Son zamanlar artan qəfil ölümlərin səbəbi nədir? - Tibb elmləri doktoru ilə MÜSAHİBƏ
Müsahibə
Oxunub: 2593
23 Apr 2024 | 13:20
Son zamanlar artan qəfil ölümlərin səbəbi nədir? - Tibb elmləri doktoru ilə MÜSAHİBƏ
“İstər idmançıların, istərsə də idman etməyənlərin ölümünü virusla, peyvəndlə əlaqələndirməyin, ən azından, tibbi tərəfdən heç bir açıqlaması yoxdur. Bu barədə qəti nəsə demək olmaz”.
 
Bu sözləri deputat, tibb elmləri doktoru, ürək-damar cərrahı Rəşad Mahmudov Axar.az-a müsahibəsi zamanı deyib. O, son illər artan ürək çatışmazlığı və qəfil ölüm faktları ilə bağlı fikirlərini bildirib:
 
- Rəşad bəy, son illər ürək çatışmazlığı səbəbindən vəfat edən adamların sayında kəskin artım müşahidə olunur. Həm də gənclər arasında da tez-tez bu xəstəliyin fəsadları olur. Sizcə, bunun səbəbi nədir?
 
- Təkcə Azərbaycanda yox, hazırda bütün dünyada ürək xəstəlikləri artıb. Bu isə hər kəsin - istər sıravi insan, istərsə də səhiyyə işçisinin narahatlığına səbəb olur. Xəstəliyin artmasının bir neçə səbəbi var. Əlbəttə, başlıca səbəb kimi qida rasionunu deyə bilərik. Hazırda qida maddələrinin süniləşdirilməsi getdikcə artır. Qida rasionunun miqdarının doğru tənzimlənməməsi də həyatımızda “metabolik sindrom” deyilən kökəlmə, şəkərli diabetin, yüksək qan təzyiqinin əmələ gəlməsinə şərait yaradır.0
 
- Hərəkətsizlik də buna səbəbdirmi?
 
- Bəli, ikinci diqqət edilməli vacib bir məsələ də məhz budur. Həyatımızda olan hərəkət faktorları xeyli azalıb. Qloballaşan dünyada gedən proseslər insanların daha çox masa arxasında - fiziki gücün deyil, daha çox zehnin istifadə olunduğu əməyə üstünlük verməsinə gətirib çıxardır. Daha bir məsələ də stresin çoxalmasıdır.
 
- Stres - vaxtaşırı eşitdiyimiz sözdür. Bunu necə konkretləşdirək? İnsanların günlük həyatlarında olan problemlər?
 
- O da var, amma digər bir məsələ də insanların sosial şəbəkədən aldıqları məlumatların əvvəlki illərə nisbətən daha çox və fərqli olmasıdır. Bu məlumatların beynimizdə emal edilməsi də bizim üçün əlavə stres yaradır. Bu isə metabolizm sisteminə mənfi təsir göstərir.
- Sağlam həyat tərzi sürən idmançılar arasında belə, ürək çatışmazlığından vəfat halları geniş yayılıb, həm də deyilir ki, digər bir səbəb də koronavirusdur, daha dəqiq, peyvəndlərdir…
 
- Bilirik ki, “idmançı ürəyi” deyilən bir anlayış var. Keçmişdə də onların ani ölümlərinə rast gəlirdik, indi də gəlirik və gələcəyik də. İdmançı ürəyi, adətən, normadan çox yük altında olur, onlarda hipertoniya əmələ gəlir. Sadəcə, əvvəllər bunu yoxlamaq olmurdu, dünyada bugünkü qədər elektrofiziologiya inkişaf etmədiyi üçün diaqnoz qoyula bilmirdi. Amma indi onlar xüsusi testlərdən keçir, yoxlanılırlar və bu hadisələrin qarşısı da qismən alına bilir. İstər idmançıların, istərsə də idman etməyənlərin ölümünü virusla, peyvəndlə əlaqələndirməyin, ən azından, tibbi tərəfdən heç bir açıqlaması yoxdur. Bu barədə qəti nəsə demək olmaz.
 
