"Köklərə dönüş: niyə böyük ailə ilə yaşamaq yenidən dəbə çevrilir?" - Sosioloji araşdırma

"Bahalaşan həyat şərtləri insanları fərdi müstəqillikdən daha çox ortaq və praktik həyat modelinə yönəldir..."

Uzun illər ayrı evdə yaşamaq böyüməyin və uğurun əsas göstəricisi sayılıb. Öz açarın, öz qaydaların və tam sərbəst həyat tərzi - bunlar "uğurlu yetkin insan" modelinin ayrılmaz hissəsi olub.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "Real Simple" nəşri yazıb.

Müstəqillik mifinin sonu və yeni reallıq

Nəşr yazır ki, iqtisadi reallıqlar və sosial dəyişikliklər bu anlayışı ciddi şəkildə sarsıdıb. Artıq bir neçə nəsilin eyni evdə yaşaması ehtiyacdan doğan məcburiyyət kimi deyil, düşünülmüş seçim kimi qəbul olunur. Xüsusilə daşınmaz əmlak qiymətlərinin sürətlə artdığı müasir dövrdə insanlar daha praktik həllərə üstünlük verməyə başlayıb.

Multinəsilli ailə: yeni trendin arxasındakı səbəblər

Bu model eyni evdə ən azı iki yetkin nəsilin - valideynlər, övladlar, nənə-babaların birlikdə yaşamasını nəzərdə tutur. Statistikaya görə, artıq hər 4 ev sahibindən biri bu formata üstünlük verir. Müasir yanaşmada isə bu, sıxlıq və narahatlıq demək deyil - evlər zonalara bölünür, ayrıca mini-mənzillər yaradılır və hər kəs üçün müəyyən müstəqillik qorunur. Bu meylin əsas səbəbləri isə aydındır.

Birincisi, iqtisadi amil: gəlirlər artım tempinə çatmayan mənzil qiymətləri ailələri xərcləri bölüşməyə məcbur edir. Birgə ipoteka və ya kirayə modeli gənclər üçün daha rahat start imkanı yaradır. 

İkincisi, gündəlik həyatın logistikasıdır. İşləyən valideynlər üçün eyni evdə yaşayan nənə-baba yalnız qohum deyil, həm də real dəstəkdir. Uşaqlara və yaşlılara qayğının bölüşdürülməsi həyatın stabilliyini artırır. 

Üçüncüsü isə psixoloji amildir. XXI əsrin ən böyük problemlərindən biri tənhalıqdır. Böyük ailədə yaşamaq həm uşaqlara ailə dəyərlərini ötürür, həm də yaşlı insanların sosial aktivliyini qoruyur. Araşdırmalar göstərir ki, belə ailələrdə depressiya səviyyəsi daha aşağı olur.

Azadlıq və rahatlıq arasında incə balans

Bununla belə, böyük ailə ilə yaşamaq hər zaman ideal mənzərə yaratmır. Ən böyük problemlərdən biri şəxsi məkan məsələsidir. Fərqli vərdişlər və həyat tərzi tez-tez münaqişələrə səbəb ola bilər. Maliyyə məsələləri də ciddi risk amiçidir. Xərclərə yanaşmadakı fərqlər ailədaxili gərginlik yarada bilər.

Bundan əlavə, uşaqların tərbiyəsində fikir ayrılıqları da problemə çevrilir - valideyn və nənə-baba arasında fərqli qaydalar uşaqlarda çaşqınlıq yaradır. Eyni zamanda, gənclər bəzən özlərini yenidən nəzarət altında hiss edir, yaşlılar isə evdəki dominant mövqelərini itirməkdən narahat olur.

Ekspertlər hesab edir ki, bu modelin uğurlu olması üçün əvvəlcədən açıq qaydalar müəyyənləşdirilməlidir: şəxsi məkanın sərhədləri, maliyyə öhdəlikləri və gündəlik davranış normaları razılaşdırılmalıdır. Müntəzəm ailə müzakirələri və lazım gəldikdə psixoloji dəstək də vacib rol oynayır.

Nəticə etibarilə, multinəsilli ailə modeli keçmişə dönüş deyil, yeni reallığa uyğunlaşmadır. Düzgün qurulduqda bu model yalnız iqtisadi çıxış yolu deyil, həm də ailə daxilində güclü sosial və emosional dayaq nöqtəsinə çevrilə bilər.