Azərbaycanın sirli tarixi: “Tanrı alov saçan gözlərini burada yaradıb”
Oxunub: 3024
17 Jun 2024 | 11:50
Azərbaycanın sirli tarixi: “Tanrı alov saçan gözlərini burada yaradıb”
Azərbaycan türkləri bu torpaqların avtoxon millətidir və bu ərazilərin yeganə sahibləridir. Dünya yaranandan və insanlıq özünü dərk edəndən bu torpaqlarda türk kimliyi var.
 
Moderator.az xəbər verir ki, bunu Teleqraf.com-a açıqlamasında AMEA-nın əməkdaşı, dosent Zaur Əliyev deyib.
 
Onun sözlərinə görə, Böyük Qobustan zonası, Abşeron yarımadası zonası, İçərişəhər, Gəmiqaya dağı zonası, Kəlbəcər rayonunda Dəlidağın ətəkləri, Qarabağda Azıx mağarası, Qərbi-Güney Azərbaycan, Dərbənd, Borçalı, İğdırda və digər açıq səma altında olan abidələrimiz buna sübutdur:
 
“Buranı tədqiq edənlər türklərin qədim damğalarını görə bilərlər. Bir millətin tarixini bilmək üçün onun damğalarına baxmaq lazımdır. Bir çox qədim dastanlar “Gilqameş”, Dədə Qorqud, “Oğuz Kağan”, “Alp Ər Tonqa”, “Şu” və digərləri məhz bu coğrafiyada yaşayan türklərin tarixini özündə əks etdirir. Türklər Cənubi Qafqazın ən qədim sakinləridir. Tarix, arxeologiya, antropologiya və digər elm sahələrində çalışan alimlərin araşdırmaları Azərbaycan türklərinin Cənubi Qafqazın ən qədim və köklü əhalisi olmasını tamamilə sübut etmişdir. Azərbaycan türklərinin yayıldığı areala indiki Azərbaycan Respublikasının ərazisi ilə yanaşı. Güney Azərbaycan İrəvan və Zəngəzur bölgələri, Borçalı, Dərbənd torpaqları da daxildir. Azərbaycan türkləri bir xalq kimi tarixən Dərbənddən Həmədana, Xəzər dənizindən Şərqi Anadoluyadək olan böyük bir ərazidə təşəkkül taparaq formalaşmışdır.
 
“Türklərin ölkəsi”, “Türklərin vətəni” anlamında formulə edilən “Azərbaycan”ın Fəxrəddin, Gəncəvi, Xaqani və başqaları tərəfindən eyni anlamda ifadəsi təbii idi. Fəzlullah Rəşiddədin də bu düşüncənin davamı kimi “Oğuznamə”də “Azərbaycan” sözünü Oğuz xanla bağlamışdır.
 
Təkcə bir misal göstərəcəm, Oğuz boyundan Qayı boyunun damğası kimi tanıdığımız IYI damğası Erkən Tunc dövründən başlayaraq Avrasiya qitəsində qayalarda, saxsı və metal məmulatların üzərində həkk edilməkdədir. “Göy Tanrı” işarəsidir. Günümüzdə bu adət Qaşqay məzar daşları üzərində tayfa mənsubiyyətini bildirən damğa kimi yaşamını sürdürməkdədir. Bu damğa isə Qobustan başda olmaqla digər abidələrin üzərində əksinin tarixi eramızdan qat-qat əvvəlki dövrlərə gedib çıxır ki, o dövrlərdə hələ dünyanın böyük hissəsində millət anlayışı formalaşmamışdı. Hələ bu bir misaldır, yüzlərlə belə damğa göstərə bilərəm.
 
 
Əgər Ön Asiya, xüsusilə tarixi Azərbaycan və Anadolu ərazilərinə ilk türk köçü həqiqətən də eramızın V əsrinə təsadüf edirsə, burada 5-10 və daha-daha min il əvvəllərə aid olunan və dünyada “türk damğaları” kimi tanınan qədim işarələrin müəllifləri kimlərdir? Konkret deyək.
 
