Avropa İttifaqında böhran: "Orban Ukrayna üçün 90 milyardlıq krediti bloklayır" - "Reuters"

"Brüssel Budapeştə təzyiqi artırır, Kiyev isə maliyyə çatışmazlığı riski ilə üz-üzə qalır..."

Avropa İttifaqında Ukraynaya ayrılması planlaşdırılan 90 milyard avroluq kredit ətrafında ciddi siyasi gərginlik yaranıb. 

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "Reuters" agentliyi məlumat yayıb.

Macarıstanın baş naziri Viktor Orban bu qərarı bloklamaqda davam edir və geri addım atmağa hazır görünmür. Bu isə artıq Brüsseldə açıq narazılığa səbəb olub və digər üzv ölkələr Budapeştə qarşı sərt təzyiq mexanizmlərini müzakirə etməyə başlayıblar.

Maliyyə riski və siyasi qarşıdurma

Avropa İttifaqı (Aİ) liderləri hələ 2025-ci ilin dekabrında Ukraynaya bu iri maliyyə paketinin ayrılması barədə razılığa gəlsələr də, Orban son anda prosesi dayandırıb. Onun mövqeyi əsasən Rusiyadan gələn neftin "Drujba" kəməri ilə nəqlinin dayanması ilə izah olunur. Macarıstan hökuməti açıq şəkildə bildirir ki, bu nəql bərpa olunmadan Kiyevə heç bir dəstək qərarını təsdiqləməyəcək.

Bu fonda Ukrayna yaxın həftələrdə ciddi maliyyə çatışmazlığı ilə üzləşə bilər. Avropa rəsmiləri isə hesab edir ki, bir ölkənin veto hüququndan bu şəkildə istifadə etməsi artıq Aİ daxilində qərarların qəbulunu iflic edir və ittifaqın etibarlılığına zərbə vurur.

Almaniya kansleri Fridrix Merts xüsusilə sərt mövqe nümayiş etdirərək bildirib ki, Aİ bir ölkənin daxili siyasi səbəblərinə görə strateji qərarları bloklamağa imkan verməməlidir. Onun sözlərinə görə, Ukraynaya yardım məsələsi gecikdirilmədən həll olunmalıdır, hətta bunun üçün alternativ mexanizmlər də nəzərdən keçirilə bilər.

Brüsseldən sərt mesajlar və artan təzyiq

Diplomatik mənbələrin bildirdiyinə görə, Brüsseldə keçirilən görüşlərdə digər üzv ölkələr Orbanın mövqeyinə qarşı açıq narazılıq ifadə ediblər. Almaniyanın xarici işlər naziri Yohan Vadeful Budapeştin siyasətinin artıq "dözülməz həddə çatdığını" açıq şəkildə bəyan edib.

Avropa diplomatları qeyd edir ki, Macarıstan rəhbərliyi uzun müddətdir digər üzv dövlətlərin səbrini sınağa çəkir və bu davranışın gələcəkdə siyasi nəticələri ola bilər. Bəzi rəsmilər hətta Budapeştə qarşı "ciddi nəticələr"in mümkünlüyünü istisna etmirlər.

Eyni zamanda, Orbanın mövqeyi onun həm Rusiya ilə münasibətləri, həm də ABŞ prezidenti Donald Tramp ilə siyasi yaxınlığı fonunda daha da mübahisəli görünür. O, daha əvvəl də Ukrayna prezidenti Vladimir Zelenski ilə açıq fikir ayrılıqları yaşayıb.

Nəticə etibarilə, Aİ daxilində bu qarşıdurma təkcə maliyyə məsələsi deyil, həm də ittifaqın gələcək qərar mexanizmləri və siyasi birliyi üçün ciddi sınağa çevrilməkdədir. Ukraynaya yardımın taleyi isə yaxın günlərdə Brüsseldə veriləcək qərarlardan asılı olacaq.