Hava çirkliliyi son 40 ildə nə qədər can alıb? – DƏHŞƏTLİ STATİSTİKA
Oxunub: 2620
17 Jun 2024 | 22:29
Hava çirkliliyi son 40 ildə nə qədər can alıb? – DƏHŞƏTLİ STATİSTİKA
Bu günə qədər aparılan ən əhatəli araşdırmalardan biri hava çirkliliyinin son 40 ildə dünya üzrə təxminən 135 milyon vaxtından əvvəl ölümə səbəb olduğunu üzə çıxarıb.
 
Yeni açıqlanan statistika problemin ciddiliyini və təcili həll edilməsinin vacibliyini vurğulayır.
 
1980 və 2020-ci illər arasındakı məlumatları araşdıran tədqiqatçılar hava çirkliliyinin qarşısı alına bilən və ya müalicə edilə bilən xəstəliklərə və ya insultlara səbəb olaraq on milyonlarla insanın həyatını qısaltdığını söyləyir.
Keçmişdə bir çox belə tədqiqat daha kiçik bir bölgəni və ya yaxın dövrü əhatə edib. Sinqapurun Nanyang Texnologiya Universiteti tərəfindən aparılan bu araşdırma isə bu günə qədər aparılan ən böyük tədqiqatlardan biridir.
 
Tədqiqatçılar El Nino kimi hava hadisələrinin və okean temperaturunun dəyişməsinin havanın çirklənməsinin təsirini daha da pisləşdirdiyini aşkar ediblər.
 
Bu hava hadisələri ağciyərlərə nüfuz edə və hətta qan dövranına daxil ola bilən, astma, infarkt və bronxit kimi xroniki xəstəliklərə səbəb olan PM2.5 incə hissəciklərinin konsentrasiyasının artmasına səbəb olur.
 
Hava şəraitinin dəyişməsi vaxtından əvvəl ölüm hallarının sayını 14 faiz artırıb.
 
Tədqiqata rəhbərlik edən Nanyang Asiya Ətraf Mühit Məktəbinin dosenti Stiv Yim bildirib ki, El Nino kimi müəyyən iqlim hadisələri baş verdikcə çirklənmə səviyyəsi yüksələ bilər, yəni PM 2.5 çirklənməsi səbəbindən daha çox insan vaxtından əvvəl öləcək.
 
Qeyd edilib ki, PM 2.5 çirklənməsinə əsasən nəqliyyat vasitələrinin tullantıları, sənaye prosesləri, meşə yanğınları və toz fırtınaları səbəb olur.
 
"PM 2.5 çirklənməsi ilə əlaqəli vaxtından əvvəl ölüm hadisəsi" ən çox Asiyada müşahidə edilir. Burada 98 milyon təhlükə altındadır. Ölümlərin əsas hissəsi Çin və Hindistanın payına düşür.
 
Pakistan, Banqladeş, İndoneziya və Yaponiyada da 2 milyondan 5 milyona qədər vaxtından əvvəl ölüm halı baş verib.
 
Tədqiqat PM 2.5 çirklənməsinə görə ölümlərin üçdə birinin insultdan, üçdə birinin ürək xəstəliklərindən, qalan hissəsinin isə ağciyərlə əlaqəli xəstəliklər və infeksiyalardan qaynaqlandığını təxmin edir.
 
Nanyangdakı tədqiqatçılar havadakı incə hissəciklərin səviyyəsini ölçmək üçün NASA-nın peyk məlumatlarından istifadə ediblər. Onlar Sağlamlıq Ölçmələri və Qiymətləndirmə İnstitutunun xəstəlik statistikasını, eləcə də ABŞ Milli Okean və Atmosfer Administrasiyasının hava məlumatlarını təhlil ediblər.
 
Bununla belə, müəlliflər qeyd ediblər ki, iqlim böhranının təsirini anlamaq üçün daha çox araşdırmaya ehtiyac var.
 
Araşdırmanın nəticələri "Environment International" akademik jurnalında dərc olunub.
 
Xatırladaq ki, bundan əvvəl Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) ətraf mühitin və havanın çirklənməsinin birgə təsirlərinin hər il dünyada baş verən 6,7 milyon vaxtından əvvəl ölümlə əlaqəli olduğunu açıqlamışdı.
 
