Uşaqlıqdan bizə deyilir ki, mehriban, məsuliyyətli, qayğıkeş, dürüst olmaq çox önəmlidir. Bu, əlbəttə, dəyərli xüsusiyyətlərdir, amma bir nüans var ki, çoxları haqqında danışmır: bu keyfiyyətlər həddindən artıq olduqda sənin xeyrinə deyil, əksinə, əleyhinə işləyə bilər.
Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "dailymail.ru" nəşri yazıb.
Psixoloqlara görə, sən hər kəsə kömək edərkən öz ehtiyaclarını, maraqlarını, arzularını və məqsədlərini unuda bilərsən. Hər hansı bir müsbət keyfiyyət, əgər emosiyalara çox etibar edirsənsə, sənin üçün mənfi nəticələr doğura bilər. Söhbət hansı müsbət keyfiyyətlərdən gedir?
1. Başqalarının problemlərinə həddindən artıq qarışırsan
Qayğıkeşlik və kömək etməyə hazır olmaq cəmiyyətdə müsbət qarşılanır. Empatiya, səxavət və məqsədyönlülüklə birləşəndə bu keyfiyyətlər səni başqalarının problemlərinə müdaxilə etməyə sövq edir. Sən dərhal başqasının çətinliklərinə qoşulur, "xilaskar" rolunu üzərinə götürürsən. Bu, səni tez tükəndirir və nəticədə öz məsələlərinə vaxt və enerji qalmır. İnsanlar sənin köməyinə alışır və sonradan bunu sanki öhdəlik kimi görürlər. Bir gün əgər sən kiməsə kömək etməsən, çox vaxt xoşagəlməz sözlərlə üzləşə bilərsən.
2. Hər şey üçün məsuliyyət daşıyırsan
Sən ətrafındakılara kömək etməyə öyrəşmisən və onların həyatını düzəltmək üçün məsuliyyət daşıyırsan. Bu davranış çox təkrarlanarsa, məsuliyyətin hiper-məsuliyyətə çevrilir. Beləliklə, sən yalnız özünə deyil, başqalarının emosional vəziyyətinə və qərarlarının nəticələrinə görə də cavabdeh olduğunu düşünürsən. Sən insanı xoşbəxt edə biləcəyini, ona yol göstərə biləcəyini düşünürsən. Lakin bu artan məsuliyyət sənin üçün ağır yük olur, çünki başqalarını tam nəzarət edə bilməzsən və daim məyus olursan ki, onlar sənin tövsiyələrinə əməl etmir.
3. Manipulyasiyalara açıq olursan
Mehriban olmaq qiymətli keyfiyyətdir, amma əgər "yox" deməyi bacarmırsansa və həmişə başqasına güzəştə gedirsənsə, səni istifadə etməyə çalışacaqlar. İnsanlar tez başa düşür ki, sən onların manipulyasiyalarına açıqsan. Onlar sənin üzərinə məsuliyyət yükləyir, göz yaşlı xahişlərlə və təzyiqlərlə üzləşdirirlər, səni günah və borc hissinə salırlar. Belə davranış nəticəsində sənin rahatlığın nəzərə alınmır və nə qədər çalışsan da, hörmət qazanmırsan.
4. Öz ehtiyaclarını unudursan
Başqalarına kömək etməyə həddindən artıq diqqət yetirirsənsə, öz ehtiyac və arzularını unudursan. Sənin diqqətin başqalarının tələblərinə yönəlir, imkanların istifadə olunmur. Davamlı olaraq istirahəti təxirə salırsan, arzularından vaz keçirirsən, planlarını saxlayırsan. Bu, qaydalarına uyğun mübadilə deyil, sən yalnız xərcləyirsən, amma heç nə geri almırsan.
5. Perfeksionist olursan
Məsuliyyətli və vicdanlı insanlar tez-tez hər şeyi mükəmməl etməyə çalışır. Sən başqasını məyus etməkdən qorxursansa, hər işə, hətta əhəmiyyətsiz şeyləri belə maksimum diqqət yetirirsən. Bu davranış zamanla narahatlıq və stresə səbəb olur. Təfərrüatlara həddindən artıq diqqət yetirirsən, qərar qəbul etməni gecikdirirsən və yanılmaqdan qorxursan, nəticədə apatiya və tükənməyə gedirsən.
6. Özünü həddindən artıq yükləyirsən
Əməksevərlik, məsuliyyət və kömək arzusu yalnız planlı şəkildə idarə olunarsa faydalıdır. Əgər bacarıqlarını və imkanlarını öz sağlamlığını nəzərə almadan istifadə edirsənsə, həyatın kabusa çevrilir. Davamlı olaraq məhsuldarlıq rejimində olmaq özünü məhv etməyə aparır. Əvvəlcə kiçik fasilələri görməzdən gəlirsən, sonra yorğunluğu və narahatlığı, nəhayət işin keyfiyyəti düşür və sən tükənmiş vəziyyətdə günah və utanc hissi ilə qalırsan.
7. Emosional tükənmə başlayır
Başqalarının hisslərini anlamaq və empatiya göstərmək qiymətli hədiyyədir, amma bunu düzgün istifadə etməlisən. Hər problemdə emosional olaraq iştirak etmək, başqasının hisslərinə görə məsuliyyət götürmək sənin üçün zərərli ola bilər. Belə davranış uzun müddət davam edərsə, həyat keyfiyyətinə mənfi təsir göstərir və emosional tükənməyə səbəb olur.