"ABŞ Yaxın Şərqdə çıxılmaz vəziyyətə düşür: qələbə mümkün deyil, geri çəkilmək də çətindir" - "Advance"

"Vaşinqton İranla qarşıdurmada strateji tələyə düşüb..."

Donald Trampın siyasəti ABŞ-ı elə bir müharibəyə sürükləyib ki, nə qalib gəlmək mümkündür, nə də İsraili tək qoyaraq ondan çıxmaq.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə Xorvatiyanın "Advance" nəşri yazıb.

ABŞ-ın Yaxın Şərqdəki müharibə paradoksu

ABŞ-ın Yaxın Şərqdə apardığı bir çox müharibə faktiki məğlubiyyətlə nəticələnsə də, bu uğursuzluqlar çox vaxt siyasi ritorika ilə ört-basdır edilib. Bu dəfə isə vəziyyət fərqlidir: Vaşinqton İranla elə bir qarşıdurmaya daxil olub ki, nə onu qazana, nə də asanlıqla dayandıra bilir.

Məqalədə qeyd olunur ki, Tramp hücumun səbəbini tam izah etməsə də, sonda yenə də "məqsədə çatdıq" deyə bilər. Müəllifə görə, burada əsas amillərdən biri neft bazarıdır: qiymətlər qalxan kimi müharibənin tezliklə bitə biləcəyi barədə bəyanatlar səslənir və bu sözlər bazarlara dərhal təsir edir.

Avropanın reaksiyası da diqqət çəkir. Nəşr yazır ki, İranın bombalanması və mülki itkilər barədə xəbərlər yayılanda Avropa liderləri demək olar ki, susurdu. Lakin neft bahalaşan kimi Avropa İttifaqı rəsmiləri dərhal gərginliyin azaldılmasını və münaqişənin tez başa çatmasını tələb etməyə başladılar.

ABŞ-ın müharibə təcrübəsi və İran riski

Nəşr xatırladır ki, XXI əsrdə ABŞ bir sıra müharibələrdə ya uzun və bahalı qarşıdurmalarla üzləşib, ya da istədiyi nəticəni əldə edə bilməyib. 2003-cü ildə İraqın işğalı nəticədə İranın regiondakı təsirini zəiflətmək əvəzinə daha da gücləndirdi. Oxşar vəziyyət Liviyada və Əfqanıstanda da yaşandı.

Nəşr yazır ki, İranla genişmiqyaslı müharibə ABŞ üçün daha çətin ola bilər. Ölkənin coğrafiyası, hərbi infrastrukturu və kütləvi istehsal olunan ucuz dronlar Vaşinqton üçün ciddi problem yarada bilər. Bundan başqa, əgər İran bu müharibədən sağ çıxarsa, Tehranın sürətlə nüvə silahı yaratmağa çalışması ehtimalı da artır. 

Müəllifin fikrincə, hazırkı eskalasiya əvvəl mövcud olan diplomatik kompromis imkanlarını demək olar ki, aradan qaldırıb. Nəticədə ABŞ paradoksal vəziyyətlə üzləşir: geri çəkilsə, İsraili təhlükə altında qoymuş olacaq; müharibəni davam etdirsə isə region daha böyük eskalasiyaya sürüklənə bilər.