"1960-cı illərin nəsli: rahatlığın yoxluğu necə xarakter formalaşdırır?"  - Psixoloqlardan açıqlama

"Özün həll et" prinsipi və psixoloji davamlılığın sirri..."

1960-cı illərdə böyüyən nəsil üçün "emosional rahatlıq" anlayışı demək olar ki, mövcud olmayıb.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "Silicon Canals" nəşri yazıb.

Emosional rahatlığın çatışmazlığı və formalaşan möhkəmlik

Nəşr yazır ki, o illərdə uşaqların hissləri nadir hallarda müzakirə olunub, zəiflik isə tez-tez belə bir cümlə ilə qarşılanıb: "Ağlama, özün həll et". Müasir psixoloqlar hesab edir ki, məhz bu mühit xüsusi bir davamlılıq formalaşdırıb. Bu, keçmişi ideallaşdırmaq demək deyil, əksinə, emosional soyuqluq bir çox insan üçün travmalar yaradıb. 

Amma eyni zamanda bu nəsil çətinliklər qarşısında daha dözümlü olub. Çünki onlar erkən yaşlardan problemləri başqalarının köməyi olmadan həll etməyə öyrəşiblər. Paradoks ondadır ki, böyüklərin dərhal köməyə gəlməməsi uşaqlar üçün həyat məktəbinə çevrilib. Bu, illər keçdikcə onların daxilində güclü psixoloji dayağa - bir növ "daxili ballast"a çevrilib.

Azadlıq, məsuliyyət və "həyat məktəbi"

Tədqiqatçıların gətirdiyi nümunələrdən biri göstərir ki, həmin dövrdə uşaqlar daha sərbəst böyüyüb: məktəbə özləri gedir, münaqişələri özləri həll edir, valideynlər isə kiçik problemlərə müdaxilə etməyib. Psixoloq Piter Qrey bunu təsadüfi deyil, bir növ "təlim" kimi izah edir. Onun fikrincə, bu sərbəstlik uşaqlara real həyatı öyrədib.

Bu gün isə uşaqların həyatı demək olar ki, tam nəzarət altındadır. Hər şey planlaşdırılır və bu, gözlənilmədən narahatlıq və depressiya səviyyəsinin artmasına gətirib çıxarır. Ən böyük problem ondadır ki, müasir gənclər real çətinliklərlə ilk dəfə yalnız yetkin yaşda qarşılaşır. 1960-cı illərin uşaqları isə bu "təlimi" hələ 8 yaşında keçib. Bu fərq - təxminən 10 il psixoloji hazırlıq baxımından həlledici rol oynayır.

Rahatlığın qiyməti və daxili gücün formulu

Həmin dövrün ən vacib xüsusiyyətlərindən biri narahatlığa dözümlülük olub. Uşaqlar istədiklərini dərhal əldə etməyib, gözləməyi, səbr etməyi və özlərini məşğul etməyi öyrənib. Bu isə onların "nəzarət mərkəzi"ni, yəni həyatlarına özlərinin təsir edə bildiyi inamını gücləndirib.

Araşdırmalar göstərir ki, bu gün insanlar daha çox özlərini xarici şərtlərdən asılı hiss edirlər. Halbuki əvvəlki nəsil çətinliklərə baxmayaraq, daha güclü daxili dayaq qurmağı bacarıb. Eyni zamanda bu mühit xüsusi bir xarakter formalaşdırıb: statusdan asılı olmayaraq insanlara hörmət, həyatın çətinliklərinə qarşı sakit yanaşma və böhranlarda sınmamaq bacarığı.

Bununla belə, müasir dövrdə həddindən artıq qoruyuculuğun da öz qiyməti var. Uşaqları hər cür narahatlıqdan qorumağa çalışdıqca, biz onları həyat qarşısında daha kövrək edirik. Psixoloqların əsas nəticəsi isə sadədir: davamlılıq fitri xüsusiyyət deyil, məşq edilən bacarıqdır. Daxili güc məhz o anlarda formalaşır ki, insan problemi özü həll etməyə məcbur qalır.