"Azan sinir və dopamin sistemi: Beyinlə məhdudlaşmayan mükafat mexanizmi" - Elmi araşdırma

Bizi sosial şəbəkələrdən izləyin:

"Bağırsaq-beyin siqnalları dopamin reaksiyalarını formalaşdırır və qida ilə narkotik stimullarına cavabı gücləndirir..."

Yeni araşdırmalar göstərir ki, azan sinir - nervus vaqus - bağırsaqdan beyinə gedən əsas yol beynin dopamin sistemi üzərində kritik rol oynayır.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "technologynetworks.com" nəşri yazıb.

Dopamin və vaqus: bağırsaq-beyin əlaqəsi

Bu kəşf mükafat və motivasiya mexanizmlərinin yalnız beyində deyil, orqanizmin periferik hissələrində də formalaşdığını göstərir. Dopamin beyində motivasiya, öyrənmə və mükafat reaksiyalarını idarə edən kimyəvi maddədir. Ənənəvi olaraq onun fəaliyyəti yalnız mezolimbik yollar - yemək dadı və narkotik qəbulunda zövq hissini formalaşdıran neyron şəbəkələr ilə əlaqələndirilir.

Lakin yeni tədqiqat göstərir ki, vaqus sinirindən gələn siqnallar dopaminin normal cavab verməsi üçün vacibdir. Siçanlar üzərində aparılan təcrübələrdə iki qrup yaradılıb: birində vaqus siniri diafraqmanın altında kəsilib (subdiafraqmal vaqotomiyaya bənzər prosedur), digər qrupda isə sinir sağlam saxlanılıb.

Nəticələr aydın olub: vaqus siqnalı kəsilən siçanlar yeməyə qarşı motivasiyanı itirir, az hərəkət edir, mükafatla ətraf siqnallar arasındakı əlaqəni zəif öyrənir və "yemək üçün daha az çalışır". Eyni dəyişikliklər narkotik stimullar, məsələn, kokain və morfin təsirində də müşahidə olunub. Bu isə onu göstərir ki, vaqus siniri yalnız bağırsaqdan məlumat ötürmür, həm də dopamin sistemi üzərində birbaşa təsir göstərir.

Tədqiqatın əhəmiyyəti

Bu kəşf mükafat mexanizminin beyində tam formalaşmadığını, periferik siqnalların da mühüm rol oynadığını ortaya qoyur. Xüsusilə piylənmə, qida vərdişləri və narkotik asılılığı kimi halların başa düşülməsində vacib ola bilər. Məsələn, bəzi tədqiqatçılar bu mexanizmin öyrənilməsi ilə insanların yeməyə və maddələrə qarşı motivasiyasını dəyişdirmək üçün yeni terapiya yollarının işlənə biləcəyini vurğulayır.

Eyni zamanda vaqus stimulyasiyası və ya modulyasiyası dopamin sistemini tənzimləmək və davranış dəyişikliklərinə təsir etmək üçün perspektivli yanaşma kimi qiymətləndirilir. Bu tapıntılar göstərir ki, beyin-periferik orqan əlaqəsi yalnız neyroloji baxımdan deyil, həm də tibbi və psixoloji müdaxilələr üçün yeni imkanlar açır.