Şərtsiz baş tutan Moskva görüşünün ŞƏRTLƏRİ
Oxunub: 562
14 Jan 2022 | 13:33
Şərtsiz baş tutan Moskva görüşünün ŞƏRTLƏRİ
2 il əvvəl – 10 oktyabr 2009-cu ildə İsveçrənin Sürix şəhərində Türkiyə ilə Ermənistan arasında münasibətlərin normallaşması haqqında tarixə “Sürix protokolu” kimi düşən razılaşma imzalandı. Protokol-razılaşma hər iki ölkənin parlamentində ratifikasiya olunmadı və nəticədə təbii ki, münasibətlər də normallaşmadı.
 
Sürix protokolunda Azərbaycan mövzusu yer almamışdı. 44 günlük müharibədə Azərbaycanın qələbəsi bölgədə yeni reallıqlar yaratdı və Türkiyə-Ermənistan münasibətlərinin normallaşması yenidən gündəmə gəlib. Bu gün Moskvada Türkiyə və Ermənistanın təyin etdiyi “təmsilçilər”- Sərdar Kılıç və Ruben Rubinyan arasında görüş keçirilir. Bu ilk görüşdür və çox güman ki, daha çox tanışlıq xarakteri daşıyacaq. Qeyd edək ki, Türkiyədə, xüsusilə Ermənistanda bu “normallaşma” istiqamətində diplomatik müzakirələr və oradan yaranacaq perspektiv əlaqələr birmənalı qarşılanmır, etiraz edənlərin sayı çox olsa da, həlledici qərar yüksək səviyyədə verildiyi üçün görüş realdır.
 
Hər zaman bu münasibətlərin yaranması üçün Ermənistanın da, Türkiyənin də şərti olub. Ermənistanın şərti bu olub ki, görüşüb danışıqlar aparmaq üçün əvvəlcədən şərt irəli sürülməsin. Türkiyə tərəfinin isə şərtləri belə olub: Ermənistan Türkiyəyə ərazi iddiasından imtina etməli, bu iddianı Konstitusiya maddəsindən çıxarmalı, “erməni genosidi” barədə tələblərini dayandırmalı, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü tanımalı. Bunlar müharibədən əvvəl də, sonralar da Türkiyənin tələbləri olub. Əslində Ermənistanın “şərtsizlik” tələbinin erməni maraqlarını birləşdirən ən böyük şərt olduğu məlum məsələdir, çünki İrəvan həm Türkiyəyə iddialarını saxlayır, həm də Türkiyə ilə əməkdaşlıq edib iqtisadi blokadadan çıxmaq, ticarət əlaqələrini inkişaf etdirmək istəyir.
 
Moskvanın qeyri-rəsmi vasitəçiliyi ilə bu dəfə Ermənistanın şərti qəbul olunub. 2009-cu ildən fərqli olaraq Azərbaycan da qələbədən sonra bu əməkdaşlığa etiraz etməyib. Bu görüşün nəticələrindən biri olacaq mərhələ, İstanbul-İrəvan avia reysinin açılmasına artıq prinsipial razılıq əldə edilib və mart ayında ilk reys həyata keçiriləcək. Təmsilçilərin növbəti əldə edəcəyi razılaşma mümkündür ki, Zəngəzur dəhlizindən avtonəqliyyat yolunun açılması ilə bağlı olacaq. Yolun hazır olması, müasir tələblərə cavab verməsi nə qədər zaman çəkəcək.., hələ bəlli deyil. Və yəqin ki, bundan sonra iqtisadi əməkdaşlıq, əlaqələr inkişaf edəcək.
 
Bəs, diplomatik əlaqələr necə, bu mərhələlərdən sonra baş tuta bilərmi?
 
Konsulluq, səfirlik yaradılması bu gün real görünməsə də, bir müddətdən sonra diplomatik münasibətlər hansısa formada əksini tapa bilər.
