"Bitkilər stres altında "qışqırır" - həşəratlar bunu eşidir" - Yeni tədqiqat

"Bitkilərin ultrasəs "qışqırığı" həşəratları yönləndirir və əkinçilikdə yeni imkanlar yaradır..."

Yeni tədqiqat göstərir ki, bitkilər stres zamanı ultrasəs siqnalları yayır və həşəratlar bu gizli kommunikasiya kanalına həssasdır. 

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "econews.com" nəşri yazıb.

Stresli bitkilər və həşəratların davranışı

Nəşr yazır ki, bu kəşf kənd təsərrüfatı və ekologiya üçün əhəmiyyətli məlumat mənbəyi ola bilər. "Əgər düşünürsünüz ki, bitkilər sakitdir, bu təsəvvürü dəyişdirməyin zamanıdır", - nəşr yazır. Təl - Əviv Universitetinin araşdırmasında dişi güvələr susuz qalmış pomidorları "səs çıxaran" bitkilər kimi seçib və yumurtalarını daha sakit bitkilərə qoyublar. Tədqiqatçılar bunu sürfələrin sağ qalma şansını artırmaq istəyi kimi izah edir və bu, heyvanların bitkilərin çıxardığı səslərə cavab verdiyinin ilk aydın sübutudur.

"Pomidorlar stresdən "tıqqıldayır"

Araşdırma göstərir ki, bitkilər kəsildikdə, su itirdikdə və ya digər fiziki zərər aldıqda qısa yüksək tezlikli səslər yayır. İnsan bunu eşidə bilməsə də, yarasalar və həşəratlar üçün bu səs diapazonunda yerləşir. "Bu siqnallar həşəratların seçimlərinə təsir edir və onların davranışını dəyişdirə bilər", - deyə alimlər bildirir. Həşəratların "səssiz" bitkiləri seçməsi göstərir ki, akustik məlumat praktik qərara çevrilir.

Bu kəşf ekoloji kənd təsərrüfatı üçün önəmlidir: mikrofonlar və süni intellekt vasitəsilə bitkilərin stres siqnalları erkən aşkarlanaraq suvarma və müdafiə tədbirləri daha dəqiq tənzimlənə bilər. Eyni zamanda, həşəratların davranışını səs vasitəsilə idarə etmək pestisidlərin istifadəsini azaltmaq və məhsuldarlığı 
qorumaq üçün yeni yanaşma ola bilər.

Melatonin və streslə mübarizə

Əvvəlki araşdırmalar göstərib ki, bitkilər melatonini "gizli silah" kimi istifadə edir - böyüməni təşviq etmək, bioloji ritmi qorumaq və istilik, soyuq və zəif torpaq səbəbindən yaranan stresslə mübarizə aparmaq üçün. Həmçinin, melatonin torpaq mikrobları ilə sıx əlaqədədir.

Bəzi mikroblar bitki kökləri ətrafında melatonin istehsal edərək onların sağlam qalmasına dəstək olur. "Bu tədqiqatlar yalnız bitkilərin stres reaksiyalarını izah etmir, həm də kənd təsərrüfatında daha ekoloji və effektiv üsulların inkişafına imkan yaradır", - deyə alimlər vurğulayır.