"Qoy bu, sonuncu Novruzumuz olmasın" - müharibə şəraitində İran bayrama hazırlaşır" - BBC

"Bomba səsləri altında ənənə və qorxu yanaşı addımlayır..."

İranlılar üçün Novruz ərəfəsi adətən sevinc və hazırlıq günləri ilə yadda qalır. Lakin bu il vəziyyət fərqlidir. 

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "bbc.com" nəşri yazıb.

Bayram əhvalı yerini qorxuya verir

ABŞ və İsrailin fevralın sonunda başlatdığı müharibə fonunda ölkə sakinləri bayramı ilk dəfə olaraq bombardmanlar və qeyri-müəyyənlik içində qarşılayır. Tehranın şimal-şərqində yerləşən Dəmavənd bölgəsində yaşayan Mina deyir ki, əvvəlki illərdə Novruza hazırlıq ev təmizliyi, yeni paltar və şirniyyat alış-verişi ilə keçirdi. Bu il isə hər şey dəyişib: "Hər gün çox uzun görünür, sanki zaman hissini itirmişəm".

Novruz - "yeni gün" mənasını verir və baharın gəlişini, yeni ilin başlanmasını simvolizə edən minilliklərə dayanan ənənəvi bayramdır. Lakin 2026-cı ildə bu bayram İran üçün həm də müharibə fonunda qeyd olunan ilk Novruz kimi yadda qalacaq. Hüquq müdafiəçilərinin məlumatına görə, müharibə başlayandan bəri minlərlə insan həlak olub, onların əhəmiyyətli hissəsi mülki şəxslər və uşaqlardır. Bu isə bayram əhvalını demək olar ki, tamamilə arxa plana keçirib.

Ənənələr qalır, amma əvvəlki kimi deyil

Mina və ailəsi kimi bir çox insan paytaxt Tehrandan daha təhlükəsiz bölgələrə köçmək məcburiyyətində qalıb. Onun oğlu Əmir deyir ki, müharibə iş yerlərinin itirilməsinə və ölkənin infrastrukturunun dağılmasına səbəb olur: "Belə davam etsə, İrandan heç nə qalmaya bilər. Mən istəmirəm ki, bu bizim sonuncu Novruzumuz olsun".

Adətən Novruz günlərində ailələr bir-birinə qonaq gedir, evlərdə "Haft-sin" süfrəsi açılır. Bu süfrədə adı "s" hərfi ilə başlayan yeddi simvolik nemət yerləşdirilir. Bu il isə həm səfərlər məhdudlaşıb, həm də insanlar təhlükəsizlik səbəbindən evdən çıxmağa çəkinir.

Tehranda yaşayan Parmis deyir ki, əvvəl bayram alış-verişi daha rahat idi, indi isə hər addımda hava zərbəsi qorxusu var. Buna baxmayaraq, bəzi xidmət sahələri, məsələn, gözəllik salonları fəaliyyətini davam etdirir və insanlar qısa da olsa normal həyat hissini qorumağa çalışır.

Cəmiyyət iki yerə bölünür

Bəzi iranlılar bütün çətinliklərə baxmayaraq ənənələri yaşatmağa çalışır. Digərləri isə hesab edir ki, bu şəraitdə bayramın mənası qalmayıb və əsas dəyişiklik siyasi sistemdə olmalıdır. Tehrandan olan bəzi sakinlər açıq şəkildə bildirir ki, onlar üçün əsas məsələ ölkədəki hakimiyyətin dəyişməsidir, hətta bunun böyük dağıntılar bahasına baş verməsi belə onları çəkindirmir.

Ümid və narahatlıq arasında

Novruz adətən ümid, yenilənmə və yeni başlanğıcların rəmzidir. İnsanlar sağlamlıq, xoşbəxtlik və daha yaxşı gələcək arzusu ilə yeni ili qarşılayır. Lakin bu il İranda həmin ümidlər qorxu ilə qarışıb. Gənc sakin Şirin deyir: "Mağazalar açıqdır, amma Novruz ab-havası yoxdur". Beləliklə, bu dəfə Novruz yalnız baharın gəlişi deyil, həm də müharibənin kölgəsində yaşanan bir sınaqdır. İnsanlar ümid edir ki, növbəti bayramı artıq sülh şəraitində qarşılayacaqlar.