 
Qeyd olunanlar hələ ki, nəzəri tərəflərdir və müsbət yekunu suallar altındadır. Başqa suallar da var. Kim zəmanət verir ki, Ermənistan dövləti diasporanın əli ilə qondarma genosid təbliğatını aparıb Türkiyəyə təzyiq vasitəsi kimi istifadə etməyəcək və məsuliyyətdən yaxa qurtarmaq üçün bunun rəsmi mövqe olmadığını, diaspor təşkilatlarının fəaliyyətinin olduğu bəhanəsini bildirib vəziyyətdən çıxmağa çalışmayacaq? Bu gün hərtərəfli böhranda olan Ermənistan Türkiyənin iqtisadi, ticari əməkdaşlığından bəhrələnib gücləndikcə iddialarını da artırması tamamilə mümkündür, çünki ermənilər hələ Osmanlı dönəmində türklərin yaratdığı bütün şəraitlərdən bəhrələnərək ölkənin maliyyə və digər strukturlarında yer tutub Türkiyəyə xəyanət etdiyi tarixi faktdır. Bu millətin məkrliliyi, hiyləgərliyi və qəddarlığı bir xislətdir. Konstitusiyasında Türkiyəyə torpaq iddiasını əks etdirən bir dövlət daim müharibə istəyində olacaq. Bu və başqa iddialarda olan Ermənistanı dirçəltmək nə dərəcədə məqsədəuyğundur?
 
Ermənistanla sərhədlər açılandan sonra guya Türkiyəyə gedib gəlməklə ermənilərdə türklərə məhəbbət yaranası deyil. Ermənin biri Qrand Dink idi, redaktoru olduğu “Aqos”qəzetində hər gün Türkiyənin əleyhinə yazılar yazırdı, xaricdə əks təbliğat aparırdı. Biri də indi kürd partiyasında təmsil olunub Türkiyə Böyük Millət Məclisində deputat olan Karo Paylandır. Bu erməni, hətta Türkiyəni Azərbaycana yardım etməkdə günahlandırıb məsələni Məclisdə müzakirəyə çıxarmağa çalışırdı. Tələt Paşanın adına olan yerlərdən onun adını silmək təklifi ilə parlamentdə çıxış edən Türkiyə vətəndaşı olan ermənidir. Ermənistan vətəndaşı Karo Paylandan fərqli münasibətmi ortaya qoyacaq? Onların Türkiyəyə, Azərbaycana mövqeyinin dəyişəcəyinə inanmaq sadəlövhlükdür.
 
Türkiyə həmişə Azərbaycanın yanında olub və olacaq. Ermənistanla münasibətlərin normallaşmasının üst səviyyəsi o zaman olacaq ki, qarşı tərəf Azərbaycanın sərhədlərini və ərazi bütövlüyünü tanıyacaq.
 
Moskva görüşündən sonra hadisələrin inkişafı yalnız Türkiyə-Ermənistan müstəvisində deyil, Ermənistan Azərbaycan arasında tezliklə həllini gözləyən sərhədlərin delimitasiyası, demarkasiyası, Zəngəzur dəhlizinin açılması və Ermənistan silahlı qüvvələrinin Azərbaycan ərazisindən çıxarılması ilə bağlı olacaq. Şərt irəli sürmədən baş tutan Moskva görüşünün perspektiv şərtləri reallaşmayınca münasibətlərin normallaşmasını Sürix protokolunun taleyi gözləyir.(yenicag.az)
 
İlham İsmayıl
Oxşar xəbərlər
N.Tusi adına Klinika
21:05, Bu gün
Ermənistan Prezidentinin istefasının əsl səbəbləri məlum olub
20:56, Bu gün
İranlı nazir Azərbaycana gəlir - Nələr müzakirə olunacaq?
20:47, Bu gün
"Cinsi orqanındakı şişə görə həkimə müraciət edən adam qadın olduğunu öyrəndi..."
