Çin və İran Amerikaya qarşı bu silahdan istifadə edib...-"Vaşinqton-Post"

"Çin ABŞ ilə ticarət müharibəsində atəşkəsi təmin etmək üçün nadir torpaq mineralları sahəsindəki liderliyindən istifadə etdi, İran isə Hörmüz boğazını bağlayaraq qlobal enerji bazarlarını girov götürdü və Amerikanı atəşkəsə məcbur etdi. Vaşinqton artıq itaət etməyən ölkələri cəzalandırmaqla iqtisadi müharibə aparmaqda inhisara malik deyil."

Moderator.az "Fokus" nəşrinə istinadla xəbər verir ki, "Vaşinqton-Post"("The Washington Post") qəzeti belə yazır. 

Müəlliflər izah edir ki, qlobal iqtisadi inteqrasiyaya inam tədricən azalır və ölkələr getdikcə ticarət əlaqələrinə potensial təzyiq nöqtələri kimi baxmağa başlayırlar. Buna cavab olaraq, ABŞ, Çin və Avropa öz zəruri mallarının istehsalına investisiya qoymaqla iqtisadi müdafiələrini gücləndirmək üçün tədbirlər görürlər.

Qeyd olunur ki, Ağ Evdəki hər iki müddətində Donald Tramp ölkələri, fərdləri və şirkətləri hədəf alaraq maliyyə sanksiyalarından fəal şəkildə istifadə edib. Lakin onun administrasiyası digər ölkələr onların iqtisadi üstünlüklərindən silah kimi istifadə etməyə başlayanda bir qədər təəccüblənib.

"Məlum olur ki, bütün əsas məqamlar ABŞ-ın nəzarəti altında deyil. Biz elə bir dünyada yaşayırıq ki, ABŞ artıq cəzasızlıqla edə biləcəyini düşündüyü şeyi edə bilmir", - "Gizli imperiya"("Boardwalk Empire") kitabının həmmüəllifi Henri Farrell belə deyib.

10 apreldə Tramp özünün yaratdığı qlobal iqtisadi xaosu əhəmiyyətsizləşdirərək İranın kommersiya təsirini qorumaq qabiliyyətinə şübhə ilə yanaşdı. Lakin kövrək atəşkəs əldə edildikdən sonra belə, təxminən 3200 gəmi, o cümlədən 800 tanker və yük gəmisi Fars körfəzində ilişib qalıb...

İran yalnız düşmən ölkələrə məxsus olmayan və rüsum ödəyən az sayda gəminin Hörmüz boğazından keçməsinə icazə verir. İranın boğazdakı davamlı təsiri təkcə amerikalılar üçün benzin və dizel yanacağının qiymətinin qalxmasına gətirməyib, eyni zamanda döşəklərin, gübrələrin, alüminiumun, plastiklərin və meyvə-tərəvəzin qiymətinə təsir göstərməyə başlayıb.

ABŞ və İran arasındakı atəşkəs danışıqlarının nəticəsindən asılı olmayaraq, Hörmüz boğazından asılı olan ölkələr artıq onun bundan sonra da bağlanacağı təqdirdə öz iqtisadiyyatlarına ağır zərbələri azaltmaq üçün planlar hazırlayırlar.

Xatırladılır ki, İran Hörmüz boğazını bağlayacaq ABŞ gəmilərinə hücum etməklə hədələyib.

S.Laçın