Oxşar xəbərlər
19:07, Bu gün
Sumqayıtda bir nəfər dənizdə batıb
19:02, Bu gün
Bakıda çimərlikdə gürzə ilanı - VİDEO
18:57, Bu gün
Kirayə evdə gizli kameranın olmasını harada yoxlamaq olar? - Şəxsi detektivdən məsləhət
18:52, Bu gün
Yataqda siqaret çəkən kişi faciəvi şəkildə öldü
18:47, Bu gün
ABŞ və Avropada niyə qarabaşaq yarması yemirlər? – SƏBƏB
18:42, Bu gün
Qızının adını "onbir" qoydu, peşman oldu
18:36, Bu gün
Oğlunu əsgər göndərən müəllimə faciəvi şəkildə öldü - FOTO
18:31, Bu gün
Zelenski: Ukraynada uzaqmənzilli raketlər hazırlanır
18:24, Bu gün
İsveçdə pəncərələrə pərdə taxmaq qadağandır – Səbəb təəccübləndirəcək
18:18, Bu gün
İbrahim Tatlısesin xəstəxanadan buraxılması görüntüləri – VİDEO
18:12, Bu gün
Yuxuda ayrılıq görmək nə deməkdir?
18:07, Bu gün
Qəzaya düşən Peşəkar Futbol Liqasının prezidenti yeriməyə başlayıb
18:03, Bu gün
İspaniya və Türkiyədən sıçrayış, Azərbaycan mövqeyini qoruyacaq
18:00, Bu gün
Xəstəxanada vəfat edən Ramiz Taxvelinin məhkəmə prosesi davam etdiriləcək
17:58, Bu gün
Dövlət Komitəsinin sədri Biləsuvarda vətəndaşları qəbul etdi - FOTOLAR
17:55, Bu gün
Kamal Abdullanın “Seçmələrin-seçməsi-Qranulalar” kitabı nəşr olunub
17:52, Bu gün
Şəkil çəkdirən cütlük qatarın altında qalmamaq üçün körpüdən tullandı - VİDEO
17:49, Bu gün
“Qəhrəman əsgərlərimizin Şuşanı işğaldan azad etməsi müharibənin taleyini həll etdi...”-TARİX
17:48, Bu gün
Azərbaycanlı alpinistdən yeddinci fəth - FOTO
17:44, Bu gün
İmran Xan yeni ittihamlarla həbs edildi
17:41, Bu gün
Qarabağ Universitetində ingilis dili müəllimi vəzifəsi üzrə vakansiyaya müraciət müddəti uzadılıb
17:38, Bu gün
Vətənə xəyanət edən gəmi kapitanına HÖKM OXUNDU - FOTO
17:35, Bu gün
Şahruddin Məhəmmədəliyev Azərbaycan klublarının təkliflərini qəbul etməyib
17:31, Bu gün
Oğlunu əsgər yola saldı, özünü asdı - FOTO
17:27, Bu gün
Bu ərazilərdə bayrağımız dalğalandı: Ermənilər təşvişə düşdü - Polkovnik detalları açıqladı
17:21, Bu gün
Dünyada "meteohəssas" diaqnozu yoxdur, şişirdilib... - Şok açıqlama
17:16, Bu gün
"Qəzza bölgəsində müharibənin davam etməsinə görə HƏMAS məsuliyyət daşıyır" - Mahmud Abbas
17:11, Bu gün
Boris Titov: "COP29 qlobal gündəmin əsas mövzusudur"
17:07, Bu gün
Bazar günü hərbi liseylərə qəbul imtahanı keçiriləcək
17:03, Bu gün
Əli Əsədov Dünya Bankının Cənubi Qafqaz üzrə regional direktoru ilə görüşdü - FOTO
16:59, Bu gün
Bakıda şəkər xəstəsi insulindən öldü
16:56, Bu gün
Bu ölkənin ən zəngin ailələrindən biri itinə qulluqçulardan daha çox pul xərcləyir - FOTO
16:53, Bu gün
261 nəfərin namizədliyi irəli sürüldü
16:50, Bu gün
