“Bu inqilab zamanı 25 minə qədər azərbaycanlı həlak olsa da, Azərbaycan xalqı heç bir şey qazanmadı...”
Elm və Təhsil
Oxunub: 3122
21 Jun 2024 | 19:44
“Bu inqilab zamanı 25 minə qədər azərbaycanlı həlak olsa da, Azərbaycan xalqı heç bir şey qazanmadı...”
“Azərbaycanda milli proseslərə ayətulla Şəriətmədari başçılıq edirdi. Xomeyni və Şəriətmədari arasında ölkənin siyasi quruluşu  ilə bağlıl fikir ayrılığı var idi [17, s.86]. Xomeyni dini, Şəriətmədari  isə əsasən dünyəvi dövlətin qurulmasını təklif edirdi...”
 
Moderator.az aktuallığını nəzərə alaraq tarix üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Akif Nağının Azərbaycan tarixinə və onun öyrənilməsinə fərqli baxışlarıyla bağlı silsilə yazılarını oxucuların müzakirəsinə buraxır:
(Əvvəli burada:)
 
Cənubi Azərbaycan və İran İslam inqilabı...- XXXXV mövzu
 
«21 Azər» hərəkatı məğlub olduqdan sonra da Cənubi Azərbaycanda demokratik əhval-ruhiyyə yaşamaqda idi. Bu zaman Cənubi Azərbaycan Milli cəbhə lideri Məhəmməd Müsəddiq başda olmaqla antiimperialist, demokratikləşmə uğrunda mübarizədə fəal iştirak edirdi [6]. Təbriz bu hərəkatın mərkəzində dayanırdı. 
 
Məhəmməd Müsəddiq Qacarlar nəslinə mənsub idi, atası Mirzə Hidayətulla xan Qacarlardan idi, anası Malikə Tac Xanım Müzəffərəddin Şah Qacarın (1833-1907) bacısı idi. O, dayısı Müzəffərəddin Şahın qızı Zəhra Xanımla evlənmişdi [8; 2]. O, Fransa və İsveçrədə hüquq təhsili almış, 1920 –ci illərdən başlayaraq ictimai-siyasi həyatda fəal iştirak etmiş, Azərbaycanın valisi olmuş, Azərbaycanın mütərəqqi ziyalılarının rəğbətini qazanmışdı. M. Müsəddiq 1923-cü ildə Rza xanın hakimiyyətə gəlməsini müsbət qarşılamadı, ictimai-siyasi fəaliyyətini dayandırdı [20]. 1941-ci ildə Rza şah hakimiyyətdən uzaqlaşdırıldıqdan sonra siyasi fəaliyyətini bərpa etdi, demokratik düşüncəli insanların içərisində hörmət qazandı. O, tezliklə İran parlamentinə deputat seçildi, Milli Cəbhə adlı siyasi təşkilat yaratdı, 1949-cu il parlament seçkilərində Milli Cəbhə qalib gəldi. Müsəddiq 1951-ci ildə baş nazir oldu və Məhəmməd Rza şahın siyasətinə qarşı çıxaraq ölkədə demokratikləşmə prosesini başladı, xarici dövlətlərin, ilk növbədə İngiltərənin ölkədə ağalığına son qoymağa çalışdı, bir sıra qərarların qəbul olunmasına, o cümlədən neft sənayesinin milliləşdirlməsinə cəhd etdi [1, s.139; 7, s.134]. Lakin o, şahın və xarici qüvvələrin ciddi müqaviməti ilə üzləşdi. İngiltərə ABŞ-la birlikdə onun hakimiyətdən uzaqlaşdırılması üçün  hərəkətə keçdi. M.Müsəddiq xalqın dəstəyinə arxlanaraq izdihamlı aksiyalar təşkil etdi, nəticədə Məhəmməd Rza şah ölkədən Bağdada, oradan da Romaya qaçdı. Lakin İngiltərə və ABŞ xüsusi xidmət orqanları əks tədbirlərə əl atdı, şah tərəfdarlarını küçələrə çıxarda bildilər. Hərbçilər 1953-cü ilin avqustunda qiyam təşkil edərək Müsəddiqi devirdi, həbs etdirdi [22]. Onun barəsində ölüm hökmü çıxarıldı. Şah ölkəyə qayıtdı, ölüm hökmünü ləğv etdi, onu üç illik həbs və ömürlük ev dustaqlığı ilə əvəz etdi. M.Müsəddiq 1967-ci ildə Tehran yaxınlığında öz malikanəsində vəfat etdi [7].
XX əsrin 60-cı illərinin əvvəli- 70-ci illərin ortalarında şah tərəfindən «Ağ inqilab» (dinc yolla həyata keçirildiyinə görə belə adlanırdı) adı altında həyata keçirilən islahatlar Cənubi Azərbaycanda da sosial ziddiyyətləri kəskinləşdirdi, [6] Azərbaycan kəndlilərinin iş dalınca digər vilayətlərə, xüsusən şəhərlərə axınını daha da gücləndirdi. Tehranda azərbaycanlıların sayı durmadan artmağa başladı. Azərbaycanlıların Tehran iqtisadiyyatına kapital qoyuluşu da artdı. Artıq İslam inqilabı ərəfəsindəTehranda yaşayan azərbaycanlıların sayı bir milyonu ötmüşdü [1, s.140].
 
