"Hörmüz boğazı göz dağıdır, amma onunla nə etmək lazım olduğunu heç kim bilmir" - "Süddeutsche Zeitung"

"Vaşinqton və Tehran qarşıdurmasında Hörmüz boğazı əsas strateji nöqtəyə çevrilib..."

ABŞ və İran arasında müharibədə əsas gərginlik məhz Hörmüz boğazı ətrafında cəmləşib. Bu strateji keçid bağlansa, dünya enerji bazarına ciddi zərbə dəyə bilər və bunun nəticələri artıq ABŞ-da yanacaq qiymətlərində hiss olunur.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə Almaniyanın "Süddeutsche Zeitung" nəşri yazıb.

Qlobal enerji arteriyası və yeni təhlükə

Hörmüz boğazı dünya iqtisadiyyatının ən vacib nəqliyyat qovşaqlarından biridir: qlobal neft və qaz daşımalarının təxminən beşdə biri məhz bu dar keçiddən keçir. ABŞ və İsrailin İran ərazisinə zərbələrindən sonra Tehran buna cavab olaraq faktiki dəniz blokadasına bənzər addımlar atıb. Nəticədə enerji qiymətləri yüksəlib, Ərəbistan yarımadasında hasil olunan xam neftin bir hissəsi isə təhlükəsizlik səbəbindən bazara çıxarıla bilmir.

Məlumatlara görə, İran boğazda dəniz minaları yerləşdirə bilər. ABŞ qüvvələri bəzi mina daşıyan gəmiləri məhv etsə də, İranın kiçik katerləri və İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusuna məxsus minaaxtaran gəmilərin bir hissəsi hələ də fəaliyyət göstərir. Ekspertlər bildirir ki, İranın minlərlə dəniz minasına malik olduğu ehtimal edilir.

Trampın hədələri və qeyri-müəyyən strategiya

ABŞ prezidenti Donald Tramp bəyan edib ki, əgər İran Hörmüz boğazı vasitəsilə neft daşınmasını pozsa, Vaşinqton daha güclü zərbələr endirəcək. O, sosial şəbəkədə yazıb ki, ABŞ İranın "həssas hədəflərini" məhv edə bilər. Eyni zamanda Tramp boğazın "ələ keçirilməsi" variantını da nəzərdən keçirdiyini bildirib.

Lakin ekspertlər hesab edir ki, belə addım münaqişəni daha da genişləndirə bilər. ABŞ daxilində də bu müharibənin məqsədi və strategiyası barədə aydınlıq yoxdur. Hətta administrasiya daxilində belə qarşıdurmanın necə davam etməli olduğu barədə vahid mövqe görünmür.

Yanacaq qiymətləri və siyasi risk

Hörmüz boğazında gərginlik ABŞ üçün yalnız hərbi deyil, həm də siyasi problemdir. Yanacaq qiymətləri son həftələrdə xeyli artıb və bu, seçicilərin narazılığını artırır. Respublikaçı siyasətçilər xəbərdarlıq edir ki, müharibə davam etsə, qarşıdakı aralıq seçkilər partiya üçün ciddi zərbə ola bilər.

Hazırda bu strateji bölgədə gəmiçilik təxminən 90 faiz azalıb. Nəticədə neft ixrac edən ölkələrin anbarları dolur və hasilatın azalması qaçılmaz görünür. ABŞ ordusu isə hələlik tankerlərin müşayiət edilib-edilməməsi məsələsini müzakirə edir və İranın mina yerləşdirən gəmilərinə qarşı əməliyyatları davam etdirir.