"Bağırsaqla yaddaşın zəifləməsi arasında əlaqə aşkarlanıb" - Elmi araşdırma

"Yeni tədqiqat bağırsaq mikrobiomu ilə beyin fəaliyyəti arasında gözlənilməz əlaqələrə işıq salır..."

Son elmi araşdırmalar bağırsaqla beyin arasında mövcud ola biləcək əlaqəni üzə çıxarıb. Bu tapıntılar Altsheymer xəstəliyinin patofizioloji mexanizmlərinin daha dərindən anlaşılmasına töhfə verə bilər.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "science.mail.ru" nəşri yazıb.

Bağırsaq-beyin oxu və Altsheymer riski

Bağırsaq mikrobiomu dedikdə bağırsaqlarda yaşayan bakteriyalar və digər mikroorqanizmlər nəzərdə tutulur və getdikcə daha çox sübut göstərir ki, bu mikroblar immun reaksiyalar və kimyəvi siqnallar vasitəsilə beyinlə "ünsiyyət" qura bilir. Bu qarşılıqlı təsir sistemi "bağırsaq - beyin oxu" kimi tanınır.

İltihab və yaşa bağlı koqnitiv zəifləmə

ABŞ-ın Corc Vaşinqton Universitetinin alimləri mədə-bağırsaq traktında iltihabi proseslərlə yaşla əlaqəli koqnitiv pozuntular, o cümlədən yaddaşın zəifləməsi arasında əlaqə aşkarlayıb. 

Yaşlı iştirakçılar üzərində aparılmış uzunmüddətli tədqiqatların məlumatları göstərib ki, bağırsaqda artmış iltihabi aktivlik yaddaşı və informasiyanın emalını ölçən koqnitiv testlərin nəticələrinin pisləşməsi ilə bağlıdır. Maraqlıdır ki, bu tendensiya klinik cəhətdən aydın koqnitiv pozuntusu olmayan şəxslərdə də müşahidə olunub.

Mikrobiom balanssızlığı və elmi ehtiyatlılıq

Araşdırmalar göstərir ki, bağırsaq mikrobiomundakı dəyişikliklər onun keçiriciliyini artıra bilər, nəticədə iltihabi mediatorlar qan dövranına daha asan daxil olur və mərkəzi sinir sistemi də daxil olmaqla müxtəlif orqan və sistemlərə təsir göstərə bilir.

Koqnitiv pozuntuları olan insanlarda tez-tez mikrobiom balanssızlığı qeydə alınır: iltihabəleyhinə prosesləri dəstəkləyən bakteriyaların sayı azalır, xroniki iltihabla əlaqəli mikroorqanizmlərin payı isə artır.

Bununla belə, tədqiqat metodologiyalarındakı fərqlər səbəbindən nəticələri birbaşa müqayisə etmək çətindir. Tədqiqatın rəhbəri Li Freym vurğulayıb ki, hələlik səbəb-nəticə əlaqəsi sübut olunmayıb və daha yaxşı planlaşdırılmış klinik araşdırmalara ehtiyac var.

Nəticə və perspektivlər

Mütəxəssislər bu icmalı vaxtında atılmış addım kimi qiymətləndirir: o, gələcək tədqiqatlar üçün baza yaradır, harada razılaşdırılmış məlumatların olduğunu, harada isə xüsusilə də insan üzərində aparılan araşdırmalarda əlavə sübutlara ehtiyac duyulduğunu göstərir. Əsas nailiyyət qanunauyğunluqların aşkarlanması, əsas problem isə metodların standartlaşdırılmamasıdır.