Ərdəbildə türk adlarına qadağa qoyuldu
16:47, Bu gün
İrandan Azərbaycana maye halında narkotik keçirdilər - ƏMƏLİYYAT + FOTO/VİDEO
16:43, Bu gün
Daha bir klinikaya qaraciyər və böyrək transplantasiyası üçün icazə verildi
16:42, Bu gün
"Trampa qarşı sui-qəsd də Kennedinin qətlə yetirilməsi kimi qaranlıq qalacaq…"-Analitik
16:39, Bu gün
Seçkilərdə yekun protokolların hazırlanması qaydası təsdiqləndi
16:33, Bu gün
10 min insan Röya üçün gəlir - FOTO/VİDEO
16:28, Bu gün
Azad olunan ərazilərdə daha 147 mina zərərsizləşdirildi
16:24, Bu gün
İTV efirdəki problemlə bağlı açıqlama yaydı: "Təəssüf ki..."
16:20, Bu gün
Bu tibb işçilərinin maaşlarına əlavənin verilmə müddəti uzadıldı
16:15, Bu gün
"Biz ukraynalılar üçün heç də düşmən deyilik" - Lukaşenko
16:09, Bu gün
"Azər Mirzəyevi laqeydlik öldürdü"
16:04, Bu gün
Yeni Şuşanın köhnə ab-havası... - VİDEO
15:58, Bu gün
Vətəndaşlar mağazalarda BELƏ ALDADILIR 
15:52, Bu gün
Təbiəti yandırmayın - ekosistemin pozulmasının fəsadları ağır olur
15:47, Bu gün
Azərbaycan XİN Türkiyəni təbrik etdi - FOTO
15:42, Bu gün
Azərbaycanda "Tütün və tütün məmulatı haqqında" qanun dəyişdi
15:37, Bu gün
"Ukrayna hakimiyyəti NATO sammitindən məyusdur" - Bild" nəşri 
15:32, Bu gün
Eyni mənzili başqa şəxslərə satan MTK rəhbərinin cinayət işi məhkəməyə göndərildi
15:26, Bu gün
Azərbaycanın adından borc alınması və zəmanət verilməsi Qaydası dəyişdi
15:24, Bu gün
BDU-da hibrid nanonaqillərin sintezi və tətbiqi üzrə tədqiqatlar davam edir - FOTO
15:21, Bu gün
Qırğızıstanda təbii fəlakət: Selə düşən altı yaşlı qızın cəsədi qonşu ölkədə tapıldı - FOTO/VİDEO
15:15, Bu gün
"Yaddaş 15 İyul" muzey-kompleksi: Türkiyə xalqının qəhrəmanlıq abidəsi - FOTO/VİDEO
15:10, Bu gün
“Zirə” - “Şerif” matçının mətbuat konfransı və media üçün açıq məşqlərin vaxtı dəqiqləşdi
15:05, Bu gün
İrandakı səfirliyimiz fəaliyyətə başladı, münasibətlər yeni mərhələyə qədəm qoyur - RƏYLƏR
15:00, Bu gün
Dövlət Komitəsində geri qayıdan əhaliyə dəstək məqsədilə xüsusi qaynar xətt yaradılıb - FOTO
14:57, Bu gün
Mirzoyan Nyu-Yorka getdi
14:55, Bu gün
AVRO-2024-də iştirak edən komandaların qazancları bəlli oldu
14:52, Bu gün
Bir Millət, Bir Səhnə: Türk və Azərbaycan Ulduzları Parladı! - FOTO
14:50, Bu gün
Alkoqollu içkilərin idxalı və istehsalı sahəsində yeni şərtlər müəyyənləşdi
14:45, Bu gün
"Sumqayıt" - "Fehervar" matçının biletləri satışa çıxarıldı
14:40, Bu gün
Bakıda imtahanda qeyri-adi hadisə: Telefonu görün harada gizlədib... - VİDEO
14:35, Bu gün
Şahin Bağırov Qaxda vətəndaşları qəbul edəcək
14:30, Bu gün