Məlumdur ki, ortaq türk damğaları təkcə özünün qədimliyi ilə yox, həm də spesifik qrafik təsvir üslubları və türk mifik təfəkkürü, inancları, yaşam tərzi, hərb sənəti, dövlətçilik ənənələrinə söykənən semantikası ilə başqa xalqların etnik tanınma fərqləndirmə nişanlarından kəskin şəkildə fərqlənir. Belə olan təqdirdə, hər hansı qədim xalqın və ya tayfanın etnogenezinin, məskunlaşma ərazilərinin müəyyənləşdirilməsində, dövlətçilik tarixinin öyrənilməsinə dair mübahisələrə son qoyulmasında digər etnomədəni əlamətlərlə yanaşı damğa işarələrinin də həlledici rolu var.
 
Digər misal da göstərim, Suraxanı rayonu Bakının özündə çoxsaylı sirləri saxlayan ərazilərindən biridir. Bura haqqında qədim Hind, Şərq mənbələri ilə yanaşı Avropa səyyahların da yazılarında məlumatlar var. Burda ən çox diqqəti cəlb edən abidə hindli atəşpərəstlər tərəfindən eramızın 2-3 əsrlərində tikildiyi ehtimal edilən Atəşgahdır. Bura barədə çox yazılıb. Diqqətdən qalan bir məsələ isə Şərq və Avropa qaynaqlarında buranın adı "Yeddi çuxurlu məbəd" kimi adlanmasıdır. Burda yaşayan türklər isə Yeddi Gözlü Pir kimi buranı adlandırıblar. Burada 7 yerdən gözə oxşayan çuxurlardan alov çıxmasına görə belə adlandırılıb. Hindilər isə buranı Şiridalavadji kimi qeyd edirlər. Maraqlı olan bilirsiz nədir? 7 göz...
 
 
Qədim türklər və şərqdən gələn atəşpərəstlər hesab ediblər ki, bura Tanrının gözü olan ərazidir və Tanrı öz alov saçan gözlərini məhz Suraxanı ərazisində yaradıb. Türk və Şərq inanclarına görə bu alovlar Tanrının səma və torpaq üzərində nəzarət edən gözlərindən çıxır.
 
Azərbaycanlılar arasında Y-xromosom haploqruplarından ən çox yayılmış haploqruplar J (J1, J2), G (G2) və R (R1) olur. Y-xromosom haploqruplarının N, T, E, H, I, L, O, Q və C olması azərbaycanlılar arasında da göstərilmişdir. R haploqrupunun Avropa yarımadaları azərbaycanlıların qədim əhali ilə bağlılığından xəbər verir. Azərbaycanlılarda mitoxondrial haploqruplardan H və U haploqruplarına daha çox rast gəlinir. Azərbaycanlıların ana nəsillərinin əksəriyyəti (82%) Avropa haploqruplarına (H, I, J, K, T, U, V, W, X) bağlıdır.
 
Azərbaycan ərazisinin aborigen sakinləri olan türklərin (Azərbaycan türklərinin) adını hallandırmamaq xatirinə imperiya siyasətindən asılı olaraq, bu ölkənin sakinlərinə bir ad - “azərbaycanlı” adı verilmişdir. Azərbaycan bu ərazidə vətəndaşlıq hüququ almış hər bir xalqın vətənidir. Amma torpağın əsl sahibi türklərin olmasını bir çox qədim və müasir tədqiqatçıların əsərləri təsdiq edir. Müxtəlif tədqiqatçıların əsərlərində türklərin bu ərazidə ta qədim zamanlardan yaşaması haqqında yazılı məlumatlar vardır. Tarixin atası Herodot 2500 il bundan əvvəl bu ərazidə türklərin yaşamasından xəbər verir. VII əsrdə yaşamış ərəb tarixçisi Cürcuma qətiyyətlə bildirir ki, Azərbaycan lap qədim çağlardan türklərin vətəni sayılır.
 
Elə bu minlərlə fakt içərisində ikisi göstərir ki, Azərbaycan dünya var olandan türklərin yurdudur. Məncə Hüseyn Cavidin bu misrası bizim milli kimliyimizi tam aydın edir:
 
“Ay Türk adını elan üçün bir səmavi aynadır,
Türkün tarixi həm Yerdə, həm də Göylərdədir”.
 
