Sağlam qidalanma, fiziki aktivlik və zərərli vərdişlərdən uzaq durmaq uzunömürlülüyün əsas şərtləri hesab olunsa da, həkimlər gündəlik həyatda tez-tez diqqətdən kənarda qalan bəzi vərdişlərin də sağlamlığa ciddi zərər vurduğunu bildirirlər.
Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "Daily Mail" nəşri tibb mütəxəssislərinin rəylərinə istinadən məlumat yayıb.
Mütəxəssislərin fikrincə, aşağıdakı vərdişlər zamanla sağlamlığı zəiflədərək ömrün qısalmasına səbəb ola bilər.
1. Hündürlükdə təhlükəsizlik qaydalarına əməl etməmək
Həkimlər evdə pəncərə silmək, dam örtüyünü və ya novları təmizləmək kimi işləri lazımi təhlükəsizlik tədbirləri olmadan görməyin ciddi xəsarətlərə səbəb ola biləcəyini bildirirlər. Adi pilləkənlərdən düzgün istifadə edilməməsi sınıqlar, ağır travmalar və hətta ömürlük əlilliklə nəticələnə bilər.
2. Xroniki yuxu çatışmazlığı
Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, davamlı yuxusuzluq orqanizmin bütün sistemlərinə mənfi təsir göstərir. Elmi araşdırmalar xroniki yuxu çatışmazlığını ürək-damar xəstəlikləri, 2-ci tip diabet, piylənmə, hormonal pozğunluqlar, depressiya və immun sisteminin zəifləməsi ilə əlaqələndirir.
3. Daimi stress
Həkimlərin sözlərinə görə, uzunmüddətli stress orqanizmi fasiləsiz "mübarizə və ya qaçış" vəziyyətində saxlayır. Bu isə qan təzyiqinin yüksəlməsinə, ürək döyüntüsünün artmasına, həzm problemlərinə və digər sağlamlıq pozğunluqlarına səbəb olur. Xroniki stress ürək-damar sistemi üçün siqaret çəkmək və piylənmə qədər təhlükəli hesab edilir.
4. Eşitmə və görmə sağlamlığını qorumaqdan yayınmaq
Qulaqlıqla uzun müddət yüksək səsdə musiqi dinləmək və səs-küylü mühitdə işləmək eşitmə qabiliyyətinin tədricən zəifləməsinə səbəb ola bilər.
Bundan başqa, günəşli havalarda ultrabənövşəyi şüalardan qoruyan eynəklərdən istifadə etməmək göz tor qişasına zərər verərək yaşla bağlı görmə problemlərinin yaranma riskini artırır.
5. Oturaq həyat tərzi və emosional təcrid
Uzun müddət hərəkətsiz qalmaq qan dövranını zəiflədir və vaxtından əvvəl ölüm riskini artırır. Həkimlər bildirirlər ki, gün ərzində saatlarla oturmaq axşam idman etməklə tam kompensasiya olunmur.
Mütəxəssislər, xüsusilə yaşlı insanlarda sosial təcrid və emosional dəstəyin olmamasının da həm fiziki, həm də psixi sağlamlığa mənfi təsir göstərdiyini vurğulayırlar.
Həkimlərin fikrincə, uzunömürlülük yalnız düzgün qidalanma və idmanla deyil, həm də təhlükəsiz davranış, keyfiyyətli yuxu, stressin idarə olunması, hiss orqanlarının qorunması və aktiv həyat tərzi ilə təmin olunur.