XX əsrin 60-70-ci illərində Cənubi Azərbaycanda bir sıra sənaye obyektləri, o cümlədənTəbrizdə maşınqayırma, neft emalı, Sofianda sement zavodu yaradılsa da, o, inkişaf sürətinə görə İranın digər bölgələrindən çox geridə qalırdı. Üstəlik şah hakimiyyəti burada da milli ayrı-seçkilik, habelə farslaşdırma siyasətini yürütməkdə davam edirdi. Şahlığın «milli vəhdət» şüarı altında apardığı şovinist siyasət Cənubi Azərbaycanda milli assimilyasiyanı gücləndirirdi. “Ağ inqilab” deyilən islahatlar torpaq, təhsil, seçkilər və digər sahələri əhatə edirdi [19]. «Ağ inqilab» zamanı maarif sahəsində həyata keçirilən islahatlar da digər xalqları, o cümlədən azərbaycanlıları məqsədyönlü olaraq farslaşdırmaq işinə xidmət edirdi. Bu siyasət azərbaycanlılara qarşı fars şovinizminin yeni təzahürü idi. Onun nəticəsində Azərbaycan dili yasaq vəziyyətinə düşmüş, bu dildə bütün növ nəşrlər qadağan edilmişdi. Məktəblərdə təhsil ancaq fars dilində aparılırdı. Bütün bunların nəticəsi olaraq ölkədə ümummilli böhran şəraiti yaranmışdı. Ölkəni sosial partlayış gözləyirdi [4, s.56-57, 63-64].
 
1977-ci ilin oktyabr-noyabr aylarında Tehran Universiteti tələbələrinin həyəcanlı çıxışları bu partlayışın yaxınlaşdığından xəbər verirdi. Cənubi Azərbaycanda da belə vəziyyət yaranmışdı. Təbriz tələbələrinin ən böyük çıxışlarından biri «21 Azər» hərəkatının (1945-ci il 12 dekabr) ildönümü münasibətilə dekabrın 12-də oldu. Çıxış zamanı tələbələrlə polis arasında ciddi toqquşma baş verdi [9].
 
1978-ci ilin əvvəllərində İranın dini şəhəri olan Qumda şahlıq hakimiyyətinə qarşı çıxışlar Cənubi Azərbaycanda da inqilabi əhval-ruhiyyəni gücləndirdi. Başda ayətulla Seyid Məhəmməd Kazım Şəriətmədari olmaqla Qumdakı yüksək rütbəli azərbaycanlı din xadimlərindən 5 nəfərinin imzaladığı müraciətə cavab olaraq, 1978-ci il fevralın 18-də Təbrizdə əzəmətli nümayiş başladı. Nümayişdə 100 mindən çox adam iştirak edirdi. Nümayiş tezliklə şah rejiminə qarşı  üsyana çevrildi. O, hicri tarixlə 1356-cı il bəhmən  ayının 29-da (1978-ci il fevralın 18-də) baş verdiyindən Azərbaycan tarixinə “29 bəhmən üsyanı” kimi daxil oldu [17, s.81]. Təbrizdəki polisə və ordu hissələrinə etibar etməyən şah ertəsi gün başqa şəhərlərdən Təbrizə yeni hərbi qüvvələr gətirməli oldu. Üsyançılarla ordu hissələri arasında silahlı toqquşmalar baş verdi və axşamadək davam etdi. Toqquşmalar zamanı yüzlərlə ölən və yaralananlar oldu. Şəhərdə kütləvi həbslər və axtarışlar başlandı. Təbrizdəki üsyan öz əks-sədasını Cənubi   Azərbaycanın digər şəhərlərində və yaxın kəndlərində də tapdı.  Təbrizdəki “29 bəhmən üsyanı” İran inqilabının başlanğıc hadisəsi oldu [3]. Məhz bu hadisədən sonra şahlıq əleyhinə çıxışlar bütün ölkəni bürüdü. 
 
