportu olmadığına görə şənliyə buraxılmayıb
02 Dec 2021 | 20:02
Sahil Babayev: "Azərbaycanda sosial müdafiə xərcləri artırılıb"
02 Dec 2021 | 19:55
“Oğlumun yanmış nəşini ayaq barmaqlarından tanıdım” - VİDEO
02 Dec 2021 | 19:50
İlham Əliyev ABŞ Etnik Anlaşma Fondunun prezidentini qəbul edib
02 Dec 2021 | 19:02
Ədəbiyyat İnstitutunda “Nizami Gəncəvinin Türkiyədə təbliği və nəşri” mövzusunda tədbir keçirilib
02 Dec 2021 | 18:54
UNEC İqtisadi Forumunun ikinci günü: “Postpandemiya dövründə elm və təhsil” və “İqtisadiyyatın rəqəmsal transformasiyası”
02 Dec 2021 | 18:48
Mövlud Çavuşoğlu ilə Sergey Lavrov görüşüb
02 Dec 2021 | 18:38
"Putin mənim doğma qardaşımdır" – Lukaşenko
02 Dec 2021 | 18:34
Rumıniyanın ölkəmizdəki yeni səfiri ilə görüş olub - FOTO
02 Dec 2021 | 18:33
İlham Əliyev dünya şöhrətli alim Əziz Sancarı qəbul edib
02 Dec 2021 | 18:30
Ermənilərdən qənimət olaraq götürülən silahların aqibəti AÇIQLANDI - VİDEO
02 Dec 2021 | 18:29
Ceyhun Bayramov: “Üçtərəfli bəyanatların tam şəkildə icra edilməsi vacibdir” - FOTO
02 Dec 2021 | 18:21
"Birliyimiz hər bir hədəfə yüksək səviyyədə çatmağımızı təmin edir" - FOTO
02 Dec 2021 | 18:15
Corc Dik: "Cənubi Qafqazda dayanıqlı sülh görmək istərdik"
02 Dec 2021 | 18:09
Bakıda narkotik satan daha 27 nəfər saxlanılıb - VİDEO
02 Dec 2021 | 18:08
Ceyhun Bayramov Entoni Blinken ilə görüşüb
02 Dec 2021 | 17:29
“Nar” Qaxda yenilənmiş mağazasını təqdim etdi
02 Dec 2021 | 17:18
“Azəriqaz” rəhbərliyi Lənkəranda vətəndaşlarla görüşüb - FOTO
02 Dec 2021 | 17:10
“Həmin strukturların iş bacarıqları daha dəqiq göstərəcək ki, biz hansı yolla gedirik...”
02 Dec 2021 | 17:08
Azərbaycan Britaniyanın qızıl-gümüş hasilatçısına "Vejnəli" yatağının istismarına icazə verib
02 Dec 2021 | 17:05
Helikopter qəzasının bəzi detalları ilk dəfə açıqlandı - VİDEO
02 Dec 2021 | 17:00
Maaş artımından danışırdı, Ərdoğanı görüb təkzib etdi - VİDEO
02 Dec 2021 | 16:50
Zəngəzur dəhlizindən neft-qaz kəmərləri də keçəcək
02 Dec 2021 | 16:49
Azərbaycanda daha 1772 nəfər koronavirusa yoluxub, 21 nəfər ölüb
02 Dec 2021 | 16:41
Azərbaycanda universitet açmağı planlaşdırırıq - Erol Özvar
02 Dec 2021 | 16:37
Rafael Cəbrayılovun həyat yoldaşı: "Qaynım 7 milyon vergi ödənişindən yayınıb"
02 Dec 2021 | 16:32
Elmar Məmmədyarov: “10 kiloqram arıqlamışam” - FOTO
02 Dec 2021 | 16:30
Belarus Ukrayna sərhədində Rusiya ilə birgə hərbi təlim keçirəcək
02 Dec 2021 | 16:24
UNEC İqtisadi Forumu 2021: “Postpandemiya dövründə elm və təhsil”
02 Dec 2021 | 16:21
Gömrükçülər seminarda - VİDEO
02 Dec 2021 | 16:14
Şəhid kapitanın atası: “Tamamilə yanmışdı, bədəninin quruluşundan, dişlərindən tanıdım”
02 Dec 2021 | 16:09
Azərbaycan Milli İstiqlal Partiyasının BƏYANATI
02 Dec 2021 | 16:03
Azərbaycan Ordusu “Bayraktar”ları havaya qaldırıb təlim keçdi - VİDEO
02 Dec 2021 | 16:02
lham Əliyev bu agentliyə yeni səlahiyyət verdi
02 Dec 2021 | 15:55
Hikmət Hacıyev: "Soçi görüşünün nəticələri Azərbaycan tərəfindən müsbət qiymətləndirilir"
02 Dec 2021 | 15:49
Viktoriya Nuland: “Rusiyalıların çoxu Ukrayna kimi bir ölkədə yaşamaq istərdilər”
02 Dec 2021 | 15:43
“Ölkədə milli düşüncəli adamları nazir müavini təyin etmək lazımdır...”