- Rəşad bəy, bəs qidaların süniləşməsi necə, qəsdən olan bir məsələdirmi, dünyadakı insan sayını azaltmaqmı istəyirlər?
 
- Təbii qidalardan uzaqlaşmaq məsələsi həm də insanların rahatlığını təmin etmək istəyindəndir. Ümumiyyətlə, dünyada insan sayının çox olması qidaya ehtiyacın da artmasına səbəb olur və bu da ortaya alternativ qidalar çıxarır. “Qidaları belə edirlər ki, insanlar ölsünlər” fonunda müzakirə etmək isə, məncə, doğru deyil. Prosesin məqsədi həm də insanların aclıqdan ölməmək üçün qida ilə təmin olunmasına dəstəkdir. Axı insan sayı artdıqca qida da artmalıdır. Biz süniləşmiş qidalardan istifadə etdikcə bədənimizin genetik yaddaşı bu qidalara hazır olmadığına görə onları həzm, qəbul, emal edə bilmir və zaman keçdikcə xəstəliklər yaranır. Şəxsi düşüncəm budur ki, bəzi qidalarda süni maddələr xüsusi bir planlama deyil, həmin insan oğlunun özünə qarşı bilmədən etdiyi hərəkətdir. Bundan əlavə, kimsə kimisə məcbur etmir ki, fastfud alsın. Üstəlik, evimizdə də təbii qidalarla qidalanmaq mədəniyyətini getdikcə itirməyə başlayırıq.
 
- Konkret olaraq ani ölümün qarşısını nisbətən almaq üçün ən azı müayinə oluna bilməyən adamlar nə etməlidirlər, hansı həyat tərzi mütləqdir?
 
- Bunlar bir az bilinən məsələlərdir. Konkret olaraq sağlam həyat tərzi, yəni təbii qidalanma, üstəlik, mümkün qədər də az qidalanmaq. Və əlbəttə ki, aktiv həyat tərzi - idman etmək, stresdən uzaq olmaq. Məsələn, həftədə ən azı üç-dörd dəfə olmaqla qırx beş dəqiqə, bir saat templi bir yürüş etmək faydalıdır. O cümlədən, gündəlik olaraq da idman hərəkətləri vacibdir. Lazımsız yerə günümüzü sosial dünyada keçirməməliyik.
 