Oxşar xəbərlər
06:24, Bu gün
Azərbaycanda sabiq diplomat SAXLANILDI
22 Jul 2024 | 23:36
"Gülümsəyin, bu, ürəyiniz üçün faydalıdır": beyin infarktın müalicəsinə kömək edir
22 Jul 2024 | 23:33
Xəbərdarlıq: İyulun 26-dan avqustun 5-nə kimi vaxtınız var
22 Jul 2024 | 23:23
"Demokratlar həmişə ermənipərəst olublar" - Qüdrət Həsənquliyev
22 Jul 2024 | 23:18
Azərbaycanda nadir rast gəlinən heyvan Kəlbəcərdə... - FOTO
22 Jul 2024 | 23:15
Ukrayna Silahlı Qüvvələri artıq bu il işğalda olan Krımı bloklaya bilər
22 Jul 2024 | 23:10
Bu ölkədən Bakıya birbaşa reyslər açıla bilər - Nazir
22 Jul 2024 | 23:03
Dondurmanı necə faydalı etmək olar?
22 Jul 2024 | 23:00
"Nar" Mətbuat günündə jurnalistləri bir araya topladı - FOTOLAR
22 Jul 2024 | 22:57
Dövlət Departamenti: "ABŞ sülh razılaşmasına nail olmaq üçün fəaliyyətini davam etdirir"
22 Jul 2024 | 22:50
iPhone istifadəçilərinin nəzərinə - Bu tətbiqi dərhal silin!
22 Jul 2024 | 22:43
Məşhur müğənni milyarderlər siyahısına düşdü
22 Jul 2024 | 22:35
Sakinlərin DİQQƏTİNƏ: Sabah bəzi ərazilərdə qaz olmayacaq
22 Jul 2024 | 22:27
"İstanbula  getmişdim, nə qədər evlilik təklifi aldım..."
22 Jul 2024 | 22:20
Azərbaycanlı gənc "Harvard"ı fərqlənmə ilə bitirdi
22 Jul 2024 | 22:15
Nişanlısı dənizdə ölən Aytac: Gözlə məni... - FOTO
22 Jul 2024 | 22:11
Tovuzda 40 qəpiyə görə dava DÜŞDÜ
22 Jul 2024 | 22:05
Dövlət Departamenti: "ABŞ sülh razılaşmasına nail olmaq üçün fəaliyyətini davam etdirir"
22 Jul 2024 | 22:05
Milli Məclis Aparatının sabiq rəhbəri VƏFAT ETDİ
22 Jul 2024 | 22:00
Azərbaycan mətbuatı tarixindən - Nəsiman Yaqublunun yazısı
22 Jul 2024 | 21:54
"Kişilər həmişə "zapasda" başqa qız saxlayır" - Müğənni Aygül xanımlara səsləndi
22 Jul 2024 | 21:51
"Sözü, fikri, düşüncəsi azad olmayan insan Azad İnsan ola bilməz"
22 Jul 2024 | 21:48
Azərbaycandan yeni siyasi-ekoloji mədəniyyət nümunəsi...
22 Jul 2024 | 21:43
Bakıda baha internetə əlac tapılıb
22 Jul 2024 | 21:40
"Onlar Defi öldürdülər! İnşaAllah, Sinvarı da öldürəcək..." - Audio söhbət
22 Jul 2024 | 21:35
Bakıda arvadından ayrılan kişi anasını öldürdü
22 Jul 2024 | 21:31
“2013-cü ildə “ASAN xidmət” yaradıldı…”-TARİX
22 Jul 2024 | 21:22
“Simpsonlar” Kamala Harrisin prezident seçkilərində qələbəsini "proqnozlaşdırdı"
22 Jul 2024 | 21:15
Bakıda avtobus alışıb yandı
22 Jul 2024 | 21:10
Xırdalanda qatar uşağı vurub öldürdü
22 Jul 2024 | 21:03
Bu kənddə kişilər və qadınlar üçün ayrı dayanacaqlar var - FOTO
22 Jul 2024 | 20:56
Tiflisdə iş adamının qətli: Azərbaycanlı 9 il sonra tutuldu
22 Jul 2024 | 20:50
Üçotaqlı ev külə döndü: İki yaşlı körpə yanaraq can verdi