“29 bəhmən üsyanı”ndan 40 gün sonra, mart ayının 29-30-da İranın bir çox şəhərlərində, o cümlədən Tehranda, İsfahanda, Məşhəddə, Qumda, Təbrizdə, Zəncanda yenidən izdihamlı çıxışlar başladı. Təbrizdəki çıxış zamanı üsyançılar banklara, kinoteatrlara, dövlət idarələrinə basqınlar təşkil etdilər. Mart hadisələrinin qırxıncı günü (mayın 9- 10 –da) İranın 20-dən çox şəhərində yenidən kütləvi çıxışlar baş verdi [6]. Çıxışlar Qum və Təbriz şəhərlərində daha izdihamlı keçdi. Nümayişçilər küçələrə siyasi şüarlarla çıxdılar. Təbrizdə İmam Əlinin (Ə) qətli gününə - 24 avqusta həsr edilmiş nümayiş xüsusilə fərqləndi. O, İran inqilabının ilk mərhələlərində baş vermiş nümayişlərin ən izdihamlısı oldu. Nümayişdə yüzminlərlə adam iştirak etdi. İnqilab dövrü nümayişlərdə əhalinin əksər sosial təbəqələri və onlara yaxın olan qüvvələr, o cümlədən tələbələr aparıcı rol oynadılar.
 
1978-ci ilin payızına qədər inqilabi hərəkata əsasən Kazım Şəriətmədari rəhbərlik edirdi. Bu vaxt Xomeyni amili qabarıq şəkildə ortaya çıxdı. O, xaricdən hərəkata rəhbərlik etməyə başladı. Ayətulla Ruhulla Xomeyni hələ XX əsrin 60-cı illərindən şahlığın və İranda ABŞ nüfuzunun artması əleyhinə olan şəxs kimi məşhurlaşmışdı. Dəfələrlə həbs olunmuş və 1964-cü ildə Türkiyəyə sürgün edilmiş [13, s.49], sonra oradan İraqa, Nəcəf şəhərinə köçmüşdü [14, s.36]. O, 1978-ci il oktyabrın əvvəllərində İraq hökümətinin təkidi ilə oranı tərk edərək Parisə getməli olmuşdu [12, s.242]. O, burada İran milli cəbhəsinin başçısı Kərim Səncabi ilə görüşmüş, İranda Pəhləvi sülaləsinin hakimiyyətinin ləğv olunmasının zəruriliyi barədə birgə bəyanat imzalamışdılar [16, s.327-368]. Bəyanatın mətni İrana gətirilərək hərbi vəziyyət şəraitində yeganə leqal yığıncaq yeri olan məscidlərdə səsləndirilməklə əhaliyə çatdırılmışdı.
 
Nəhayət, 1979-cu il yanvarın 16-da rejimdən narazı olan xalqın təkidli tələbi və təzyiqi sayəsində 50 ildən çox İranda ağalıq edən Pəhləvi sülaləsinin nümayəndəsi Məhəmməd Rza şah ölkədən qaçmalı oldu (O, Misirə getdi, sonra bir sıra ölkələrdə oldu, ABŞ-da müalicə olundu, 1980-ci ildə 60 yaşında Qahirədə öldü, orada dəfn olundu). Bu, İranda monarxiya rejiminin ləğv edilməsində ilk qələbə idi. Xalq bu qələbəni  böyük təntənə ilə qarşıladı. Fevralın1-də ayətulla Xomeyni Parisdən Tehrana qayıtdı. Cənubi Azərbaycan əhalisi də  bu hadisəni izdihamlı nümayişlərlə qarşıladı [10]. 1979-cu il fevralın 11-də şahpərəst qüvvələrin müqavimətinə baxmayaraq, İranın paytaxtı inqilabçıların nəzarətinə keçdi. Təbrizdə isə  inqilabçılarla şahpərəst qüvvələr  arasında silahlı  qarşıdurma fevralın ortalarına kimi davam etdi. Fevralın 16-da Cənubi Azərbaycanda inqilab qələbə çaldı. 1979-cu il aprelin 1-də İran İslam Respublikasının yaradıldığı elan edildi [1, s.142]. 1978-1979-cu illər İran İslam inqilabı zamanı 25 min nəfərə qədər azərbaycanlı həlak oldu [11]. Buna baxmayaraq, əfsuslar olsun ki, Azərbaycan xalqı heç bir şey qazanmadı. Nə muxtariyyətə nail oldu, nə də milli-mənəvi dəyərlərini qoruyub saxlamaq və inkişaf etdirmək imkanı əldə etdi. Onun sosial-siyasi və mədəni durumu, demək olar ki, şahlıq rejimi dövründə olduğu kimi qaldı. Milli dilini və mədəniyyətini inkişaf etdirmək imkanlarından məhrum edildi. İran Respublikası əhalisinin təqribən yarısını təşkil edən azərbaycanlılar İslam bayrağı altında yeridilən fars şovinizmi siyasətinin təsiri altında qaldılar.
Monarxiyanın devrilməsi ilə yeni rejim Azərbaycanda yerli dilin işlədilməsi qadağasını ləğv etdi. Lakin Pəhləvi dövrünün “vahid iran milləti” ifadəsinin əvəzinə  “vahid müsəlman birliyi”  anlayışını ortaya gətirdilər. Bununla da yeni “vahidlik” vurğulanırdı [5]. Azərbaycanda ana dilində qəzet və jurnallar çıxmağa, kitablar nəşr olunmağa başladı, mədəni və siyasi birliklər yaradıldı. Azərbaycanda milli proseslərə ayətulla Şəriətmədari başçılıq edirdi. Xomeyni və Şəriətmədari arasında ölkənin siyasi quruluşu  ilə bağlıl fikir ayrılığı var idi [17, s.86]. Xomeyni dini, Şəriətmədari  isə əsasən dünyəvi dövlətin qurulmasını təklif edirdi [21, s.112-113]. Xomeyni öz istəklərinə uyğun konstitusiya layihələrini təklif etdi və istədiyinə nail oldu. 1979-cu ilin dekabrında yeni konstitusiya qəbul olundu. Konstitusiyada qeyd olundu ki, ali hakimiyyət Xomeyni və onun varislərinin şəxsində ruhanilərə aiddir, mülki hakimiyyəti isə prezident və digərləri həyata keçirir [18, s.355].
 
