"Mağaradakı kəşf həyatın mümkün olduğu planetlər barədə təsəvvürlərimizi dəyişdi" - BBC

"ABŞ-da bir mağarada tapılan mikroorqanizmlər həyatın düşündüyümüzdən daha qeyri-adi şəraitdə mövcud ola biləcəyini göstərib..."

ABŞ-ın New Mexico ştatında yerləşən "Carlsbad Caverns National Park" mağaralarında aparılan araşdırma alimləri təəccübləndirib.

Mağara biologiyası üzrə mütəxəssis, Hazel Barton tam qaranlıqda yaşayan, lakin işıq enerjisindən istifadə edən mikroorqanizmlərlə qarşılaşıb.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "bbc.com" nəşri yazıb.

Qaranlıqda yaşıl həyat

Nəşr yazır ki, mağara biologiyası üzrə mütəxəssis, Hazel Barton tam qaranlıqda yaşayan, lakin işıq enerjisindən istifadə edən mikroorqanizmlərlə qarşılaşıb. Onun sözlərinə görə, divarlardan biri parlaq yaşıl rəngdə idi: "Bu, indiyə qədər gördüyünüz ən parlaq yaşıl rəng idi, halbuki mikroblar tam qaranlıqda yaşayırdı". Araşdırmalar göstərib ki, bunlar fotosintez edə bilən sianobakteriyalardır. Adətən belə orqanizmlər günəş işığından istifadə edir. Lakin mağaranın dərinliyində günəş işığı demək olar ki, yoxdur.

İnfraqırmızı işıqla fotosintez

Məlum olub ki, bu bakteriyalar adi xlorofildən fərqli olaraq xüsusi xlorofil növlərindən - D və F formalarından istifadə edir. Bu maddələr görünən işıqdan deyil, insan gözünün görmədiyi yaxın infraqırmızı şüalanmadan enerji ala bilir.

Əhəngdaşı qayalar görünən işığın böyük hissəsini udsa da, infraqırmızı işığı daha dərinə ötürə bilir. Buna görə də mağaranın dərin hissələrində belə bu zəif işıq qalır və mikroorqanizmlər ondan istifadə edərək fotosintez aparır. Alimlər digər mağaralarda da oxşar mikroblar tapıblar və onların milyonlarla il ərzində tam qapalı mühitdə yaşadığını ehtimal edirlər.

Bu kəşf kosmosda həyat axtarışını dəyişə bilər

Bu nəticələr kosmosda həyatın axtarışı üçün də böyük əhəmiyyət daşıyır. Astronomlar uzun müddət hesab edirdi ki, fotosintez yalnız müəyyən dalğa uzunluğuna qədər olan işıqda mümkündür. Lakin yeni tapıntılar göstərir ki, həyat daha zəif və fərqli spektrli işıqda da mövcud ola bilər. Bu isə xüsusilə qırmızı cırtdan ulduzların ətrafında dövr edən planetlərdə həyat ehtimalını artırır.

Alimlər ümid edir ki, gələcəkdə "James Webb Space Telescope" kimi teleskopların köməyi ilə bu cür planetlərin atmosferində oksigen kimi həyatın mümkün izlərini müəyyən etmək mümkün olacaq. Əgər belə qazlar aşkar edilərsə, bu, kainatda həyatın mövcudluğu üçün çox güclü ipucu sayılacaq.