Oxşar xəbərlər
01:51, Bu gün
Çində zəlzələ oldu
01:50, Bu gün
Qaradağda ağır yol qəzasında iki nəfər yaralanıb
01:49, Bu gün
Putin müşavirini işdən qovdu
01:24, Bu gün
Fransa Yeni Kaledoniyaya əlavə hərbi qüvvələr göndərir
01:00, Bu gün
Türkiyənin Egey sahillərində kəşf ediləcək məkanlar
00:58, Bu gün
Zaqatala ərazisinə dolu yağıb
00:45, Bu gün
Türkiyə Prezidenti “Avroviziya”nı ailə dəyərlərinə təhlükə adlandırıb
00:39, Bu gün
Qaxda maşın təmiri sexləri yanır
00:04, Bu gün
Rəisiyə hədiyyə edilən üzük meyitin tapılmasında kritik rol oynadı - FOTO
20 May 2024 | 23:47
Ərdoğan: Türkiyə Azərbaycanla Ermənistan arasında davamlı sülhə nail olmaq üçün hər cür səy göstərir
20 May 2024 | 23:27
Çin aprel ayında Rusiyadan neft idxalını azaldıb
20 May 2024 | 23:17
Roza Zərgərli bu fotolarla gündəmə gəldi
20 May 2024 | 23:13
Ərəb şirkəti Avropadan 144 təyyarə alır
20 May 2024 | 22:59
Ədliyyə naziri Tovuzda vətəndaşları qəbul edib
20 May 2024 | 22:57
Türkiyədə İŞİD-ə qarşı əməliyyat: 20 nəfər həbs olundu
20 May 2024 | 22:47
ABŞ İbrahim Rəisinin ölümü ilə əlaqədar İrana başsağlığı verib
20 May 2024 | 22:46
Muxtar Babayev Tacikistanın sənaye və yeni texnologiyalar naziri ilə görüşdü
20 May 2024 | 22:44
"Estoniya NATO qoşunlarının Ukraynaya göndərilməsinə çağırış edib" - "Financial Times"
20 May 2024 | 22:42
ABŞ İrana helikopter qəzası ilə bağlı yardım etməkdən imtina edib
20 May 2024 | 22:42
Rusiyada azərbaycanlılara məxsus restoran yanıb - VİDEO
20 May 2024 | 22:14
Ərdoğan: Mövcud konstitusiya ilə Türkiyə irəli gedə bilməz
20 May 2024 | 22:12
Masallıda yaşlı kişi həmkəndlisi tərəfindən öldürüldü
20 May 2024 | 22:01
Türkiyədə milli matəm elan edildi
20 May 2024 | 21:55
“Süni intellektin tənzimlənməsi - Milli parlamentlərin rolu”
20 May 2024 | 21:54
"Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin Baş prokuroru Netanyahunun həbsinə order verilməsini tələb edir" - CNN
20 May 2024 | 21:53
"İran dostları Rusiyanı Rəisinin dəfninə dəvət etməyib, Moskva isə hüzn içindədir..."
20 May 2024 | 21:50
"Liverpul" klubu yeni baş məşqçisinin adını açıqlayıb
20 May 2024 | 21:49
Pakistandan Türkiyəyə maraqlı təklif
20 May 2024 | 21:07
“O,  daha çox Avropa dəyərlərinə üstünlük verir, Rusiyaya qarşı İngiltərə və Fransa ilə münasibət qururdu...”
20 May 2024 | 21:04
Bakı-Tiflis-Qars xətti üzrə yükdaşımalara start verildi
20 May 2024 | 21:03
Şəmkirin mərkəzi və bir neçə kəndində qaz təchizatında fasilə olacaq
20 May 2024 | 20:52
Azərbaycan-İran əməkdaşlığı regional iqtisadi inkişafa töhfə verəcək
20 May 2024 | 20:50
Bakıda kişi arvadına görə sevgilisini öldürdü - SEVGİ DRAMI
20 May 2024 | 20:42
İranda prezident seçkilərinin keçiriləcəyi tarix açıqlandı
20 May 2024 | 20:38
Ərdoğan İlham Əliyevə zəng edib