02 Dec 2021 | 15:41
Bakcell abunəçiləri üçün “Asan İmza”nı SMS vasitəsilə yeniləmək imkanı
02 Dec 2021 | 15:38
"Helikopterin texniki çalışma sistemi, motoru, onu havada tutan sistemlərdə problemlər yarana bilər"
02 Dec 2021 | 15:02
Arvadının həkimlə münasibətini eşitdi, gecə yataq otağına girib... - Şok təfərrüat
02 Dec 2021 | 15:00
“SOCAR Petroleum”un baş direktoru dəyişdi
02 Dec 2021 | 14:17
Qənirə Paşayeva rəssam Yusif Mirzənin "Can Laçın” adlı fərdi sərgisinin açılış mərasimində çıxış edib
02 Dec 2021 | 14:16
Dünya Bankı Əfqanıstanın dondurulmuş aktivlərinin bir hissəsini qaytaracaq
02 Dec 2021 | 14:14
Elmar Məmmədyarov üzə çıxdı - FOTO
02 Dec 2021 | 14:12
“Əvvəllər bir əskini alırdın, yuyurdun, qoyurdun uşağın altına...” – Əməkdar artist
02 Dec 2021 | 14:09
Hikmət Hacıyev: "Azərbaycan-Ermənistan sərhədində vəziyyət sabitdir”
02 Dec 2021 | 14:07
Təhsil naziri: "Müəllimlərin 90 mindən çoxu üçüncü doza peyvəndi vurdurub"
02 Dec 2021 | 13:40
“Omikron” klinikasının təsisçisi yeni ştammın adına görə ÜST-ü məhkəməyə verdi
02 Dec 2021 | 13:35
“Qara qutu” açılmayınca hansısa rəsmi və ya qeyri-rəsmi şəxsin rəy verməsi doğru deyil...” 
02 Dec 2021 | 13:31
UFAZ-ın İcraçı direktoru Fransanın Akademik Palma Ordeninin Zabit dərəcəsi ilə təltif edilib
02 Dec 2021 | 13:18
Mobil cihazların orijinallığını onlayn yoxlamaq mümkündür
02 Dec 2021 | 13:10
"Təəssüf ki, sosial media məkanında biz buna nail olmadıq" - Hikmət Hacıyev
02 Dec 2021 | 13:08
Azərbaycanda İcra hakimiyyətlərinin ləğvi gündəmdə - Cəmi 14 regional icra başçısı ola bilər
02 Dec 2021 | 13:01
Ölkəsini SSRİ-yə daxil etmək istəyən lider – Xruşov və Brejnev Jivkovun təklifinə “yox” deyib
02 Dec 2021 | 12:52
Əziz Səncər: "Qarabağın azad olunması hər kəsdə özünəinam yaradıb"
02 Dec 2021 | 12:49
Xocavənddə ermənilərin atıb qaçdığı silah-sursat aşkarlandı
02 Dec 2021 | 12:45
Sabahın hava proqnozu AÇIQLANDI
02 Dec 2021 | 12:42
Regionlarda da vahid əlaqələndirmə mərkəzləri fəaliyyətə başlayacaq
02 Dec 2021 | 12:40
Azərbaycanlı kriminal avtoritet həbs edildi
02 Dec 2021 | 12:32
“Pilotlarımızın hər biri bir diviziyanın əvəzidir”
02 Dec 2021 | 12:30
İlham Əliyev Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin Prezidentini təbrik edib
02 Dec 2021 | 12:20
Kontakt Home işarət dili bilən əməkdaş axtarır - VAKANSİYA
02 Dec 2021 | 12:17
Fuad Nağıyev: “Təhlükəsiz səyahətlərin təmini əsas prioritetimizdir”
02 Dec 2021 | 12:10
“Paşinyan hərbi gücdən istifadənin yolverilməzliyi haqda mühüm dərs aldı” - Metyu Brayza
02 Dec 2021 | 12:07
Yeni Azərbaycan Partiyası Xətai rayon təşkilatının yeni ərazi partiya təşkilatı yaradıldı - FOTO
02 Dec 2021 | 12:00
Petrosyan: "Qarabağ bitdi, Bakı ilə razılaşmaq lazımdır!" - VİDEO
02 Dec 2021 | 11:50
Əziz Səncər: "Son iki ayda işlədiyim universitetdə 4 tələbə pandemiyaya görə intihar edib"
02 Dec 2021 | 11:46
Helikopter qəzasında həlak olan DSX zabiti ilə Beyləqanda vida mərasimi keçirilir - FOTO
02 Dec 2021 | 11:44
Gələn ilin Novruz, Ramazan və Qurban bayramı günləri açıqlanıb
02 Dec 2021 | 11:43
“İran Qarabağdakı ermənilərin öz müqəddəratını təyinetməsindən danışsa, Cənubi Azərbaycan...”
