"ABŞ İrana qarşı quru əməliyyatlarına hazırlaşarkən, Vaşinqtonda eskalasiya ilə geri çəkilmə arasında dilemmanın dərinləşdiyi bildirilir..."
ABŞ prezidenti Donald Tramp İranla bir ay davam edən müharibədən sonra çətin seçim qarşısında qalıb.
Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "Reuters" agentliyi yazıb.
Ağ Evdə dilemma: "pis" və "daha pis" ssenarilər
Nəşr yazır ki, Tramp ya tam ideal olmayan razılaşma ilə geri çəkilməli, ya da münaqişəni daha da genişləndirərək uzunmüddətli və riskli qarşıdurmaya getməlidir. Məlumata görə, Ağ Ev hazırda böyüyən Yaxın Şərq böhranını nəzarətdə saxlamağa çalışır. Buna baxmayaraq, İran regionda enerji marşrutları üzərində təsirini qoruyur və həm raket, həm də dron hücumlarını davam etdirir. Xüsusilə Hörmüz boğazı ətrafında vəziyyət qlobal enerji bazarına ciddi təsir göstərir.
Analitiklər hesab edir ki, əsas sual Trampın bu müharibəni məhdudlaşdırmaq istəyib-istəməməsindədir. Prezidentin özü isə "sonsuz müharibə"dən qaçmaq niyyətində olduğunu bildirib və döyüşlərin 4-6 həftəlik çərçivədə qalmasını istədiyini deyib. Lakin Ağ Ev daxilində bu planın real olub-olmaması ilə bağlı şübhələr mövcuddur.
Quru əməliyyatları ehtimalı: yeni və daha təhlükəli mərhələ
Eyni zamanda, Pentaqon İranda bir neçə həftə davam edə biləcək quru əməliyyatlarına hazırlıq görür. Regiona minlərlə amerikalı hərbçi və dəniz piyadasının göndərildiyi bildirilir. Mənbələrin sözlərinə görə, bu əməliyyatlar tammiqyaslı işğal olmayacaq. Daha çox xüsusi təyinatlı qüvvələrin reydləri, sahil bölgələrində lokal hücumlar və strateji obyektlərin, xüsusilə neft ixracı üçün vacib olan Xarq adasının ələ keçirilməsi kimi ssenarilər nəzərdən keçirilir.
Bununla belə, belə addımlar ABŞ hərbçiləri üçün ciddi risklər yaradır. İranın dronları, raketləri, yerüstü hücumları və partlayıcı qurğuları bu əməliyyatları son dərəcə təhlükəli edə bilər. Ekspertlər bildirir ki, hər hansı İran ərazisinin ələ keçirilməsi gələcək danışıqlarda Vaşinqtona üstünlük qazandıra bilər, lakin həmin əraziləri qorumaq daha böyük problemə çevriləcək.
Enerji böhranı və geosiyasi risklər
Münaqişənin ən kritik aspektlərindən biri enerji amilidir. İranın Hörmüz boğazını faktiki nəzarətdə saxlaması və bu marşrutun qismən bağlanması qlobal neft bazarında ciddi sarsıntı yaradıb. Bu boğazdan dünya neftinin təxminən beşdə biri keçir.
Eyni zamanda, ekspertlər qeyd edir ki, Tehran hələ də böyük raket ehtiyatına malikdir və onların bir hissəsi yeraltı obyektlərdə saxlanılır. Bu isə onları məhv etməyi çətinləşdirir. Avropada isə belə bir fikir formalaşıb ki, Rusiya İrana rəsmi açıqlanandan daha çox hərbi və texnoloji dəstək verir.
Nəticədə, Tramp administrasiyası üçün aydın çıxış strategiyasının olmaması həm prezidentin siyasi gələcəyi, həm də ABŞ-ın regiondakı mövqeləri üçün ciddi risk yaradır. Mövcud vəziyyət göstərir ki, qarşıdakı həftələr bu müharibənin taleyini müəyyən edəcək əsas mərhələ ola bilər.