22 Jul 2024 | 20:44
Bakıda vətəndaşları intihara təhrik edən qəhvə satan şəxs barədə tədbir görülüb
22 Jul 2024 | 20:36
Yaponların xoşbəxt evliliyin sirri bu imiş - MARAQLI FAKT
22 Jul 2024 | 20:28
Səfir: Misirlə Azərbaycan arasında əlaqələr bundan sonra da möhkəmlənəcək
22 Jul 2024 | 20:22
“Azərpoçt”: Ölkədaxili pul köçürmələrində 60-70 % azalma var
22 Jul 2024 | 20:15
Bakıda azyaşlını girov götürüb, öldürəcəyi ilə hədələdilər - Polis...
22 Jul 2024 | 20:10
Bakıda uşaq bağçasından OĞURLUQ: Görün nə apardılar?
22 Jul 2024 | 20:06
Alman nazir: Acı həqiqət budur ki, Putin Rusiyası...
22 Jul 2024 | 19:58
Azərbaycanda ağır qəza: 10 nəfər xəsarət aldı
22 Jul 2024 | 19:52
Həmidə Ömərova yeni seriala çəkilir
22 Jul 2024 | 19:45
Polisdən ƏMƏLİYYAT: Saxlanılanlar var
22 Jul 2024 | 19:37
Ağcabədidə yol kənarında yanğın olub
22 Jul 2024 | 19:30
"Tesla" insanabənzər robotlar istehsal edəcək
22 Jul 2024 | 19:24
“Sabirin “neçə əhli-qələmlər, buraxıb canıma qəmlər” dediyi əsərindəki fikirlər hələ də aktualdır...”
22 Jul 2024 | 19:20
“Duman”ın solistinin həyat yoldaşı çimərlikdə ulduz oldu – HAMI ona baxırdı
22 Jul 2024 | 19:14
Türkiyədə 4.7 maqnitudalı zəlzələ olub
22 Jul 2024 | 19:06
Lənkəranda məsciddən oğurluq edildi
22 Jul 2024 | 18:59
Maşını niyə pəncərəsi açıq sürmək olmaz?
22 Jul 2024 | 18:51
Xırdalanda 14 mərtəbəli binanın şaxtası boyunca elektrik naqilləri yanıb, sakinlər təxliyə edilib
22 Jul 2024 | 18:45
Türkiyədə otel və restoranlar pik turizm mövsümündə boş qalıb
22 Jul 2024 | 18:40
"Lamborghini" dizaynında smartfon təqdim olundu
22 Jul 2024 | 18:35
Avropa İttifaqı tarixdə ilk dəfə olaraq Ermənistana hərbi dəstək göstərməyə qərar verib
22 Jul 2024 | 18:33
Oğuzda 11 yaşlı qız yelləncəyin ipinə dolanaraq boğulub
22 Jul 2024 | 18:27
Bazarda pomidor niyə bahadır? – Sədrdən AÇIQLAMA
22 Jul 2024 | 18:20
Qara Qarayevin abidəsi restavrasiya edilir
22 Jul 2024 | 18:13
Jurnalistlərin sosial təminatının yaxşılaşdırılması üçün yeni layihələr nəzərdə tutulur
22 Jul 2024 | 18:07
Gəlinlik seçəndə diqqətli olun, sirr “kəmərdə”dir
22 Jul 2024 | 18:07
Fatmayıda bağ evindən 20 min manatlıq OĞURLUQ
22 Jul 2024 | 18:02
"Azərbaycan öz qazını Rusiyanın əvəzinə Ukrayna vasitəsilə ixrac edə bilər" - "Bloomberg"
22 Jul 2024 | 18:00
Azərbaycanda un ucuzlaşıb
22 Jul 2024 | 17:53
Şəxsiyyət testi: Seçdiyiniz ay xarakter xüsusiyyətlərinizi ortaya qoyur
22 Jul 2024 | 17:47
Çimərlikdə bunlara yoluxa bilərsiniz – DİQQƏTLİ OLUN
22 Jul 2024 | 17:44
“Mənim üçün ən böyük mükafat - sözümü azad demək, yazmaq imkanı olardı...”
22 Jul 2024 | 17:40
Azərbaycanda FACİƏ: Futbol klubunun rəhbəri çayda boğuldu - VİDEO 
