"ABŞ NATO sammitində Ukraynanın iştirakını məhdudlaşdırmaq istəyir" - "Politico"

Bizi sosial şəbəkələrdən izləyin:

"Vaşinqton alyansı əsas missiyaya qaytarmağa çalışır, Kreml isə daha geniş tələblər irəli sürür..."

ABŞ prezidenti Donald Trampın rəhbərliyi altında Vaşinqton NATO-ya xarici missiyaların və qlobal təşəbbüslərin azaldılması üçün təzyiq göstərir.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "politico.com" nəşri yazıb.

Məlumata əsasən, ABŞ alyansın İraqdakı əsas missiyasının dayandırılmasını, Kosovodakı sülhməramlı əməliyyatın ixtisarını, həmçinin Ukrayna və Hind-Sakit okean regionundan olan tərəfdaşların iyulda Ankarada keçiriləcək rəsmi NATO sammit görüşlərinə buraxılmamasını istəyir.

Diplomatların sözlərinə görə, bu yanaşma Ağ Evin NATO-nu daha çox "təmiz" avroatlantik müdafiə ittifaqı kimi görmək istəyi ilə bağlıdır. Alyans daxilində bu təşəbbüs artıq "zavod ayarlarına qayıdış" kimi xarakterizə olunur. Mənbələr bildirir ki, Ukrayna və Avstraliya, Yeni Zelandiya, Yaponiya, Cənubi Koreya kimi tərəfdaşlar rəsmi iclaslara deyil, paralel tədbirlərə dəvət oluna bilərlər.

NATO-nun keçmiş sözçüsü Oana Lungescu hesab edir ki, tərəfdaş ölkələrin kənarda saxlanılması alyansın diqqətinin əsas müdafiə məsələlərinə yönəldiyini göstərmək məqsədi daşıya bilər. Eyni zamanda bəzi diplomatlar xarici təşəbbüslərdən imtinanın düzgün yanaşma olmadığını, tərəfdaşlıqların çəkindirmə və müdafiə baxımından vacib rol oynadığını vurğulayırlar.

Bu arada Ukrayna prezidenti Vladimir Zelenski bildirib ki, Tramp müharibənin tez başa çatdırılması üçün ona həddindən artıq təzyiq göstərir və Kiyevdən güzəşt tələb edir. ABŞ-ın mövqeyi ilə bağlı müzakirələr fonunda "The New York Times" yazır ki, Kreml danışıqlardan vaxt qazanmaq üçün istifadə edir və geri çəkilmək niyyətində deyil.

Kremlin yeni şərtləri

Bu arada isə Amerikanın Müharibənin Öyrənilməsi İnstitutunun (ISW) analitikləri yazıb ki, Rusiya yalnız ərazi güzəştləri ilə kifayətlənməyəcək. Moskva NATO-nun genişlənməməsi ilə bağlı hüquqi zəmanət tələb edir və 2021-ci ilin sonundakı ultimatumlarını yenidən gündəmə gətirir. Bu tələblər alyansın 1997-ci ildən sonra qoşulan üzv ölkələrdə hərbi infrastruktur yerləşdirməməsini və "açıq qapı" siyasətindən imtinanı nəzərdə tutur.

Analitiklərin qənaətinə görə, Kreml ilkin hərbi və siyasi məqsədlərindən geri çəkilməyə hazır olduğunu göstərmir və danışıqlarda bu mövqeyi təkrar etməsi onun daha geniş geosiyasi dəyişikliklər istədiyini nümayiş etdirir.

Beləliklə, bir tərəfdən NATO daxilində prioritetlərin yenidən müəyyənləşdirilməsi müzakirə olunur, digər tərəfdən isə Rusiya müharibənin yekunlaşması üçün daha sərt və sistemli şərtlər irəli sürür. Bu isə sülh prosesinin yalnız Ukrayna ilə bağlı deyil, bütövlükdə Avroatlantik təhlükəsizlik arxitekturası ilə bağlı mübahisəyə çevrildiyini göstərir.