20 May 2024 | 20:35
Azərbaycanda iki teatrın adı dəyişdirilir, işçilərinin maaşı artırılır
20 May 2024 | 20:22
Rəisinin olduğu helikopterin siqnalı ya sönülü olub, ya da...
20 May 2024 | 20:14
Azərbaycan cüdoçusu dünya çempionu olub
20 May 2024 | 20:04
Ağsuçaydan sel keçir, Şahdağa qar yağır - FAKTİKİ HAVA
20 May 2024 | 19:54
Putin müdafiə nazirinin müavinini işdən çıxardı
20 May 2024 | 19:45
BMT TŞ-nin iclasında İrana görə bir dəqiqəlik sükut elan olunub
20 May 2024 | 19:33
Sarımsağı belə yetişdirin – Alma boyda olacaq
20 May 2024 | 19:26
ABŞ və İran arasında gizli danışıqlar - Təfərrüatlar AÇIQLANDI
20 May 2024 | 19:19
Rəisinin helikopteri fövqəladə vəziyyət siqnalı verməyib? - Türkiyəli nazirdən AÇIQLAMA
20 May 2024 | 19:11
Allahşükür Paşazadə Xameneyiyə başsağlığı verdi
20 May 2024 | 19:00
Bəxt onlardan üz çevirdi: Üç bürc üçün mayın sonu sevindirici olmayacaq
20 May 2024 | 18:53
Mühəndis pilot açıqladı: Helikopterin qalıqları sübut edir ki...
20 May 2024 | 18:44
Cavanşir körpüsünün söküntü işləri bu tarixdə bitəcək
20 May 2024 | 18:37
"Ayrı-ayrılıqda gözəlik, amma tamamlana bilmədik" - FOTO
20 May 2024 | 18:30
Faiq Ələkbərli M.Ə.Rəsulzadə ilə bağlı respublika simpoziumunda iştirak edib - FOTO
20 May 2024 | 18:21
BDU-nun Tələbə Elmi Cəmiyyəti “Yaşıl dünya naminə həmrəylik ili” çərçivəsində silsilə seminarlara başlayıb - FOTO
20 May 2024 | 18:02
Xalq artisti: "Toya gedən rəqqasə pula görə özünü alçaldır" - VİDEO
20 May 2024 | 17:57
Əli Əsədov qərar imzaladı
20 May 2024 | 17:54
UNEC-in ev sahibliyi ilə Türk Universitetlər Birliyinin 7-ci Baş Assambleyasının iclası keçirilib - FOTO
20 May 2024 | 17:51
BDU tələbələri üçün “workshop”: “Professional CV necə hazırlanır?”
20 May 2024 | 17:48
“Rusiyada diversiyalar törədən partizanlar arasında tanıdığım ruslar da var...”-Ekspert
20 May 2024 | 17:48
"İsrail öz hərbi əməliyyatlarını siyasi strategiya ilə uzlaşdırmalıdır" - Sallivan
20 May 2024 | 17:46
Rəisinin dəfn tarixi və yeri açıqlandı - YENİLƏNİB
20 May 2024 | 17:45
Fəzail Ağamalı: "Siyasi birliyin milli dövlətçiliyimizdə yeri və rolu"
20 May 2024 | 17:41
Qarabağ Universitetinə təyin edilən rektor kimdir? - DOSYE
20 May 2024 | 17:38
Prezident fərman imzaladı
20 May 2024 | 17:37
“İstərdik ki, səmimi olaraq elan etdikləri yolun doğruluğuna inansınlar”
20 May 2024 | 17:35
Türk Dövlətləri Təşkilatının Baş katibi BDU-da - FOTO
20 May 2024 | 17:34
Qeyri-sabit hava nə vaxtadək davam edəcək?
20 May 2024 | 17:32
“Dövlət vergi orqanlarında xidmət haqqında Əsasnamə”yə dəyişikliklər təsdiqləndi
20 May 2024 | 17:29
Bu mayda yağıntı əvvəlki illərlə müqayisədə daha çox olub
20 May 2024 | 17:26
BDU-nun daha bir tələbəsi İsveçin dövlət təqaüdünün qalibi olub
20 May 2024 | 17:23
Zəngəzur meşələrindən reportaj - VİDEO
