"Danışıqlar iflasa uğradı: ABŞ-İran qarşıdurması yeni mərhələyə keçir" - "The Spectator"

"Diplomatiya çıxılmaz vəziyyətdədir, Hörmüz boğazı isə açıq qarşıdurma zonasına çevrilir..."

ABŞ və İran arasında keçirilən danışıqlar gözlənildiyi kimi nəticə vermədi və tərəflər əsas məsələlərdə razılığa gələ bilmədi.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə Böyük Britaniyanın "The Spectator" nəşri yazıb.

Vaşinqton və Tehran razılığa gələ bilmədi

Nəşr yazır ki, 21 saat davam edən görüş xüsusilə İranın nüvə proqramı və Hörmüz boğazı üzərində nəzarət məsələsində dərin fikir ayrılıqlarını üzə çıxardı. Bu isə regionda yeni müharibə riskini daha da artırdı.

ABŞ nümayəndə heyətinin rəhbəri Cey Di Vens bildirib ki, Vaşinqton Tehrana "son və ən yaxşı" təklifini versə də, nüvə silahından imtina ilə bağlı konkret öhdəlik ala bilməyib. Onun sözlərinə görə, ABŞ kifayət qədər "çeviklik" göstərib, lakin nəticəsiz qalan danışıqlar daha çox İran üçün mənfi siqnaldır. Vens danışıqlar zamanı dəfələrlə prezident Donald Tramp ilə məsləhətləşdiyini də vurğulayıb.

Qarşılıqlı ittihamlar və sərt ritorika

Tehran isə danışıqların iflasına görə ABŞ-ı günahlandırır. İran XİN sözçüsü İsmayıl Bəqayi bildirib ki, Vaşinqtonun "əsassız tələbləri" bütün prosesi pozub. Onun sözlərinə görə, bəzi məsələlərdə qismən irəliləyiş olsa da, ümumi razılıq mümkün olmayıb.

Bu fonda Donald Tramp daha sərt mövqe nümayiş etdirərək bəyan edib ki, ABŞ istənilən halda "qalibdir" və razılaşmanın olub-olmaması onun üçün həlledici deyil. O, həmçinin faktiki olaraq yeni mərhələnin başladığını elan edərək Hörmüz boğazı üzərində ABŞ nəzarətinin gücləndiriləcəyini açıqlayıb.

Boğaz uğrunda açıq qarşıdurma

Trampın sözlərinə görə, ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələri boğaza daxil olan və ya onu tərk edən bütün gəmilərin hərəkətinə nəzarət edəcək, hətta İranla əməkdaşlıq edən mülki gəmilər belə izlənəcək və saxlanılacaq. Vaşinqton bunu təhlükəsizliyi təmin etmək və boğazı minalardan təmizləmək zərurəti ilə izah edir.

İran isə bu addımları kəskin şəkildə rədd edir. İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu bəyan edib ki, boğaz tam nəzarət altındadır və hər hansı hərbi müdaxilə "qəti və sərt cavabla" qarşılanacaq. ABŞ-ın hərbi gəmilərin bölgədən keçməsi ilə bağlı açıqlamaları da Tehran tərəfindən "yalan" adlandırılıb.

Kövrək sülh və qeyri-müəyyən gələcək

Hazırda tərəflər arasında atəşkəs formal olaraq qüvvədə qalsa da, vəziyyət son dərəcə kövrəkdir. Diplomatik kanallar tam bağlanmayıb, lakin tərəflər arasında fundamental uçurum qalır. İran vaxtın öz xeyrinə işlədiyini düşünür, ABŞ isə təzyiqi artırmaq niyyətindədir. Nəticədə, diplomatiya hələ tam ölməsə də, proses sürətlə hərbi qarşıdurmaya doğru sürüklənir. Region isə artıq yalnız siyasi deyil, həm də açıq hərbi böhran həddinə yaxınlaşır.