Şəriətmədari ruhani hakimyyəti ilə yanaşı, ölüm cəzası, camaatın gözü qarşısında adamların çubuqla döyülməsi, edamların həyata keçirilməsi, ziyalıların təqib olunması, ABŞ səfirliyində adamların girov götürülməsi və digər ifrat tədbirlərə qarşı çıxırdı. Xomeyni hakimiyyəti tezliklə sərt cəza tədbirlərinə keçdi, müxalif qurumları qadağan etdi, Şəriətmədari 1979-cu ilin dekabrında ev dustağı edildi. O, ömrünün sonuna qədər ev dustaqlığında qaldı və 1986-cı ildə vəfat etdi [15]. İnqilabın ilk aylarında elan olunmuş azadlıqlar, o cümlədən milli azadlıqlar ləğv edildi...
 
 Ədəbiyyat:
 
1. Bədəlova R.İ. İran dünya siyasətində. “Bakı Universitetinin Xəbərləri”, Sosial-siyasi elmlər seriyası, 2010, №2.
 
2. Çingizoğlu Ə. Neftin yiyəsini tanımayan baş nazir.- reyting.az/muellifler/enver- cingizoglu/34720-neftin-yiyesini-tanimayan-bash-nazir.html.
 
3. Hacıyeva M. 1978-1979-cu illər İran inqilabının birinci mərhələsi ərəfəsində və onun gedişində Cənubi Azərbaycanda Azadlıq hərəkatı. Sumqayıt Dövlət Universiteti. “Elmi Xəbərlər”. Sosial humanitar elmlər bölməsi. Cild 16, №3, 2020, s. 56-57.- anl.az/down/meqale/sdu_elm_xeber/2020/03/798624 (meqale).pdf.
 
4. Hacıyeva Y. İran İslam inqilabından sonra Cənubi azərbaycanlıların ana dili uğrunda mübarizəsi (1979-2005-ci illər). Bakı, “Adiloğlu” nəşriyyatı, 2017.
 
5. İranda milli məsələnin qoyuluşu.- “Xalq cəbhəsi” qəzeti, 2018, 3 iyul, s. 14.
 
6. İran tarixi İkinci dünya müharibəsindən sonra.- melumatlar.az/blog/15960/iran-tarixi-ikinci-dunya-muharibesinden-sonra.
 
7. İsmayılov R, Axundova N. Asiya və Afrika ölkələrinin çağdaş tarixi (1945-2000), I kitab. Bakı, “Adiloğlu”, 2005.
 
8. Müsəddiq M. axtar.len.az/?q=Mehemmed_Musaddiq. 
 
9. 1978-79-cu illər İran inqilabı və Cənubi Azərbaycan, 15 dekabr 2011.- kayzen.az/blog/Azərbaycan tarixi/5576/1978-79-cu-illər-iran-inqilabı-və-cənubi-azərbaycan.html.
 
10. Ömərov V. Cənubi Azərbaycan islam inqilabı şəraitində.- “Səs” qəzeti, 2012, 5 dekabr, s. 14.
 
11. Süleymanoğlu F.- İslam inqilabı və ana dili problemi.- azerbaijan-news.az/posts/detail/islam-inqilabi-ve-ana-dili-problemi-1672180714.
 
12. Chehabi, H.E.Iranian Politics and Religious Modernizm: The Liberation Movement of Iran Under the Shah and Khomeini.- Cornell University Press, 1 edition (Janvary 1, 1990), 1990.
 
13. Hiro, Dilip. Iran Under the Ayatollahs (Routledge Revivals).- Routledge, 1 edition (Febrary 16, 2013).
 
14. Koya, Abdar Rahman. Imam Khomeni: life, Thought and Legacy.- Islamic Book Trust (June 1, 2010), 2009.
 
15. Mohammad Kazem Shariat-Madari.- britanica.com/biography/ Mohammad-Kazem-Shariat-Madari.
 
16. Nikezmezad Nikolas M. A choron olical surbey of the Iranian revolution.// Iranian Studies.- 1980, t. 13, №1-4.
 
17. Shaffer B. Borders and Brethren: Iran and the Challenge of Azerbaijani identity. Cambridge: Belfer Center for Science and international Affairs. Studies in international Security, 2002.
 