20 May 2024 | 17:20
"Azər Axşam mənim üçün heç kimdir"
20 May 2024 | 17:17
BDU-da Heydər Əliyevə həsr edilmiş poeziya gecəsi keçirilib - FOTO
20 May 2024 | 17:13
Prezident hərbi xidmətə çağırışla bağlı sərəncam imzaladı
20 May 2024 | 17:11
BDU-da “Şərq filologiyası məsələləri” mövzusunda Respublika elmi konfransı keçirilib - FOTO
20 May 2024 | 17:09
AFFA Hakimlər Komitəsindən sərt QƏRAR
20 May 2024 | 17:05
DJ Fateh BDU-nun tələbə-jurnalistlərinə təlim keçib - FOTO
20 May 2024 | 17:00
Qarabağ Universitetinə rektor təyin edildi
20 May 2024 | 16:55
Sakit okean regionunun institutları Yeni Kaledoniyaya dəstək bəyanatı yayıblar
20 May 2024 | 16:50
Ukrayna Rusiyanın Qara dəniz Donanmasının daha bir gəmisini batırıb
20 May 2024 | 16:45
"Dollar Nizami"yə hökm oxundu
20 May 2024 | 16:40
Deputat: "Xala, dayı və bibi uşaqları arasında olan evlilikləri qadağan edə bilərikmi?"
20 May 2024 | 16:35
BDU-da “Könüllülük həftəsi” keçirilir - FOTO
20 May 2024 | 16:29
Xarici dillər üzrə imtahana və əcnəbilər üçün Azərbaycan dili imtahanına qeydiyyat aparılır
20 May 2024 | 16:25
Keçən il Azərbaycanda qarşısı alınan erkən nikahların sayı AÇIQLANDI
20 May 2024 | 16:22
Böyük Qayıdış məktəbliləri Qarabağ Universitetində oxumaq arzusundadırlar
20 May 2024 | 16:20
Hidayət Heydərov dünya çempionatında finala yüksəldi
20 May 2024 | 16:16
Muxtar Babayev Latviya Seyminin sədri ilə görüşdü
20 May 2024 | 16:10
Ötən il Azərbaycanda 74 minə yaxın abort qeydə alınıb - RƏSMİ
20 May 2024 | 16:08
Mədəniyyət Nazirliyinin Teatr sektoruna təyinat olub
20 May 2024 | 16:05
Azərbaycanda neçə nəfər aliment ödəyir?
20 May 2024 | 16:04
TÜRKSOY-un, ADA və ADMİU-nun rəhbərliyi “Əsrə bərabər gün” tamaşasında
20 May 2024 | 16:00
Canlı efirdə QALMAQAL: Dalaşıb efiri tərk etdi - VİDEO
20 May 2024 | 15:55
Qəza olan ərazidə naməlum şəxs göründü - VİDEO
20 May 2024 | 15:49
"Rusiyanın əsl dostu, görkəmli siyasətçi Rəisinin işıqlı xatirəsi həmişə qəlbimdə yaşayacaq" - Putin
20 May 2024 | 15:47
"Sumqayıt" - "Qəbələ" matçına giriş pulsuz olacaq
20 May 2024 | 15:47
"Sumqayıt" - "Qəbələ" matçına giriş pulsuz olacaq
20 May 2024 | 15:42
Ötən il 175 nəfər münasibətdə olduğu şəxsin zorakılığına məruz qalıb - HESABAT
20 May 2024 | 15:37
"Bild": "Rəisinin olduğu helikopter uçuşa yararsız idi"
20 May 2024 | 15:32
İran prezidentinin helikopterinin qəzaya uğradığı yerdən yeni görüntülər - VİDEO
20 May 2024 | 15:31
“Azərbaycanın qərb regionlarında icma əsaslı aqroturizmin inkişafı imkanları və perspektivləri” mövzusunda konfrans keçirilib
20 May 2024 | 15:26
Azərbaycanda 9 kişiyə mühafizə orderi verildi
20 May 2024 | 15:21
Ölkədəki aliment ödəyicilərinin sayı açıqlandı
GÜNLÜK
20 May 2024 | 07:33
“Telefonundan siqnal gəldi, ora gedirik” - Helikopterin yeri bilindi