"Trampın qana boyanan sifəti onu qəhrəmana çevirəcək" - "The Sunday Times"
14:25, Bu gün
Azyaşlıların Aşura mərasimlərinə cəlbi onların psixikasına mənfi təsir edə bilər - ŞƏRH
14:20, Bu gün
"Cavanşir" körpüsü bu tarixdə açılacaq - RƏSMİ
14:15, Bu gün
Nəcməddin Sadıkov təkcə armudu stəkanla çaxıra 29 min xərcləyib
14:10, Bu gün
Əmisi oğlu çobanın arvadını qaçırdı: "Mən də onun arvadını alacam..." – ŞOK
14:04, Bu gün
Narkotik satışı ilə məşğul olmaqda şübhəli bilinən şəxs saxlanıldı
13:58, Bu gün
Bilgəh qəsəbəsində dənizdə batan məktəbli imiş... - YENİLƏNİB + VİDEO
13:53, Bu gün
“Azərbaycan Türk dünyasının mərkəzinə çevrilib” – Qüdrət Həsənquliyev
13:48, Bu gün
Azərbaycanla bu ölkə arasında viza tələbi ləğv edildi
13:44, Bu gün
Prezident daha bir Sərəncam imzaladı
13:40, Bu gün
Azərbaycan və Qırğızıstan arasında imzalanmış iki saziş təsdiqləndi
13:35, Bu gün
Daşkəsənin yeni icra başçısı kimdir? - DOSYE
13:30, Bu gün
Prezident İlham Əliyev Sərəncam imzaladı
13:25, Bu gün
Ramin Məmmədovun iki müavini İŞDƏN ÇIXARILDI
13:20, Bu gün
Ali məktəblərə ixtisas seçimi nə zaman başlayacaq?
13:16, Bu gün
Prezident Daşkəsənə icra başçısı təyin etdi
13:12, Bu gün
Estoniyanın Baş naziri istefa verdi
13:07, Bu gün
Həm kommunist, həm də nasist partiyasının üzvü olan general – həmkarları onu “şeytanın hakimi” adlandırıblar...  
13:02, Bu gün
Özəl sektorda muzdlu işçi sayının artmasının səbəbləri nələrdir?
12:57, Bu gün
Qubada qadının çantasını zorla əlindən almağa çalışan şəxslər tutuldular
12:52, Bu gün
Sabah 40 dərəcə isti olacaq - PROQNOZ
12:47, Bu gün
İspaniya klubları və millisi 2002-ci ildən bəri böyük turnirlərin finalında uduzmur
12:45, Bu gün
İlham Əliyev Nərimanov parkının açılışında iştirak edib - YENİLƏNİB + FOTO
12:42, Bu gün
Vüqar Əliyev: “COP29 zamanı “Sədərək” gömrük postunda qonaqlara operativ xidmət göstəriləcək” - MÜSAHİBƏ
12:37, Bu gün
Bakıdan ilk həmlə: Pezeşkiyan elə etməlidir ki... - Politoloq AÇIQLADI
12:34, Bu gün
Bu texnikalar yanğın təhlükəsi yaradır - FHN
12:30, Bu gün
Azərbaycanda yeni mənzillər bahalaşıb
12:26, Bu gün
Dünya şöhrətli korifey sənətkar Rəşid Behbudovun brilyantlarını belə oğurlayıblar – SENSASİON TƏFƏRRÜAT
12:23, Bu gün
“Yay aylarında yetərincə maye qəbul etməliyik və orqanizmi istilənməkdən qorumalıyıq”
12:18, Bu gün
Bakıda evdən dəyəri 10 min manatdan çox olan qızıl-zinət əşyaları oğurlandı
12:15, Bu gün
Lənkəranda arvadının və övladının həsrətinə dözməyən kişi intihar etdi
12:12, Bu gün
"Uşaq Qaynar Xətti"nə son altı ayda 851 müraciət daxil olub
12:07, Bu gün
Qazaxıstanda hərbi pilotlarımızdan möhtəşəm performans - VİDEO