18. Васильев Л.С. История Востока, т.2. Москва, «Высшая школа», 1994.
 
19. Князев С., Комарова Е. Третий путь: как в Иране победила Исламская ревалюция, 9 января 2023 г.- russian.rt.com/science/article/ 1091242-islamskaya-revolyuciya-iran.
 
20. Мосаддык Мохаммад.- iran1979.ru/mosaddyk-moxammad/.
 
21. Трубецкой В.В.Особенности национальной ситуации в Исламской Республике Иран.// Национальный вопрос в странах Востока. Москва, «Наука», 1986.
 
22. ЦРУ причастен к организации переворота в Иране в 1953 г.- bbc.com/Russian/international/2013/08/130820_cia_iran_coup; 60-летие операции «Аякс».- svoboda.org/a/25079131.html.
 
 
Oxşar xəbərlər
18 Jul 2024 | 23:07
Nadir Türkiyədəki qiymətlərdən şikayətləndi - "Tövbə edirəm"
18 Jul 2024 | 23:00
"Zirə" UEFA Avropa Liqasında mübarizəni DAYANDIRDI
18 Jul 2024 | 22:52
Hücumçunun telefonundan Tramp və Bayden haqqında məlumatlar tapıldı
18 Jul 2024 | 22:48
Putin Səudiyyə Ərəbistanının vəliəhdi ilə görüşdü
18 Jul 2024 | 22:40
Geyim mağazasında İNTİHARA CƏHD: 20 yaşlı satıcı məktub yazıb canına qıymaq istədi
18 Jul 2024 | 22:33
Xoşbəxt olmaq istəyənlər bunları etsin
18 Jul 2024 | 22:27
Zaxarova Ermənistanı təhqir etdi: İstifadə edib, atırlar!
18 Jul 2024 | 22:21
Taleh Yüzbəyova ağır itki üz verdi
18 Jul 2024 | 22:17
Kür çayında batmış gəncin meyiti tapılıb
18 Jul 2024 | 22:13
Mbappe: Peresi sevindirmək üçün meydanda hər şeyi edəcəyəm
18 Jul 2024 | 22:07
Aytən Səfərova düşdüyü ağır qəzadan sonra ilk dəfə görüntüləndi - FOTO
18 Jul 2024 | 22:00
Ağcaqanadlara qarşı vasitələr yanğına səbəb ola bilər
18 Jul 2024 | 21:54
Həftəsonu “Kənddən Şəhərə” yarmarkası təşkil olunacaq
18 Jul 2024 | 21:48
Vəkillər məhkəmədə üz-üzə gəldi - biri təqsirləndirilən, digəri xüsusi ittihamçı oldu
18 Jul 2024 | 21:43
Paşinyan geri addım atdı: Rusiyanı Zəngəzura buraxmır
18 Jul 2024 | 21:36
Müğənni matçda himni sərxoş halda oxudu - VIDEO
18 Jul 2024 | 21:30
Bu oyun tərtibatçılara 11 gündə 52 milyon dollar qazandırıb
18 Jul 2024 | 21:22
Məşhur kolbasa şirkəti məhkəmə qarşısında
18 Jul 2024 | 21:16
"Uşağınızı zorla müğənni etməyin"
18 Jul 2024 | 21:12
Zəhərlənmələrin əksəriyyəti bu məhsullardan olur - VİDEO
18 Jul 2024 | 21:08
"Özüm özümü izləməkdən doymuram" - VİDEO
18 Jul 2024 | 21:00
Xanım deputat yenidən namizəd oldu
18 Jul 2024 | 20:55
İlham Əliyev Oksfordda Almaniya kansleri ilə görüşüb
18 Jul 2024 | 20:48
KİV: Bayden artıq bu həftəsonu seçkidə iştirakını dayandıra bilər
18 Jul 2024 | 20:40
Ağstafada 60 yaşlı kişini "tok" vurub ÖLDÜRDÜ
18 Jul 2024 | 20:36
Yuyula bilən tualet kağızı hazırlanır
18 Jul 2024 | 20:28
Xörək duzunda xərçəngə səbəb olan təhlükəli maddələr aşkar edildi
18 Jul 2024 | 20:20
Çimərliyə gedənlərin NƏZƏRİNƏ! - Bu şəxslər 1 000 manat CƏRİMƏ OLUNACAQ - FOTO
18 Jul 2024 | 20:14
Kürün Yevlaxdan keçən hissəsində meyit tapılıb
18 Jul 2024 | 20:06
Polis polkovnikinin evində ƏMƏLİYYAT: nələr tapıldı?
18 Jul 2024 | 20:00
Şəmkirdə DƏHŞƏT: qadın ata evində özünü asdı
18 Jul 2024 | 19:50