20 May 2024 | 11:23
Faciəvi şəkildə həlak olan İran rəsmilərinin DOSYESİ
20 May 2024 | 08:09
Artvində azərbaycanlı qadınların başına oyun açdılar: "Sənin işin kişilərlə..."
20 May 2024 | 08:36
İran Prezidenti və heyəti helikopter qəzasında HƏLAK OLUB
20 May 2024 | 07:47
Xilasedicilər istilik mənbəyinə çatdılar - Əsər-əlamət yoxdur
20 May 2024 | 15:20
Elmira Rəhimova Mahsun Kırmızıgüllə görüşünün səbəbindən DANIŞDI: "Gözlərinə inanmırdı ki, o mənəm..."
20 May 2024 | 07:26
İranın Qırmızı Aypara Cəmiyyəti: Prezident helikopterinin bütün sərnişinləri həlak olub
20 May 2024 | 08:49
İran prezidentinin vəzifəsini icra edəcək şəxsin adı BƏLLİ OLDU 
20 May 2024 | 08:17
Helikopterin qəzaya uğradığı yerin ilk FOTOSU
20 May 2024 | 08:28
İranın polis şefinin öldürülməsi haqda xəbərlər yanlışdır...-“Tasnim”
HƏFTƏLİK
18 May 2024 | 10:14
“Özünə yaxın şəxsi nazir qoyub ki, ayrılan pullar ondan xəbərsiz oğurlanmasın...”-Hərbi ekspert
19 May 2024 | 19:58
İlham Əliyev İbrahim Rəisinin helikopterinin qəza enişi etməsindən narahatlığını bildirib
18 May 2024 | 17:15
Tanınmış aparıcı: “Amerikada evlərə pizza daşımışam, əsəbimdən maşında oturub ağlamışam”-VİDEO
16 May 2024 | 11:09
25 min məcburi köçkünün “çörəkpulu” kəsildi - QAÇQINLIQ DÖVRÜ BİTDİ...
18 May 2024 | 17:25
İtkin düşmüş qızla bağlı DİN-dən açıqlama - YENİLƏNİB + FOTO
18 May 2024 | 23:57
Elmdə sıçrayış: dondurulmuş insan beyni həyata qaytarılıb
19 May 2024 | 08:22
Ukraynalı döyüşçü britaniyalını udub mütləq çempion oldu...-Rusiyalı isə isveçlidən ağır nokaund aldı...-FOTOLAR+VİDEO
18 May 2024 | 16:16
İlham Əliyev və Mehriban Əliyeva Zəngilanda “Ağalı” hotelinin açılışında iştirak ediblər - YENİLƏNİB
19 May 2024 | 07:30
“Həftə sonları”-nın yaratdığı TƏHLÜKƏ
18 May 2024 | 16:25
İlham Əliyev Cəbrayıl rayonunun Maşanlı kəndinin təməlini qoydu - YENİLƏNİB
AYLIQ
20 May 2024 | 07:33
“Telefonundan siqnal gəldi, ora gedirik” - Helikopterin yeri bilindi
20 May 2024 | 11:23
Faciəvi şəkildə həlak olan İran rəsmilərinin DOSYESİ
20 May 2024 | 08:09
Artvində azərbaycanlı qadınların başına oyun açdılar: "Sənin işin kişilərlə..."
20 May 2024 | 08:36
İran Prezidenti və heyəti helikopter qəzasında HƏLAK OLUB
20 May 2024 | 07:47
Xilasedicilər istilik mənbəyinə çatdılar - Əsər-əlamət yoxdur
20 May 2024 | 15:20
Elmira Rəhimova Mahsun Kırmızıgüllə görüşünün səbəbindən DANIŞDI: "Gözlərinə inanmırdı ki, o mənəm..."
20 May 2024 | 07:26
İranın Qırmızı Aypara Cəmiyyəti: Prezident helikopterinin bütün sərnişinləri həlak olub
20 May 2024 | 08:49
İran prezidentinin vəzifəsini icra edəcək şəxsin adı BƏLLİ OLDU 
20 May 2024 | 08:17
Helikopterin qəzaya uğradığı yerin ilk FOTOSU
20 May 2024 | 08:28
İranın polis şefinin öldürülməsi haqda xəbərlər yanlışdır...-“Tasnim”