20:42, Bu gün
"Armen Sərkisyan Paşinyanın planlarını pozdu"
20:38, Bu gün
Ermənistan prezidenti İSTEFA VERDİ
19:48, Bu gün
Sezen Aksudan tənqidlərə cavab:"Yazmağa davam edəcəyəm"
19:44, Bu gün
Neslihan Atagül qarda "şortik"də poz verdi - FOTO
19:27, Bu gün
Ukrayna "Qasırğa"ları Rusiya ilə sərhəddə yerləşdirdi
18:57, Bu gün
Yaponiya və ABŞ nüvə aviadaşıyıcılarının iştirakı ilə birgə təlimlər keçirib
18:37, Bu gün
Putinlə bağlı çıxışı admirala baha başa gəldi – Şok sözlər
18:19, Bu gün
"AMEA Rəyasət Heyətinin binası Məhəmməd Əmin Rəsulzadə muzeyinə çevrilsə..." - TƏKLİF
18:09, Bu gün
Qocalma prosesini hansı vitamin ləngidir?..
18:09, Bu gün
MSŞA QHT koalisiyası Qarabağda dağ-mədən yataqlarının istismarı ilə bağlı sənəd yaydı
18:05, Bu gün
Birbaşa bağlantı zamanı qadın jurnalisti avtomaşın vursa da, o, öz reportajını davam etdi - VİDEO
17:56, Bu gün
Türkiyə "Bayraktar Akıncı"nın tədarükü üçün ilk ixrac müqaviləsini imzalayıb
17:50, Bu gün
Peyvənd olunanların sayı açıqlanıb
17:48, Bu gün
Azərbaycanda daha 1697 nəfər koronavirusa yoluxub, 13 nəfər ölüb
17:46, Bu gün
Nikol Paşinyan sabah canlı yayımda sualları cavablandıracaq
17:05, Bu gün
Hamilə qadın dəm qazından boğularaq öldü
17:02, Bu gün
Diplomat olmaq istəyənlər imtahan verdi
16:54, Bu gün
ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələri İrandan gələn gəmini ələ keçirib - FOTO
16:17, Bu gün
Süleyman Soylu: “Türkiyəni terrordan təmizlədik”
16:12, Bu gün
Polis "parkovşiklərə" qarşı reydlərə başlayır: "Pul ver" deyənlərdən canımız qurtaracaq...
16:10, Bu gün
Hindistanda dörd əli və dörd ayağı olan körpə doğulub, onu ilahi varlıq hesab edirlər
15:49, Bu gün
Yalnız jurnalistlərmi obyektiv, qərəzsiz və vicdanlı olmalıdır?
15:48, Bu gün
Kreml Ukraynada yeni lider təyin edəcək - Britaniya kəşfiyyatından ŞOK İDDİA
15:43, Bu gün
Müdafiə Nazirliyi həftəlik icmalını təqdim edib - VİDEO
15:40, Bu gün
Gəncədə ata dəm qazından zəhərlənib ölüb, qızı xəstəxanaya yerləşdirilib
15:37, Bu gün
Gəlin bir şilləyə görə toyu ləğv etdi və ertəsi gün öz qohumuna ərə getdi...
14:47, Bu gün
"ŞUŞANI SATAN"lar haqda bir neçə kəlmə...
14:40, Bu gün
ABŞ hərbi yardım göndərdi - 90 tonluq ölümcül yük Kiyevə çatdırıldı
14:37, Bu gün
Ağdam istiqamətində müntəzəm avtobus marşrutları fəaliyyətə başlayır
14:15, Bu gün
Başçısız qalan rayonlar – SİYAHI
14:11, Bu gün
"KVN-çilərimiz Şuşa adını dəyişməkdənsə, o festivala tüpürüb, çıxmalıydı" - Aqil Abbas
14:10, Bu gün
“Putin Ukraynaya hücum edəcək qədər aqressiv dəli deyil, ona görə də müharibə olmayacaq...
14:02, Bu gün
İstanbul boğazı gəmilərin hərəkəti üçün qapadıldı
13:08, Bu gün
Günəşin qarşısını almayın! - Alimlər Bill Qeytsin iqlimi idarə etməsini istəmirlər...
13:05, Bu gün
"Anar Məmmədxanova "Şuşa"nın adını dəyiş desəydilər..."