22 Jul 2024 | 17:33
Meyxanaçı Kərimdən YENİ XƏBƏR
22 Jul 2024 | 17:28
"Putin çox da ağıllı deyil, həm də amansızdır" - Zelenski
22 Jul 2024 | 17:26
"Demokratlar Partiyasının bütün liderləri Kəmalə Harrisə dəstək verib" - CNN
22 Jul 2024 | 17:18
Azərbaycanda 16 nəfərin deputatlığa namizədliyi qeydə alınıb
22 Jul 2024 | 17:11
18 minlik kostyumumun 4 bakal pivə ilə korlayanı BELƏ CƏZALANDIRDI - VİDEO
22 Jul 2024 | 17:04
Bakının Mətbuat prospektində və Əhmədbəy Ağaoğlu küçəsində təmir işləri aparılır
22 Jul 2024 | 16:58
Bakıda tanışını bıçaqlayan kişi saxlanıldı
22 Jul 2024 | 16:53
Zelenskidən Baydenin qərarına reaksiya
22 Jul 2024 | 16:45
Bakıda arıçılıq məhsullarının növbəti Sərgi-Satış Yarmarkası keçiriləcək
22 Jul 2024 | 16:39
Ağıl dişləri nə üçündür?
22 Jul 2024 | 16:32
Sumqayıtda küçədən meyit tapılıb
22 Jul 2024 | 16:26
Bu il universitetlərdə keçid balı artacaq?
22 Jul 2024 | 16:20
Fərrux Kərimoviç Zakirova “Xalq artisti” fəxri adı verilib
22 Jul 2024 | 16:14
Prezidentdən "ASAN Viza" ilə bağlı FƏRMAN
22 Jul 2024 | 16:08
Azərbaycana qarşı olan ekspertə cinayət işi açıldı
22 Jul 2024 | 16:02
Tramp qalib gəlsə, nələr dəyişəcək? - Kobaxidze
22 Jul 2024 | 15:56
Türkiyə ilə Yunanıstan arasında yeni körpü salınacaq
22 Jul 2024 | 15:49
Bakı həbsxanasında daha bir ÖLÜM
22 Jul 2024 | 15:43
İranda səkkiz nəfər edam olunub
22 Jul 2024 | 15:37
2024-cü ildə ailəvi istirahət üçün ƏN YAXŞI İSTİQAMƏTLƏR
22 Jul 2024 | 15:31
Hacı İsmayılova vəzifə verildi
22 Jul 2024 | 15:25
Ermənistan sərhədimizi atəşə tutub, “təklif” verdi
22 Jul 2024 | 15:18
Milli Parkın ərazisində qanunsuz ov edən saxlanıldı
22 Jul 2024 | 15:12
İyulda temperatur iqlim normasından 3.4 dərəcə yüksək olub
22 Jul 2024 | 15:05
Salma Hayek eyni kişi ilə 4 dəfə evləndiyini açıqladı
22 Jul 2024 | 14:57
Jurnalistlərin yazdığı xəbərlər əsasında 4 cinayət işi açılıb - BAŞ PROKUROR
22 Jul 2024 | 14:50
Tanınmış yazıçı VƏFAT ETDİ
22 Jul 2024 | 14:44
Azad olunan ərazilərdə ötən həftə zərərsizləşdirilən mina sayı açıqlanıb
22 Jul 2024 | 14:38
"Əziyyətlə böyümüşəm” - Elçin Cəlilovun qızı
22 Jul 2024 | 14:32
“Özümü gözəl hesab etmirəm” - VİDEO
22 Jul 2024 | 14:25
Eyni suyun fərqli dadı: “təmiz su” fırıldaqlığı - SƏDR DANIŞDI
22 Jul 2024 | 14:18
Mükəmməl qarpızı necə seçmək olar? - Satıcıların demədiyi sirlər
22 Jul 2024 | 14:10
Jurnalist mətbuat günündə vəfat etdi
22 Jul 2024 | 14:03
Fatmayıda bağ evindən 20 min manatlıq OĞURLUQ
GÜNLÜK
22 Jul 2024 | 15:31
Hacı İsmayılova vəzifə verildi
22 Jul 2024 | 10:46
Teatr Xadimləri İttifaqının qurultayı keçirilir-“Hacı İsmayılov bir müddətdən sonra yerini Mehriban Ələkbərzadəyə verəcək”-İDDİA+ÖZƏL
