"Donald Tramp İrana qarşı müharibənin dörd məqsədini açıqlayıb" - İsrail mətbuatı

"Vaşinqton və Təl-Əvivin birgə əməliyyatı regionun taleyini dəyişə bilər..."

Fevralın 28-i səhər saatlarında ABŞ və İsrailin İrana qarşı birgə hücumunun başlamasından təxminən bir saat on beş dəqiqə sonra ABŞ prezidenti Donald Tramp səkkiz dəqiqəlik videomüraciət yayımlayaraq genişmiqyaslı hərbi əməliyyatın başladığını elan edib.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "vesty.co" nəşri yazıb.

Tramp öz çıxışında müharibənin səbəblərini izah edib və qarşıya qoyulan dörd əsas məqsədi açıqlayıb: İran rejiminin devrilməsi, Tehranın nüvə silahı əldə etməsinin qarşısının alınması, raket sisteminin məhv edilməsi və ölkənin hərbi-dəniz qüvvələrinin darmadağın olunması.

Tramp xəbərdarlıq etdi ki, əməliyyat itkilərsiz keçməyə bilər: "Müharibədə bu cür hallar olur. Lakin biz bunu gələcək naminə edirik". O, birbaşa İran xalqına müraciət edərək onları küçələrə çıxmamağa çağırıb və bildirib ki, əməliyyat başa çatdıqdan sonra hakimiyyəti öz əllərinə almaq üçün "bəlkə də nəsillər boyu yeganə şans" yaranacaq.

Nüvə proqramı və "Gecə yarısı çəkici"

ABŞ prezidenti bəyan etdi ki, Vaşinqton dəfələrlə Tehranla razılaşma əldə etməyə çalışıb, lakin İran nüvə proqramını davam etdirib. Onun sözlərinə görə, ABŞ siyasəti dəyişməzdir: "Bu terrorçu rejim heç vaxt nüvə silahına sahib olmayacaq".

Tramp xatırladıb ki, ötən ilin iyununda həyata keçirilən "Gecə yarısı çəkici" əməliyyatı çərçivəsində Fordo, Natanz və İsfahandakı nüvə obyektləri məhv edilib. ABŞ tərəfi həmin hücumdan sonra Tehrana nüvə proqramını bərpa etməmək barədə xəbərdarlıq edib. Lakin, Trampın iddiasına görə, İran bundan imtina edərək həm nüvə ambisiyalarını, həm də uzaqmənzilli raket proqramını davam etdirib.

O, çıxışının əvvəlində vurğulayıb ki, ABŞ Silahlı Qüvvələri İran rejimindən qaynaqlanan "birbaşa təhlükələri" aradan qaldırmaq üçün əməliyyata başlayıb. Prezident həmçinin İranı 47 il ərzində qanlı hücumlar və terror fəaliyyəti aparmaqda ittiham edib, ABŞ səfirliyinin ələ keçirilməsi və 444 gün davam edən girov böhranını, eləcə də 1983-cü ildə Beyrutda ABŞ dəniz piyadalarının kazarmasına hücumu xatırladıb.

Trampın sözlərinə görə, İran dünyada terrorun əsas dövlət sponsorudur və regionda sabitliyi pozmaq üçün proksi qüvvələrdən istifadə edir. O, bəyan edib ki, ABŞ İranın raket sənayesini tamamilə məhv edəcək və hərbi-dəniz qüvvələrini sıradan çıxaracaq.

İsraildə "arzuların nitqi", Tehranda zərbələr

İsrail mediası, o cümlədən "Ynet" bu çıxışı "arzuların nitqi" kimi qiymətləndirib. Şərhçilərin fikrincə, Tramp yalnız rejimin zəiflədilməsindən deyil, İranın hərbi potensialının tam məhvindən danışıb. Bu, uzun illərdir İsrailin müdafiə strategiyasında yer alan xəttdir.

Eyni vaxtda Tehrandan genişmiqyaslı zərbələr barədə xəbərlər yayılıb. Hədəflər arasında ali lider Ali Xamenei kompleksinin, prezident sarayının, kəşfiyyat nazirliyinin və Milli Təhlükəsizlik Şurasının qərargahının olduğu bildirilir. Həmçinin hərbi bazalar, buraxılış qurğuları və HHM sistemlərinin vurulduğu qeyd olunur.

ABŞ mənbələri "The New York Times" qəzetinə bildiriblər ki, onlarla zərbə Yaxın Şərqdəki bazalardan və aviadaşıyıcılardan havaya qalxan təyyarələr vasitəsilə endirilib. Əməliyyat sxemi ötən ilin iyununda Fordoya zərbə zamanı tətbiq edilən modelə bənzəyir: əvvəlcə İsrail özünə və ABŞ bazalarına yönəlmiş riskləri neytrallaşdırır, sonra isə Vaşinqton daha genişmiqyaslı mərhələyə keçir.

Hücum Trampın Tehrana nüvə proqramını dayandırmaq üçün ultimatum verməsindən təxminən on gün sonra baş verib. Paralel olaraq İsraildə hava həyəcanı siqnalları səslənib, əhaliyə qorunan məkanların yaxınlığında qalmaq barədə təcili bildirişlər göndərilib.

Beləliklə, Vaşinqtonun açıqladığı bu əməliyyat yalnız hərbi deyil, həm də siyasi və regional transformasiya məqsədi daşıyır. Əgər plan uğurla həyata keçərsə, Yaxın Şərqdə qüvvələr balansının köklü şəkildə dəyişə biləcəyi istisna edilmir.