12:48, Bu gün
“Bəyin oğurlanması”nın “Əhməd dayı”sı vəfat etdi – FOTO
12:46, Bu gün
Ukrayna böhranı: Daha bir güc hədəfdədir – TƏHLİL
12:06, Bu gün
Sabahın hava proqnozu açıqlandı
12:02, Bu gün
Masallıda qanunsuz ov edən şəxs saxlanılıb
11:50, Bu gün
Tacir Şahmalıoğlu: “Fədayə Laçınla duet oxuduğum üçün həyat yoldaşım intihara cəhd etdi”​​ – VİDEO
11:48, Bu gün
“Kreml Qarabağ müharibəsinin bu qədər operativ və səmərəli olacağını gözləmirdi”
11:30, Bu gün
Türkiyədə avtobus qəzalarında 4 nəfər ölüb, onlarla yaralı var - YENİLƏNİB
10:50, Bu gün
Yeni Zelandiyanın Baş naziri koronavirusa görə toyunu təxirə salıb
10:46, Bu gün
Hərbi vəzifəlilərlə təlim toplanışı davam edir - VİDEO
10:35, Bu gün
Qara dənizdə rus dənizçilərin olduğu tanker yandı
10:15, Bu gün
Bakı Media Mərkəzinin rəhbəri Arzu Əliyevanın doğum günüdür - VİDEO
10:13, Bu gün
"Şuşa" adını dəyişdirib, "Buta" etdilər - Utancverici hadisənin təfərrüatı - VİDEO
10:05, Bu gün
Koronavirusla bağlı son STATİSTİKA
09:54, Bu gün
“Qazaxıstan inqilabı” bayraqdarının kimliyi bilindi... -Komadan çıxdı-FOTOLAR+VİDEO
09:34, Bu gün
Türkiyədə 3+3 formatında görüş planlaşdırılır
09:33, Bu gün
Bu gün Xarici İşlər Nazirliyində xidmətə qəbul üçün test imtahanı keçiriləcək
09:32, Bu gün
Yaponiyada güclü zəlzələlər barədə XƏBƏRDARLIQ
00:07, Bu gün
Ermənilər Fransada cinayət törətdilər
22 Jan 2022 | 23:52
Şamaxı sakinindən qanunsuz odlu silah götürülüb
22 Jan 2022 | 23:47
Pərviz bu gündən “Survivor”a qoşuldu
22 Jan 2022 | 23:09
Alimlər insan ölümünü 3, 5 ilədək dəqiqliklə qabaqcadan proqnozlaşdırmağı ÖYRƏNDİ...
22 Jan 2022 | 23:00
Mingəçevirdə ana və azyaşlı övladları dəm qazından zəhərlənib, ölən var
22 Jan 2022 | 22:59
Azərbaycanlı musiqiçi intihar etdi - FOTO
22 Jan 2022 | 22:15
Ərdoğan və Rəisi telefonla danışdılar
22 Jan 2022 | 21:59
Uşağın doğulmasından öncə valideynlərin cavab tapmalı olduğu 10 SUAL - MARAQLI 
22 Jan 2022 | 21:43
Azərbaycan Ordusunun hərbi qulluqçusu həlak olub - RƏSMİ
22 Jan 2022 | 21:35
Qazaxıstan Nazarbayevin dağıdılmış abidəsini bərpa etməyi planlaşdırmır
22 Jan 2022 | 21:24
Paşinyan Putinə niyə zəng etdi? - “Göstərmək istəyir ki...”
22 Jan 2022 | 21:12
Gəncənin icra başçısı yeni rəis təyin etdi
22 Jan 2022 | 21:08
“Tərəf müqabili kimi qardaşım İlhamdan yoxdur”
22 Jan 2022 | 20:59
Bərdədə 31 yaşlı kişi güllələnib
22 Jan 2022 | 20:56
"Ukraynaya PUA tədarükünə görə Türkiyəni günahlandırmaq olmaz" - Akar
22 Jan 2022 | 20:41
Koronavirusdan daha qorxunc: peyvənd edilmədən bəşəriyyəti nə gözləyir- Bill Qeyts
22 Jan 2022 | 20:39
İnsanlar 130 ilə qədər yaşayacaq - Şok araşdırma
22 Jan 2022 | 20:34
Kişi orqanizminə Viaqra kimi təsir edən məhsullar
22 Jan 2022 | 20:27
"Uğurlarımıza sevinməyənlərin çoxu..." - Millət vəkilinin qızı söz atdı
22 Jan 2022 | 20:19
Azərbaycanlı tiktokerlər arasında canlı yayımda qalmaqal - VİDEO
22 Jan 2022 | 20:17
Heydər Əliyevin çətin günlərindən danışdığı - Nadir videosu
22 Jan 2022 | 20:07
Erməni kilsəsi Qarabağda mövqelərini gücləndirməyə başladı - Təhlükəli gediş...
