"Piylənmə və infeksiyalar: 70 faiz risk artımı və hər onuncu ölüm" - Elmi araşdırma

"Piylənmə ağır infeksiyalara və ölüm riskinə ciddi təsir göstərir..."

Son araşdırmalar göstərir ki, piylənmə yalnız xroniki xəstəliklər üçün deyil, həm də infeksiyalara qarşı riski əhəmiyyətli dərəcədə artırır. 

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "euronews.com" nəşri məlumat yayıb.

Yeni araşdırmaların nəticələri

Piylənmədən əziyyət çəkən insanların infeksion xəstəliklərin ağır gedişi ilə qarşılaşma ehtimalı 70 faiz daha yüksəkdir, həmçinin dünya üzrə infeksiyalardan baş verən hər onuncu ölüm piylənmə ilə əlaqəlidir. Yeni araşdırmada Finlandiya və Böyük Britaniyadan ümumilikdə 540 mindən çox yetkin iştirakçının məlumatları təhlil olunub.

İştirakçıların bədən kütlə indeksi (BKI) ölçülərək onları normadan, artıq çəkidən və piylənmədən əziyyət çəkən qruplara ayırıblar. Piylənmə səviyyəsi yüksək olan şəxslər üçün risk üç dəfə artıb, yəni BKI 40-a bərabər və yuxarı olanlarda infeksiya səbəbi ilə xəstəxanaya düşmə və ölüm riski normal çəkili insanlarla müqayisədə xeyli yüksəlir.

Niyə piylənmə infeksiyaları ağırlaşdırır?

Tədqiqat rəhbəri Mika Kivimyaki (University College London) bildirir ki, piylənmə immun sisteminin bakteriyalara, viruslara, parazitlərə və göbələklərə qarşı mübarizə qabiliyyətini zəiflədə bilər. Bunun nəticəsində infeksiyalar daha ağır keçir və müalicə çətinləşir.

Eyni zamanda, risk artımına xroniki iltihab, metabolik pozuntular və damar sistemində dəyişikliklər də təsir göstərir. Bu səbəbdən tədqiqatçılar piylənmənin yalnız xəstəliklərin səbəbi olmadığını, həm də ağır infeksiyalara yol açan mühüm amil olduğunu vurğulayır.

Qlobal təsir

Alınan nəticələr dünya üzrə infeksiyalardan ölümlərin 9-11 faizinin piylənmə ilə bağlı olduğunu göstərir. Ölkələr arasında fərqlər isə kəskindir: ABŞ - 25,7 faiz, İspaniya - 21,2 faiz, Böyük Britaniya - 17,4 faiz, Almaniya - 14,7 faiz, Hindistan - 9 faiz, Çin - 3,8 faiz. Bu da onu göstərir ki, piylənmənin qarşısının alınması yalnız fərdi sağlamlıq üçün deyil, həm də səhiyyə sistemlərinin yükünün azalması üçün vacibdir.

Avropada vəziyyət

Avropada piylənmə yayılması artır. Avropa İttifaqının məlumatına görə, təxminən 17 faiz böyüklər piylənmə ilə üzləşir, 51 faiz isə artıq çəkiyə sahibdir. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı bu vəziyyəti piylənmə epidemiyası adlandırır.

Müxtəlif strategiyalar çərçivəsində Avropa 2025-ci ilə qədər böyüklər arasında piylənmənin artmasının qarşısını almağı planlaşdırsa da, heç bir ölkə bunu bacarmayıb. 1975-ci ildən etibarən göstəricilər 138 faiz artıb. Yeni strategiyalarda 2030-cu ilə qədər orta BKI-nin 30 faiz azaldılması və uşaqlarda piylənmənin artımının dayandırılması nəzərdə tutulur.

Praktiki nəticələr

Bu araşdırma göstərir ki, piylənmədən əziyyət çəkən insanlar yalnız xroniki xəstəliklər deyil, həm də infeksion xəstəliklər üçün yüksək risk altında olurlar. Sağlam qidalanma, fiziki aktivlik və bədən çəkisinin nəzarətdə saxlanması təkcə həyat keyfiyyətini artırmır, həm də infeksion riskləri azaldır.
Buna görə də mütəxəssislər piylənmənin qarşısının alınmasını ictimai səhiyyənin prioriteti hesab edir.