"Artemis-2" və gələcək baza: insanlığın Aya qayıdışı necə baş verəcək?" - BBC

"NASA-nın yeni planı və riskli dönüş ssenarisi..."

NASA-nın "Artemis" proqramı çərçivəsində Ayın mənimsənilməsi istiqamətində yeni mərhələ başlayır. 

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "bbc.com" nəşri yazıb.

Yeni mərhələ: Ayda daimi baza planı

Layihəyə görə, artıq 2027-ci ildən etibarən Ayın səthinə hər ay eniş modulları göndərilməsi planlaşdırılır. Məqsəd yalnız astronavtların geri dönüşü deyil, həm də 2030-cu illərə qədər daimi baza yaratmaqdır. Bu baza gələcəkdə insanın Mars missiyalarına hazırlıq üçün əsas platforma rolunu oynayacaq. İlk mərhələdə Ayın cənub qütbü seçilib - burada su ehtiyatlarının olması ehtimalı layihəni daha strateji edir. Hazırda isə əsasən robotlaşdırılmış modullar vasitəsilə infrastruktur - rabitə, enerji və naviqasiya sistemləri qurulur.

"Artemis-2": riskli, amma tarixi uçuş

"Artemis-2" missiyası yarım əsrdən sonra ilk dəfə insanları Aya bu qədər yaxın məsafəyə aparacaq. Dörd astronavt 800 min kilometrdən çox məsafə qət edərək Ayın ətrafında dövrə vuracaq və Yerə qayıdacaq. Uçuş "Orion spacecraft" kosmik gəmisi ilə həyata keçiriləcək və start üçün "Space Launch System" raketindən istifadə olunacaq. Missiya təxminən 10 gün davam edəcək.

Astronavtlar bu müddətdə dar kapsul şəraitində yaşayacaq, sistemləri test edəcək və çəkisizlik mühitinə uyğunlaşacaqlar. Ən vacib mərhələlərdən biri Ay istiqamətinə keçid qərarıdır - bu nöqtədən sonra geri dönüş xeyli çətinləşir. Eyni zamanda, missiya zamanı əsas risklərdən biri Günəş radiasiyasıdır. Xüsusilə güclü partlayışlar zamanı astronavtlar xüsusi qoruyucu bölmələrə sığınmalı olacaqlar.

Böyük məqsəd və təhlükəli geriyə dönüş

Ay ətrafında uçuş zamanı ekipaj onun görünməyən tərəfini müşahidə edəcək və bu, elm üçün yeni məlumatlar verəcək. Lakin ən təhlükəli mərhələlərdən biri Yerə qayıdışdır. Kosmik gəmi atmosferə daxil olarkən təxminən 40 min km/saat sürətlə hərəkət edəcək və Selsi üzrə 2700 dərəcəyə yaxın temperatura tab gətirməli olacaq. Bu səbəbdən istilik qoruyucu sistemlər xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Missiya uğurla tamamlanarsa, bu, yalnız Ayın yenidən fəthinin deyil, həm də gələcəkdə başqa planetlərdə insan həyatının mümkünlüyünün əsasını qoyacaq. "Artemis" proqramı faktiki olaraq insanlığın kosmosda uzunmüddətli mövcudluğuna doğru atılan ən ciddi addımlardan biri hesab olunur.