22 Jan 2022 | 19:49
“Paşinyan sındırılıb, özünü də sakit aparır, amma heç nə öyrənməyib”
22 Jan 2022 | 19:45
"Belə davam etsə, bir gün Sünik İrəvanın mərkəzində partlayacaq"
22 Jan 2022 | 19:44
Nəyə görə yeməkdən sonra çimmək olmaz?
22 Jan 2022 | 19:42
Blinken kanadalı həmkarı ilə Ukrayna ətrafındakı vəziyyəti müzakirə edib
22 Jan 2022 | 19:03
Gömrük Akademiyası növbəti ISO standartı üzrə audit prosesindən uğurla keçib - FOTO
22 Jan 2022 | 18:53
Rəşad Dağlının dostunu güllələyən şəxs hökmdən narazıdır
22 Jan 2022 | 18:41
Çin lideri Putindən Ukraynaya “hücum”u təxirə salmasını istəyib
22 Jan 2022 | 18:20
Texnoblogerdən valideynlərə xəbərdarlıq: “Azyaşlılar bank kartlarınızla tiktokerləri “yemləyir”
22 Jan 2022 | 18:18
Saatlıda qanunsuz ov edən şəxs saxlanılıb
22 Jan 2022 | 18:05
Çin dövlət televiziyası “Alibaba” şirkətinin rəhbərini korrupsiyada ittiham edib
22 Jan 2022 | 18:01
“Rusiya Qarabağda yeni “sürpriz” hazırlayır” - ŞOK İDDİA
22 Jan 2022 | 18:00
İnfeksionistdən xəbərdarlıq: "Yeni virusun simptlomları..."
22 Jan 2022 | 17:57
DİM imtahan keçirdi
22 Jan 2022 | 17:55
Kreml  tarixdən dərs ALMALIDIR
22 Jan 2022 | 17:47
Sərhədlərin açılması: Qars sakinləri səbrsizliklə gözləyir, Yerevanda isə...
22 Jan 2022 | 17:42
Bu yol 30 ilə yaxındır ki, keçilməz haldadır - VİDEO
22 Jan 2022 | 17:38
“Soyqırımının ildönümündə Xocalını azad etməliydik - Əfsus ki, təxribatlar...”
22 Jan 2022 | 17:38
DİN rəsmisindən gənclərə çağırış: “Narkotik maddə istifadəçilərinin özləri də istintaqa cəlb edilə bilərlər”
22 Jan 2022 | 17:35
Günorta yuxusunun inanılmaz faydaları: Yüksək təzyiqi olanlar...
22 Jan 2022 | 17:33
"Xəngəlin dadına doya bilmədik" - Məşhur türkiyəli sənətçilər Bakıda
22 Jan 2022 | 17:24
Ebru Gündeşin sirr kimi saxladığı qızı ilk dəfə üzə çıxdı – FOTO
22 Jan 2022 | 17:22
Göyçayda evin zirzəmisində çətənə yetişdirən şəxs TUTULDU – FOTO+VİDEO
22 Jan 2022 | 17:18
“Legiya” Mahir Emreli üçün 400 min avroluq təklifə “yox” dedi
GÜNLÜK
16:12, Bu gün
Polis "parkovşiklərə" qarşı reydlərə başlayır: "Pul ver" deyənlərdən canımız qurtaracaq...
13:05, Bu gün
"Anar Məmmədxanova "Şuşa"nın adını dəyiş desəydilər..."
22 Jan 2022 | 23:09
Alimlər insan ölümünü 3, 5 ilədək dəqiqliklə qabaqcadan proqnozlaşdırmağı ÖYRƏNDİ...
