"Uzun ömrün sirri: bəzi insanlar necə 100 ildən çox yaşayır" - Elmi tədqiqat

Bizi sosial şəbəkələrdən izləyin:

"Uzunömürlülük genetika, həyat tərzi və mühitin birgə nəticəsidir..."

100 və daha çox il yaşayan insanlar uzun illərdir alimlərin diqqət mərkəzindədir. Onlar yalnız daha çox yaşamır, eyni zamanda çox vaxt sağlamlığını və aktivliyini yaşıdlarından daha uzun müddət qoruyur.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "Mayo Clinic Proceedings" jurnalında dərc edilən tədqiqatda deyilir. Məlumatı "zdorovie.akipress.org" nəşri yayıb.

Araşdırmaya görə, uzunömürlülük "sehrli gen"lə izah olunmur. Bu, genetika, həyat tərzi, mühit və hətta təsadüfi amillərin birgə təsirindən formalaşır.

Hər kəs fərqli qocalır

Alimlər vurğulayır ki, qocalma prosesi hər insanda, hətta 100 yaşını keçənlər arasında belə fərqli gedir. Hələlik kimlərin bu yaşa çatacağını dəqiq proqnozlaşdıran universal göstərici yoxdur.

Araşdırmalar göstərir ki, uzunömürlülük bir neçə əsas amilin birləşməsi ilə yaranır, bunlar genetik xüsusiyyətlər, həyat tərzi və qidalanma, sosial mühit və coğrafiya, orqanizmin dayanıqlığıdır. Bu amillər birlikdə həm sağlamlığı, həm də həyat keyfiyyətini müəyyən edir.

"100-lüklər" və onların xüsusiyyətləri

Bu gün inkişaf etmiş ölkələrdə 100 yaşına çatan insanların sayı artır. Tarixdə ən məşhur uzunömürlülərdən biri - Jan Kalman 122 il yaşayıb, Dziroemon Kimura isə 116 yaşında dünyasını dəyişib.

Maraqlıdır ki, orta ömür uzunluğu artsa da, insanın maksimum yaşı demək olar dəyişməz qalır. Bu isə bioloji limitin mövcud ola biləcəyini göstərir. Eyni zamanda, uzunömürlülərin sağlamlıq vəziyyəti də fərqlidir: bəziləri xəstəliklərlə erkən qarşılaşır, digərləri isə 90 yaşdan sonra belə sağlam qalır.

Coğrafiya və həyat tərzi həlledici rol oynayır

Dünyada "uzunömürlülük zonaları" kimi tanınan bölgələr var. Bu yerlərdə yaşayan insanların ortaq xüsusiyyətləri diqqət çəkir:

- Yaponiyanın Okinava bölgəsində insanlar az kalorili və əsasən bitki əsaslı qidalanır;

- İtaliyanın Sardiniya adasında sağlam həyat tərzi və genetik amillər üstünlük təşkil edir;

- ABŞ-da yaşayan bəzi dini icmalar isə spirt və siqaretdən uzaq duraraq daha uzun ömür sürür.

Bu nümunələr göstərir ki, sadə, balanslı və aktiv həyat tərzi uzunömürlülüyün əsas açarlarından biridir.

Əsas nəticə: uzun ömür bir seçimdədir

Araşdırmalar göstərir ki, genlər yalnız qismən rol oynayır - həyat tərzi isə daha böyük təsirə malikdir. Uzun və sağlam yaşamaq üçün ən vacib amillər bunlardır: düzgün qidalanma və kalori nəzarəti, müntəzəm fiziki aktivlik, zərərli vərdişlərdən uzaq durmaq, sosial əlaqələr və aktiv həyat.

Alimlərin qənaətinə görə, uzunömürlülük tək bir səbəblə izah olunmur. Bu, insanın necə yaşaması, necə qidalanması və həyat boyu hansı seçimlər etməsi ilə formalaşan mürəkkəb bir prosesdir. Başqa sözlə, uzun ömür təkcə şans deyil, həm də həyat boyu verilən qərarların nəticəsidir.