02 Dec 2021 | 11:30
“O vaxt Qarakənd faciəsində də bizim “qaymaqlarımızın” bir gülləylə hamısını qırdılar”
02 Dec 2021 | 11:26
"Artıq bizim mədəni irsimizə qarşı törədilən vandallığı dünya bilsin"
GÜNLÜK
02 Dec 2021 | 07:55
"Dünən İrəvandan Bakıya təyyarə uçub - çoxlu sayda əsir gətirilməlidir..."
02 Dec 2021 | 12:00
Petrosyan: "Qarabağ bitdi, Bakı ilə razılaşmaq lazımdır!" - VİDEO
02 Dec 2021 | 10:26
Mətbuat Şurası DSX-nin ərköyün mayorunun qoçuluğunu pislədi
02 Dec 2021 | 11:43
“İran Qarabağdakı ermənilərin öz müqəddəratını təyinetməsindən danışsa, Cənubi Azərbaycan...”
02 Dec 2021 | 10:54
“Onlar hansı, kimlərin sərhədlərini qorumalı olduqlarını bir qədər unudurlar...”
02 Dec 2021 | 09:44
“COVİD-19”-un bütün ştammlarına qarşı universal peyvənd hazırlamağın üsulu TAPILDI!..
02 Dec 2021 | 16:09
Azərbaycan Milli İstiqlal Partiyasının BƏYANATI
02 Dec 2021 | 11:30
“O vaxt Qarakənd faciəsində də bizim “qaymaqlarımızın” bir gülləylə hamısını qırdılar”
02 Dec 2021 | 10:30
"Brüssel görüşü AB və Amerikanın Rusiyaya qarşı açdığı yeni bir cəbhəyə çevirilə bilər"
02 Dec 2021 | 11:26
"Artıq bizim mədəni irsimizə qarşı törədilən vandallığı dünya bilsin"
HƏFTƏLİK
02 Dec 2021 | 07:55
"Dünən İrəvandan Bakıya təyyarə uçub - çoxlu sayda əsir gətirilməlidir..."
29 Nov 2021 | 08:30
Erməni şirkəti Tərtərin bu kəndində qızılımızı çıxarmaqda davam edir?..-FOTOLAR+VİDEO
01 Dec 2021 | 19:08
“Ermənilər Ağdamı Ermənistana daşıdığı kimi, o da  Ağdərənin varını-yoxunu Dərbəndə daşıdı...”
30 Nov 2021 | 21:58
"Nəcməddin Sadıkov rusca dedi ki, sizə nifrət edirəm və Azərbaycanca da danışmayacam...”
28 Nov 2021 | 13:26
“Onlar 3 min əvvəl erməni çarı olmuş Tiqran barədə danışmağı sevirlər, amma bugünkü reallıq başqa söz deyir”
02 Dec 2021 | 12:00
Petrosyan: "Qarabağ bitdi, Bakı ilə razılaşmaq lazımdır!" - VİDEO
26 Nov 2021 | 09:55
“30 ildir, özümüzü aldatmışıq ki, Qarabağ Ermənistanındır”-  Paşinyan belə dedi?..
30 Nov 2021 | 09:20
Natiq, 1 nara görə ayaq itirib əlil olmağa dəyərdimi?
27 Nov 2021 | 08:24
Paşinyan Moskvada sülh vəd edərkən separatçı Araik əski parçasıyla İrəvana gəldi...-FOTO
27 Nov 2021 | 05:02
“Nazirlik ev vermir, heç olmasa 1700 manat ödəyib xəstəxanadan çıxmağımıza kömək etsin”
AYLIQ
02 Dec 2021 | 07:55
"Dünən İrəvandan Bakıya təyyarə uçub - çoxlu sayda əsir gətirilməlidir..."
02 Dec 2021 | 12:00
Petrosyan: "Qarabağ bitdi, Bakı ilə razılaşmaq lazımdır!" - VİDEO
02 Dec 2021 | 10:26
Mətbuat Şurası DSX-nin ərköyün mayorunun qoçuluğunu pislədi
02 Dec 2021 | 11:43
“İran Qarabağdakı ermənilərin öz müqəddəratını təyinetməsindən danışsa, Cənubi Azərbaycan...”
02 Dec 2021 | 10:54
“Onlar hansı, kimlərin sərhədlərini qorumalı olduqlarını bir qədər unudurlar...”
02 Dec 2021 | 09:44
“COVİD-19”-un bütün ştammlarına qarşı universal peyvənd hazırlamağın üsulu TAPILDI!..
02 Dec 2021 | 16:09
Azərbaycan Milli İstiqlal Partiyasının BƏYANATI
02 Dec 2021 | 11:30
“O vaxt Qarakənd faciəsində də bizim “qaymaqlarımızın” bir gülləylə hamısını qırdılar”
02 Dec 2021 | 10:30
"Brüssel görüşü AB və Amerikanın Rusiyaya qarşı açdığı yeni bir cəbhəyə çevirilə bilər"
02 Dec 2021 | 11:26
"Artıq bizim mədəni irsimizə qarşı törədilən vandallığı dünya bilsin"