09:54, Bu gün
“Qazaxıstan inqilabı” bayraqdarının kimliyi bilindi... -Komadan çıxdı-FOTOLAR+VİDEO
22 Jan 2022 | 21:59
Uşağın doğulmasından öncə valideynlərin cavab tapmalı olduğu 10 SUAL - MARAQLI 
15:37, Bu gün
Gəlin bir şilləyə görə toyu ləğv etdi və ertəsi gün öz qohumuna ərə getdi...
13:08, Bu gün
Günəşin qarşısını almayın! - Alimlər Bill Qeytsin iqlimi idarə etməsini istəmirlər...
14:10, Bu gün
“Putin Ukraynaya hücum edəcək qədər aqressiv dəli deyil, ona görə də müharibə olmayacaq...
14:47, Bu gün
"ŞUŞANI SATAN"lar haqda bir neçə kəlmə...
10:13, Bu gün
"Şuşa" adını dəyişdirib, "Buta" etdilər - Utancverici hadisənin təfərrüatı - VİDEO
HƏFTƏLİK
19 Jan 2022 | 11:16
"Üç həftəyə Azərbaycanda qırğın günlər başlayacaq" - Vasif İsmayıldan xəbərdarlıq...
19 Jan 2022 | 19:15
“Putin Lavrovu Bakıya göndərəcək, Azərbaycan Süniki işğal edəcək, sonra isə...” - ŞOK SSENARİ
22 Jan 2022 | 15:03
Aparıcıdan hamını heyrətləndirən açıqlama: "Döşlərim sərvət dəyərindədir, əllətmirəm" - FOTOLAR
21 Jan 2022 | 14:07
"Laçın dəhlizində qayda müəyyənləşdirmək səlahiyyətini ölü daşıyan rus generalına kim və nə zaman verib?"
17 Jan 2022 | 12:50
“Səlcuq Bayraktara burada təhsil verdiyimiz üçün utanıram”
17 Jan 2022 | 09:55
"Hesab edin ki, Qırğızıstanın prezidenti onu xilas edib..."
17 Jan 2022 | 21:11
“Heç kim soruşmur ki, Rusiya niyə 20 Yanvara aid istintaq işinin 68 cildini vermir?..”
19 Jan 2022 | 09:04
“Azərbaycanda qaldığım otelə silahlı basqın olmuşdu, qorxsam da geri çəkilmədim”
21 Jan 2022 | 08:05
Qazaxıstan dövlət telekanalı Nazarbayev prospektini keçmiş adı - rus yazıçının adı ilə verdi...
21 Jan 2022 | 18:01
Cavid Qurbanov dünyasını dəyişmiş atasına şeir həsr etdi, xalq şairi həmin şeirə nəzirə yazdı...
AYLIQ
16:12, Bu gün
Polis "parkovşiklərə" qarşı reydlərə başlayır: "Pul ver" deyənlərdən canımız qurtaracaq...
13:05, Bu gün
"Anar Məmmədxanova "Şuşa"nın adını dəyiş desəydilər..."
22 Jan 2022 | 23:09
Alimlər insan ölümünü 3, 5 ilədək dəqiqliklə qabaqcadan proqnozlaşdırmağı ÖYRƏNDİ...
09:54, Bu gün
“Qazaxıstan inqilabı” bayraqdarının kimliyi bilindi... -Komadan çıxdı-FOTOLAR+VİDEO
22 Jan 2022 | 21:59
Uşağın doğulmasından öncə valideynlərin cavab tapmalı olduğu 10 SUAL - MARAQLI 
15:37, Bu gün
Gəlin bir şilləyə görə toyu ləğv etdi və ertəsi gün öz qohumuna ərə getdi...
13:08, Bu gün
Günəşin qarşısını almayın! - Alimlər Bill Qeytsin iqlimi idarə etməsini istəmirlər...
14:10, Bu gün
“Putin Ukraynaya hücum edəcək qədər aqressiv dəli deyil, ona görə də müharibə olmayacaq...
14:47, Bu gün
"ŞUŞANI SATAN"lar haqda bir neçə kəlmə...
10:13, Bu gün
"Şuşa" adını dəyişdirib, "Buta" etdilər - Utancverici hadisənin təfərrüatı - VİDEO