"Çində doğuş səviyyəsi rekord aşağı həddə düşüb" - "Deutsche Welle"

Bizi sosial şəbəkələrdən izləyin:

"Çində doğuş azalıb, əhali sürətlə yaşlanır..."

2025-ci ildə Çində yalnız 7,92 milyon uşaq dünyaya gəlib. Bu, min nəfərə 5,63 doğum deməkdir və Çin Xalq Respublikasının yaradıldığı 1949-cu ildən bəri aparılan statistikaya əsasən ən aşağı göstəricidir.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "dw.com" nəşri yazıb.

Doğuş göstəriciləri kritik səviyyəyə enir

Ötən il ölkədə 11,31 milyon insan ölüb, beləliklə ölümlərin sayı min nəfərə 8,04 təşkil edib. Nəticədə Çinin əhalisi 3,39 milyon nəfər azalaraq 1,404 milyard nəfərə düşüb. Ölkədə əhali azalması artıq dördüncü ildir davam edir.

Ekspertlər əhalinin azalmasını yüksək mənzil, təhsil və səhiyyə xərcləri ilə izah edir, həmçinin getdikcə daha çox qadının karyera və təhsil üçün ailə qurmaqdan vaz keçməsi də rol oynayır. Çinlilər indi daha nadir hallarda evlənirlər.

Hökumətin doğuşu təşviq cəhdləri

2015-ci ildə "bir ailəyə bir uşaq" siyasəti ləğv edildikdən sonra hökumət əvvəlcə iki, 2021-ci ildə isə üç uşaq icazəsi verib. Lakin bu addımlar yalnız qısa müddətli doğuş artımına səbəb olub. 2025-ci ildə Çinin hökuməti hər uşaq üçün 3 600 yuan (təxminən 440 avro) məbləğində maddi subsidiyalar elan edib.

Çində əvvəlki dəfə əhali 1960-1961-ci illərdə böyük aclıq səbəbindən azalmışdı. Əhalinin son artımı 2021-ci ildə qeydə alınıb - o zaman ölkədə 450 min nəfər artım olub. 2023-cü ildə isə Hindistan əhalisinə görə Çini ötüb.

Demoqrafik böhran və iqtisadi risklər

Çin liderləri, o cümlədən sədr Si Tzsinpin, "yeni evlilik və doğuş mədəniyyəti" yaratmaq çağırışı ilə əhalinin azalmasına təsir etməyə çalışırlar. Yerli hakimiyyət isə doğuşu təşviq etmək üçün müxtəlif üsullardan - abortların məhdudlaşdırılması, maddi dəstək, geniş analıq məzuniyyətləri və digər təşviq proqramlarından istifadə edir.

Demoqraflar xəbərdarlıq edir ki, doğuş səviyyəsi artıq o qədər aşağıdır ki, əhalinin azalmasını dayandırmaq çox çətin olacaq. Uzunmüddətli azalma təkcə Çin üçün deyil, qlobal iqtisadiyyat üçün də risk yaradır, çünki ölkə hələ də dünyanın ən böyük işçi qüvvəsi mənbələrindən biridir.

Çinin iqtisadiyyatı 2025-ci ildə 5 faiz artıb, lakin bu, demoqrafik riskləri kompensasiya etməyə kifayət etmir. Gələcəkdə işçi qüvvəsinin azalması və yaşlı əhalinin artması ölkənin sosial və iqtisadi sisteminə ciddi təzyiq göstərəcək.