12:03, Bu gün
Trampa atəş açan şəxslə bağlı incə detal - FOTO
12:00, Bu gün
Ərdoğan çevrilişi bu çıxışı ilə önlədi - Tarixi kadrlar - VİDEO
GÜNLÜK
14 Jul 2024 | 21:54
Əməkdar artistdən ölüm xəbərinə sərt reaksiya - FOTO
11:23, Bu gün
Nuran Abdullayev: Biz yola inananlarla davam edirik - MÜSAHİBƏ
00:04, Bu gün
Aİ-95 markalı benzin ucuzlaşdı
14 Jul 2024 | 20:46
Sənədsiz evlərin qeydiyyat məsələsi nə vaxt həllini tapacaq? - Tarix açıqlandı
14 Jul 2024 | 22:53
Nabranda istirahət mərkəzində FACİƏ
14 Jul 2024 | 20:50
Müdafiə Nazirliyi MÜHÜM MƏLUMAT yaydı - VİDEO
14 Jul 2024 | 19:55
Trampa qarşı sui-qəsd öncəsi maraqlı detallar
14 Jul 2024 | 19:36
"Qərb Ukraynaya qalib gəlməyə deyil, döyüşməyə kömək edir" - "Foreign Policy"
14 Jul 2024 | 19:12
Bu qida böyrək daşı yaratmır - Həkim məşhur mifi dağıtdı
14 Jul 2024 | 19:59
"Biz tam qələbəyədək mübarizə aparacağıq" - Netanyahu
HƏFTƏLİK
11 Jul 2024 | 09:15
“Ronaldo soyunub-geyinmə otağımıza gəldi, mənə dedi ki…”- Arda Gülər
14 Jul 2024 | 09:49
Pisixoloq Nərmin Şahmarzadə ÖZÜNÜ ASIB? - FOTO
09 Jul 2024 | 18:00
Bakı Türk Liseyinin məzunu dünya birincisi oldu
14 Jul 2024 | 11:51
“Qaraca qız” filminin Xədicəsi: “Həmin görüşə Sevil gəlmədi, illər sonra...”- FOTOLAR
09 Jul 2024 | 14:07
38 yaşlı kişi qaynı arvadına videoları göndərdi, gecə evinə girdi... – ŞOK TƏFƏRRÜAT
11 Jul 2024 | 11:25
Xalq artistinin qızının kirayədə qalmağa pulu yoxdur: “Ev yiyəsi dedi ki, otağı boşalt, borclarım çoxdur”- FOTO + ÖZƏL
08 Jul 2024 | 21:27
Pezeşkian parlament sədrini Azərbaycan dilində qarşıladı - VİDEO
12 Jul 2024 | 14:12
Bakıda ŞOK: Qadından ərinin gözü qarşısından onunla getməyi tələb etdi – TƏFƏRRÜAT
13 Jul 2024 | 14:32
Meyvə mağazasında meyiti tapılan şəxs tanınmış iş adamı imiş - YENİLƏNİB
11 Jul 2024 | 10:38
Hava kəskin DƏYİŞİR - Dövlət xidməti xəbərdarlıq etdi
AYLIQ
14 Jul 2024 | 21:54
Əməkdar artistdən ölüm xəbərinə sərt reaksiya - FOTO
11:23, Bu gün
Nuran Abdullayev: Biz yola inananlarla davam edirik - MÜSAHİBƏ
00:04, Bu gün
Aİ-95 markalı benzin ucuzlaşdı
14 Jul 2024 | 20:46
Sənədsiz evlərin qeydiyyat məsələsi nə vaxt həllini tapacaq? - Tarix açıqlandı
14 Jul 2024 | 22:53
Nabranda istirahət mərkəzində FACİƏ
14 Jul 2024 | 20:50
Müdafiə Nazirliyi MÜHÜM MƏLUMAT yaydı - VİDEO
14 Jul 2024 | 19:55
Trampa qarşı sui-qəsd öncəsi maraqlı detallar
14 Jul 2024 | 19:36
"Qərb Ukraynaya qalib gəlməyə deyil, döyüşməyə kömək edir" - "Foreign Policy"
14 Jul 2024 | 19:12
Bu qida böyrək daşı yaratmır - Həkim məşhur mifi dağıtdı
14 Jul 2024 | 19:59
"Biz tam qələbəyədək mübarizə aparacağıq" - Netanyahu