22 Jul 2024 | 14:38
"Əziyyətlə böyümüşəm” - Elçin Cəlilovun qızı
22 Jul 2024 | 12:22
SON DƏQİQƏ! Xəzər dənizində Rusiya və İranın...
22 Jul 2024 | 12:09
Ticarət mərkəzində PARTLAYIŞ: Çox sayda yaralı var- VİDEO
22 Jul 2024 | 10:39
Nigar izləyicilərini TƏHQİR ETDİ: "Gedin, pəhriz saxlayın ki, əriniz iyrənməsin sizdən"
22 Jul 2024 | 10:23
Hamilə qadın ərini məşuqəsi ilə çimərlikdə yaxaladı - FOTO
22 Jul 2024 | 09:08
Bu qidaları yeyərək 100-200 il yaşaya bilərsiniz
22 Jul 2024 | 11:16
60 min manatlıq təklifə yox dedim – ƏRİM...(VİDEO)
22 Jul 2024 | 11:39
Minimum maaş bu tarixdə artacaq - Vaxt verildi
HƏFTƏLİK
21 Jul 2024 | 08:11
Uğur Qapıları açılacaq: 23 İyuldan etibarən həyatlarında ağ zodiak başlayacaq 2 Bürc
16 Jul 2024 | 07:34
Separatçı rejimin ləğvindən sonra Qarabağda qalmış bahalı avtomobil kimə hədiyyə edildi?..- “333 OD 33” nömrəli- FOTO
19 Jul 2024 | 11:24
Daha bir Azərbaycan jurnalisti Makronu "şillə"lədi - Oksfordda hesab günü - VİDEO
17 Jul 2024 | 08:34
Taksilərdə sui-istifadə artdı: Bu sürücülər artıq pul alır
16 Jul 2024 | 12:12
Ərdoğan “bozqurd” işarəsi göstərən Azərini alqışladı - FOTO/VİDEO
18 Jul 2024 | 13:58
“Atam rəhmətə gedəndə həmin dükan sahibi gəlib dedi ki, məndən gödəkçə alıb, amma”-Telman Adıgözəlovun oğlu-ÖZƏL
16 Jul 2024 | 08:30
Təhsilimizdə ciddi çatışmazlıq Yararsız diplomların yaranma səbəbləri-TƏHLİL
16 Jul 2024 | 08:14
Paşinyan buna görə İlham Əliyevdən daha iki il vaxt istədi...-O da razılaşdı?..-İDDİA
16 Jul 2024 | 10:23
Dünyaya səs salan “Qarabağ bülbülləri”-nin 4 oğlundan biri- “Ağdamın işğalından sonra oxumadı”-FOTOLAR+ÖZƏL
16 Jul 2024 | 14:53
“İran prezidentinin 1-ci müavini dedi ki, ölkə əhalisinin 52 faizi Azərbaycan türkləridir...”
AYLIQ
22 Jul 2024 | 15:31
Hacı İsmayılova vəzifə verildi
22 Jul 2024 | 10:46
Teatr Xadimləri İttifaqının qurultayı keçirilir-“Hacı İsmayılov bir müddətdən sonra yerini Mehriban Ələkbərzadəyə verəcək”-İDDİA+ÖZƏL
22 Jul 2024 | 14:38
"Əziyyətlə böyümüşəm” - Elçin Cəlilovun qızı
22 Jul 2024 | 12:22
SON DƏQİQƏ! Xəzər dənizində Rusiya və İranın...
22 Jul 2024 | 12:09
Ticarət mərkəzində PARTLAYIŞ: Çox sayda yaralı var- VİDEO
22 Jul 2024 | 10:39
Nigar izləyicilərini TƏHQİR ETDİ: "Gedin, pəhriz saxlayın ki, əriniz iyrənməsin sizdən"
22 Jul 2024 | 10:23
Hamilə qadın ərini məşuqəsi ilə çimərlikdə yaxaladı - FOTO
22 Jul 2024 | 09:08
Bu qidaları yeyərək 100-200 il yaşaya bilərsiniz
22 Jul 2024 | 11:16
60 min manatlıq təklifə yox dedim – ƏRİM...(VİDEO)
22 Jul 2024 | 11:39
Minimum maaş bu tarixdə artacaq - Vaxt verildi