"ABŞ kəşfiyyatı: İran rejimi çökməyib, amma xeyli zəifləyib" - BBC

"Vaşinqtonda dinləmələr fonunda İranla müharibənin nəticələri və Tramp administrasiyasına yönələn suallar artır..."

ABŞ-da keçirilən Konqres dinləmələrində çıxış edən Milli Kəşfiyyat direktoru Tulsi Qabbard bildirib ki, İran rejimi hələ də mövcuddur, lakin son zərbələr nəticəsində əhəmiyyətli dərəcədə zəifləyib.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "bbc.com" nəşri yazıb.

Onun sözlərinə görə, həm rəhbərliyə, həm də hərbi potensiala endirilən zərbələr Tehranı ciddi şəkildə sarsıdıb, lakin rejim tam süqut etməyib.
Bu dinləmələr ABŞ-ın İranla müharibəyə başlamasından sonra keçirilən ilk açıq kəşfiyyat brifinqi olub.

Eyni tədbirdə MKİ, FTB və digər aparıcı təhlükəsizlik qurumlarının rəhbərləri də iştirak edib. Bu çıxışlar, həmçinin, Milli Antiterror Mərkəzinin keçmiş rəhbəri Co Kentin istefasından dərhal sonra baş tutub. O, istefasında İranın ABŞ üçün "qaçılmaz təhlükə" olmadığını bildirib.

Hörmüz boğazı və mübahisəli qərarlar

Qabbard çıxışında qeyd edib ki, ABŞ kəşfiyyatı əvvəldən Hörmüz boğazı ətrafında riskləri nəzərə alıb. Bu boğaz qlobal enerji daşımaları üçün həyati əhəmiyyət daşıyır və müharibə fonunda İran tərəfindən nəzarətə götürülməsi ehtimalı yüksək qiymətləndirilib.

Bununla belə, o, senator Con Ossoffun İranın "birbaşa təhlükə" olub-olmaması ilə bağlı sualını cavabsız qoyub və bildirib ki, belə qiymətləndirməni yalnız prezident verə bilər. Bu yanaşma Konqresdə əlavə suallar doğurub. ABŞ prezidenti Donald Tramp isə daha əvvəl bəyan edib ki, hücumların əsas səbəbi İranın nüvə silahı üzərində işləməsi və bunun ABŞ və İsrail üçün təhlükə yaratması olub.

Kəşfiyyat daxilində fikir ayrılığı və siyasi gərginlik

Dinləmələr zamanı məlum olub ki, ABŞ kəşfiyyat qurumları daxilində İranla bağlı qiymətləndirmələr tam üst-üstə düşmür. Con Retkliff İranın uzun müddətdir ABŞ üçün davamlı təhlükə olduğunu və hətta müəyyən mərhələdə "birbaşa təhlükə" təşkil etdiyini bildirib. Bu mövqe istefa verən Kentin fikirləri ilə ziddiyyət təşkil edir.

Qabbard həmçinin vurğulayıb ki, ABŞ və İsrailin zərbələri İranın hərbi potensialını "böyük ölçüdə məhv edib". Onun sözlərinə görə, Tehran 12 günlük müharibədən sonra nüvə infrastrukturu sahəsində ciddi zərər görüb və hələ də bu itkiləri kompensasiya etməyə çalışır.

Konqres üzvləri isə əsasən bir suala cavab axtarır: kəşfiyyat orqanları Donald Trampı müharibənin mümkün nəticələri, xüsusilə də Hörmüz boğazı ilə bağlı risklər barədə əvvəlcədən yetərincə xəbərdar ediblərmi? Bu sual açıq qalır. Lakin aydın olan budur ki, İranla müharibə yalnız Yaxın Şərqdə deyil, ABŞ daxilində də ciddi siyasi və institusional müzakirələrə səbəb olub.