Duzlu qidaların uzun müddətli istehlakı bağırsaq bakteriyalarının balansını poza, beyində iltihabi prosesləri sürətləndirir və yaddaş pozğunluğuna və narahat davranışa səbəb ola bilər.
Moderator.az Yeniavaz.com-a istinadla xəbər verir ki, bu nəticəyə Çin alimləri gəlib.
Avropa Farmakologiya Jurnalında dərc edilən tədqiqata görə, duz bədənin fəaliyyəti üçün vacibdir, lakin artıq duz uzun müddətdir ki, yüksək təzyiq və ürək-damar xəstəlikləri riski ilə əlaqələndirilir. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı gündə 5 qramdan çox duz qəbul etməməyi tövsiyə edir, lakin əslində insanların əksəriyyəti bu həddi ikiqat artırır. Yeni məlumatlar göstərir ki, zərər beyinə də təsir edə bilər.
Ventinq Xunun rəhbərlik etdiyi Sian Jiaotong Universiteti Sağlamlıq Elmləri Mərkəzinin tədqiqatçıları artıq duzun sözdə bağırsaq-beyin oxuna - həzm sistemi ilə mərkəzi sinir sistemi arasındakı biokimyəvi siqnallar sisteminə necə təsir etdiyini araşdırdılar.
Təcrübə altı aylıq ərkək siçanlar üzərində aparılıb. Heyvanlar iki qrupa bölünüb: biri standart pəhriz, digəri isə olduqca yüksək duz tərkibli (8% natrium xlorid) pəhriz alıb. Altı aydan sonra "duzlu" pəhriz saxlayan siçanlar qan təzyiqinin əhəmiyyətli dərəcədə yüksəldiyini, narahatlığın artdığını və yaddaşın zəiflədiyini göstərdilər.
Davranış testlərində bu heyvanlar açıq məkanlardan qaçındılar və yeni obyektləri daha az tanıdılar. Beyinlərini təhlil edərkən alimlər öyrənmə və yaddaşın formalaşmasından məsul olan hipokampusda neyron sıxlığının azaldığını aşkar etdilər.
Bundan əlavə, tədqiqatçılar gen fəaliyyətində dəyişikliklər aşkar etdilər. Hipokampusda “Il1b” daxil olmaqla iltihab genlərinin ifadəsi artdı, hüceyrələrin yaşaması ilə əlaqəli genlər isə bastırıldı. Bu, neyroiltihabın inkişafını göstərir.
Eyni zamanda, bağırsaq mikrobiomunun tərkibi təhlil edildi. Yüksək duzlu pəhriz bakteriya balansını kəskin şəkildə dəyişdirdi: “Dubosiella” və “Anaeroplasma” da daxil olmaqla müəyyən mikroorqanizmlərin nisbəti artdı, faydalı bakteriyalar isə azaldı. Bu dəyişikliklər beyindəki iltihabi proseslərlə əlaqəli idi.
Müəlliflərə görə, artıq duz bağırsaq mikrobiomunu yenidən qurur və bakteriya tullantı məhsulları və ya immun siqnalları beyinə təsir edərək gen funksiyasını dəyişdirir və neyron ölümünə səbəb olur.
Komanda gələcəkdə mikrobiota transplantasiyası təcrübələri aparmağı və duzun qadın beyninə və sinir sisteminin digər sahələrinə təsirini öyrənməyi planlaşdırır. Bu, pəhriz və mikrobiom modifikasiyası vasitəsilə koqnitiv pozğunluğun qarşısını almaq üçün yeni yanaşmaların hazırlanmasına kömək edə bilər.