Növbəti səyahət edəcəyiniz məkanı TikTok yaradıcıları ilə seçin
18 Jul 2024 | 19:42
Hər kəsin etdiyi bu yay vərdişi VARİKOZ YARADIR
18 Jul 2024 | 19:37
İlham Əliyev “Avropa Siyasi Birliyi”nin 4-cü Zirvə toplantısı çərçivəsində “Enerji və bağlantı” mövzusunda dəyirmi masada çıxış edib
18 Jul 2024 | 19:32
Prezident İlham Əliyev: Strateji tərəfdaşlıq Avropaya qaz təchizatımızın ikiqat artırılmasını nəzərdə tutur
18 Jul 2024 | 19:28
Meşə yanğını səbəbindən İzmir hava limanında uçuşlar dayandırılıb
18 Jul 2024 | 19:20
Az adamın bildiyi 8 gizli “Google Chrome” xüsusiyyəti
18 Jul 2024 | 19:15
Orqanizmdə niyə dəmir yoxdur? 3 ən ümumi SƏBƏB
18 Jul 2024 | 19:11
“Beynəlxalq Azadlıq Cəbhəsinin yaradılması Azərbaycanın əsarət altındakı xalqlara töhfəsidir”
18 Jul 2024 | 19:07
Naxçıvanda yararsız ət məhsulları satışdan kənarlaşdırılıb
18 Jul 2024 | 19:06
"Amerikaya gələcəyi təmsil edəcək prezident gərəkdir" - "Financial Times"
18 Jul 2024 | 19:00
Bürclərin güclü tərəfləri – Qoç əzmkarlıq, Şir…
18 Jul 2024 | 18:55
Meteohəssas insanlara HAVA XƏBƏRDARLIĞI
18 Jul 2024 | 18:54
“Ermənistanın KTMT-yə üzvlüyü ABŞ-la hərbi əməkdaşlığın dərinləşməsinə maneə deyil...” 
18 Jul 2024 | 18:51
Surxay Əliyevin həbs müddəti uzadılıb
18 Jul 2024 | 18:45
Bakıda depressiyaya düşən kişi özünü öldürdü
18 Jul 2024 | 18:35
Ağcaqanadlar İrandan Azərbaycana ölüm gətirəcək? - Kabusa çevrilmiş xəstəliklə bağlı TƏFƏRRÜAT
18 Jul 2024 | 18:25
Zaxarova: Ermənistan Qərblə əməkdaşlıq edərək öz təhlükəsizliyini riskə atır
18 Jul 2024 | 18:23
Prezidenti İlham Əliyev Çex Respublikasının Baş naziri ilə görüşüb
18 Jul 2024 | 18:21
Niyə istidə qəhvə içməməlisiniz?
18 Jul 2024 | 18:17
Prezidentdən sülh danışıqları ilə bağlı suala reaksiya - VİDEO
18 Jul 2024 | 18:13
Ayrılıqdan sonra Nyu-Yorkda - FOTO
18 Jul 2024 | 18:09
Yeni hökumətin “boz kardinalı”: Pezeşkianın seçki kampaniyasının qəhrəmanı - ŞƏRH + FOTO
18 Jul 2024 | 18:08
98 yaşlı molla vəzifədə saxlanıldı
18 Jul 2024 | 18:05
Ərdoğan Trampla telefonla danışıb
18 Jul 2024 | 18:03
Beynəlxalq Azadlıq Cəbhəsinin internet saytı yaradılıb
18 Jul 2024 | 17:55
Vilayət Eyvazov Qubada vətəndaş qəbulu və sıra baxışı keçirdi - FOTO/VİDEO
18 Jul 2024 | 17:52
Sumqayıtda sahibsiz iti öldürən şəxs cərimə olunub
18 Jul 2024 | 17:49
“Bakcell”dən eksklüziv təkliflə smartfon al
18 Jul 2024 | 17:45
“İnstagram”da vətəndaşları hədələyən haker həbs edildi - FOTO/VİDEO
18 Jul 2024 | 17:40
Ali məktəb məzunlarının diplomları niyə gecikir? - VİDEO
18 Jul 2024 | 17:35
Bu küçədə hərəkət məhdudlaşdırılacaq
18 Jul 2024 | 17:32
İlham Əliyev Oksfordda Litva Prezidenti ilə görüşdü - FOTO
18 Jul 2024 | 17:30
Bakının mərkəzində işbazların qanunsuz əməlinə son qoyuldu - FOTO
18 Jul 2024 | 17:28
Prezident finlandiyalı həmkarı ilə görüşdü - FOTO
18 Jul 2024 | 17:24
Gələcəkdə aktual olacaq 10 peşə və ixtisas - ARAŞDIRMA + FOTO
18 Jul 2024 | 17:21
Hansı travmalardan qurtulmaq mümükün deyil?- psixoloq AÇIQLADI
18 Jul 2024 | 17:16
