"Niyə ağıl dişləri artıq insana lazım deyil?" - Alimlərdən açıqlama

Bizi sosial şəbəkələrdən izləyin:

Bir vaxtlar yetkinliyin və müdrikliyin rəmzi hesab edilən ağıl dişləri bu gün əksər insanlar üçün sadəcə ağrılı stomatoloji problemə çevrilib.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "unilad.com" nəşri yazıb.

Alimlər hesab edir ki, üçüncü azı dişləri insan təkamülünün geridə qalmış izlərindən biridir və müasir həyat tərzində əvvəlki əhəmiyyətini tamamilə itirib.

Ağıl dişləri adını haradan alıb?

"Ağıl dişi" anlayışının tarixi Qədim Yunanıstana gedib çıxır. Həkimlər bu dişləri "müdriklik dişləri" adlandırırdılar. Dünyanın müxtəlif xalqlarında, o cümlədən Şimali Amerikanın yerli tayfalarında və Çin təbabətində 17-25 yaş arasında bu dişlərin çıxması insanın yetkinliyə qədəm qoymasının, məsuliyyət qazanmasının və həyat təcrübəsi toplamasının rəmzi sayılırdı.

Keçmişdə nə üçün lazım idi?

Qədim insanların qidalanması bugünkündən tamamilə fərqli idi. Onlar sərt ət, qoz-fındıq, yabanı köklər və lifli bitkilərlə qidalanırdılar. Belə qidaları çeynəmək üçün güclü çənə və əlavə çeynəmə səthi tələb olunurdu. Ağıl dişləri də məhz bu funksiyanı yerinə yetirərək qidanın daha rahat üyüdülməsinə və insanın sağ qalmasına kömək edirdi.

Bəs niyə indi problem yaradır?

İnsanların yumşaq və bişmiş qidalara keçməsi nəticəsində iri çənəyə ehtiyac aradan qalxdı. Təkamül prosesində çənə sümükləri kiçildi, lakin əlavə dişlərin formalaşmasına cavabdeh genetik xüsusiyyət dəyişmədən qaldı. Nəticədə müasir insanların çoxunda ağıl dişləri üçün kifayət qədər yer olmur.

Bu dişlər çıxmağa çalışarkən qonşu dişlərə təzyiq göstərir, iltihab, kista, diş əti xəstəlikləri və diş sırasının pozulmasına səbəb ola bilir. Məhz buna görə də müasir stomatologiyada ağıl dişləri artıq yetkinliyin əlaməti deyil, ağrı və infeksiya riski yaradan dişlər kimi qiymətləndirilir. Əksər hallarda ağız boşluğunun sağlamlığını qorumaq üçün onların cərrahi yolla çıxarılması ən düzgün seçim hesab olunur.