Yeni tədris ilindən BDU qida məhsullarının ekspertizası və marketinqi üzrə mütəxəssis hazırlığına başlayacaq
18 Jul 2024 | 17:10
Bakıda təhlükəli vəziyyət: "Bina baxımsızdır, qırıq şüşələr uşaqları yaralayıb"FOTO
18 Jul 2024 | 17:07
UNEC-də çinli tələbələr üçün Yay məktəbi təşkil olunub
18 Jul 2024 | 17:04
MÜTDA qeyri-qanuni yolla uşağını bağçaya yazdırmaq istəyən valideynlərə çağırış edib
18 Jul 2024 | 16:57
Hərbi xidmətə çağırılanların yekun tibbi müayinə prosesi ilə tanışlıq olub
18 Jul 2024 | 16:51
COP29 könüllüləri İçərişəhərdə ekoloji aksiya keçirdi - FOTO
18 Jul 2024 | 16:45
Əliyevlə Zelenski söhbət etdi - FOTO
18 Jul 2024 | 16:39
"Linkoln" - "Qarabağ" görüşünün hakimləri açıqlandı
18 Jul 2024 | 16:33
Yeni Ramana sakinlərinin bitməyən avtobus probleminə AYNA-dan cavab: “Daşıyıcıya tapşırıq verilib…”
18 Jul 2024 | 16:28
Kəlbəcərin zəngin çəmənlikləri...
18 Jul 2024 | 16:20
Roman Qriqorçuk "Neftçi" əməkdaşlarına qadağalar qoyub? - AÇIQLAMA + FOTO
18 Jul 2024 | 16:13
YAP nə qədər mandat almaq istəyir? - Siyavuş Novruzov açıqladı
18 Jul 2024 | 16:06
Bir-biri üçün yaradılan bürclər - Bəxtləri eyni yazılıb...
18 Jul 2024 | 15:59
"Onlar şəxsi ambisiyalarını öz xalqının maraqlarından üstün tutur" - Lavrov
18 Jul 2024 | 15:53
Trampı güllələmək istəyən şəxs kral ailəsinin üzvünə qarşı sui-qəsd hazırlayırmış - FOTO
18 Jul 2024 | 15:47
"İndi Avropa Müdafiə İttifaqının qurulmasının əsl vaxtıdır" - Ursula fon der Lyayen
18 Jul 2024 | 15:41
Palma yağından hazırlanan qidalar zərərlidir? - AÇIQLAMA
18 Jul 2024 | 15:36
Sərnişinlə mübahisə edən sürücü cəzalandırıldı - VİDEO
18 Jul 2024 | 15:29
İlham Əliyev Oksfordda "Enerji və əlaqə" mövzusunda dəyirmi masada iştirak edir - FOTO
18 Jul 2024 | 15:23
İlham Əliyevin iştirak etdiyi zirvə toplantısından - Maraqlı fotolar
18 Jul 2024 | 15:22
Magistraturaya qəbul olunanların qeydiyyat müddəti uzadılıb
18 Jul 2024 | 15:19
ARDNF-nin dövlət büdcəsinə transfertlərinin ümumi həcmi 150 mlrd. manata yaxınlaşır
18 Jul 2024 | 15:17
Meşədə meyitləri tapılan sevgililərin şok məktubu üzə çıxdı - VİDEO
18 Jul 2024 | 15:09
Cəzaçəkmə müəssisəsinə psixotrop maddə keçirilməsinin qarşısı alındı
18 Jul 2024 | 15:03
İlham Əliyev "Avropa Siyasi Birliyi" Zirvə toplantısının açılış plenar sessiyasında iştirak edib - YENİLƏNİB
18 Jul 2024 | 14:57
Azərbaycanda bu tarixdən internet bahalaşır - YENİ QİYMƏT
18 Jul 2024 | 14:50
Çörçill və Ruzveltin məxfi Hamburq əməliyyatı – müharibə tarixinin ən dəhşətli hadisələrindən biri  
18 Jul 2024 | 14:44
Moskva ilə İrəvan arasında yaxınlaşma olmayacaq - Paşinyan qalmaqal istəyir - MÜSAHİBƏ
18 Jul 2024 | 14:37
Şuşada növbəti Vaqif Poeziya Günləri keçirilir - FOTO
18 Jul 2024 | 14:30
"Belə sanksiyalarla bizə yaxınlaşanları dərhal özümüzdən uzaqlaşdırırıq" - Tramp
18 Jul 2024 | 14:24
Mingəçevir su anbarında batan şəxsin meyiti tapıldı
18 Jul 2024 | 14:12
Bakıda dəhşətli cinayət: "Dedim, qızımla nə etmisiz, hamısını danış..." – ŞOK
18 Jul 2024 | 14:05
İlham Əliyev Viktor Orban ilə söhbət etdi
GÜNLÜK
18 Jul 2024 | 13:58
“Atam rəhmətə gedəndə həmin dükan sahibi gəlib dedi ki, məndən gödəkçə alıb, amma”-Telman Adıgözəlovun oğlu-ÖZƏL
18 Jul 2024 | 07:22
Paşinyan artıq Londondadır...- İlham Əliyevlə görüşəcəyi gözlənilir...-FOTO+VİDEO
18 Jul 2024 | 09:47
Yunan müğənnidən türk bayrağına hörmətsizlik - Konserti ləğv olundu
18 Jul 2024 | 09:00
Həkimlərin “qara siyahı”sına düşən qidalar: xərçəngə səbəb olurlar
18 Jul 2024 | 07:51
Bu dörd gündəlik vərdiş xərçəngə səbəb olur
18 Jul 2024 | 09:12
Kondisioneri işləməyən avtomobil sahiblərinin NƏZƏRİNƏ
18 Jul 2024 | 10:08
Azərbaycanda internetin sürəti ilə yanaşı, qiyməti də artacaq - EKSPERT DETALLARI AÇIQLADI
18 Jul 2024 | 06:58
Bayden yenidən "COVİD-19"a yoluxdu, amma xalqı üçün işləməyə davam edəcəyini söylədi... 
18 Jul 2024 | 08:04
Ekspert ilin sonunadək Ermənistanla sülh sazişinin imzalanacağını gözləmədiyini bildirdi…
18 Jul 2024 | 09:42
Rusiya əslən şuşalı Heydər Camalın köməkçisi olmuş bloqçunu axtarışa verdi -NİYƏ?..-FOTO
HƏFTƏLİK
16 Jul 2024 | 07:34
Separatçı rejimin ləğvindən sonra Qarabağda qalmış bahalı avtomobil kimə hədiyyə edildi?..- “333 OD 33” nömrəli- FOTO
14 Jul 2024 | 11:51
“Qaraca qız” filminin Xədicəsi: “Həmin görüşə Sevil gəlmədi, illər sonra...”- FOTOLAR
14 Jul 2024 | 09:49
Pisixoloq Nərmin Şahmarzadə ÖZÜNÜ ASIB? - FOTO
16 Jul 2024 | 12:12
Ərdoğan “bozqurd” işarəsi göstərən Azərini alqışladı - FOTO/VİDEO
16 Jul 2024 | 00:09
Aşıq Ələsgərin 10 aydır hazır olan heykəli niyə ucaldılmır?- “Ailəsi olaraq bizə məlum deyil”-Nazirlikdən AÇIQLAMA-ÖZƏL
17 Jul 2024 | 08:34
Taksilərdə sui-istifadə artdı: Bu sürücülər artıq pul alır
15 Jul 2024 | 18:47
ABŞ və Avropada niyə qarabaşaq yarması yemirlər? – SƏBƏB
16 Jul 2024 | 08:30
Təhsilimizdə ciddi çatışmazlıq Yararsız diplomların yaranma səbəbləri-TƏHLİL
12 Jul 2024 | 14:12
Bakıda ŞOK: Qadından ərinin gözü qarşısından onunla getməyi tələb etdi – TƏFƏRRÜAT
15 Jul 2024 | 11:23
Nuran Abdullayev: Biz yola inananlarla davam edirik - MÜSAHİBƏ
AYLIQ
18 Jul 2024 | 13:58
“Atam rəhmətə gedəndə həmin dükan sahibi gəlib dedi ki, məndən gödəkçə alıb, amma”-Telman Adıgözəlovun oğlu-ÖZƏL
18 Jul 2024 | 07:22
Paşinyan artıq Londondadır...- İlham Əliyevlə görüşəcəyi gözlənilir...-FOTO+VİDEO
18 Jul 2024 | 09:47
Yunan müğənnidən türk bayrağına hörmətsizlik - Konserti ləğv olundu
18 Jul 2024 | 09:00
Həkimlərin “qara siyahı”sına düşən qidalar: xərçəngə səbəb olurlar
18 Jul 2024 | 07:51
Bu dörd gündəlik vərdiş xərçəngə səbəb olur
18 Jul 2024 | 09:12
Kondisioneri işləməyən avtomobil sahiblərinin NƏZƏRİNƏ
18 Jul 2024 | 10:08
Azərbaycanda internetin sürəti ilə yanaşı, qiyməti də artacaq - EKSPERT DETALLARI AÇIQLADI
18 Jul 2024 | 06:58
Bayden yenidən "COVİD-19"a yoluxdu, amma xalqı üçün işləməyə davam edəcəyini söylədi... 
18 Jul 2024 | 08:04
Ekspert ilin sonunadək Ermənistanla sülh sazişinin imzalanacağını gözləmədiyini bildirdi…
18 Jul 2024 | 09:42
Rusiya əslən şuşalı Heydər Camalın köməkçisi olmuş bloqçunu axtarışa verdi -NİYƏ?..-FOTO