"NATO Arktikada "daha təhlükəli" Rusiya gözləyir, Tramp isə Qrenlandiyaya üz tutur" - "Business İnsider"

"Arktikada böyük güclərin yeni qarşıdurma mərhələsi başlayır..."

NATO Ukraynadakı müharibə başa çatdıqdan sonra Arktikada "daha təhlükəli" bir Rusiya ilə qarşılaşmağa hazırlaşır.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "businessinsider.com" nəşri yazıb.

Müharibədən sonra Şimalda yeni mərhələ

Alyans hesab edir ki, hazırda Moskva Ukraynaya fokuslansa da, döyüşlər bitdikdən sonra şimal istiqamətində hərbi gücünü sürətlə bərpa edə bilər. Norveçin Birləşmiş Operativ Qərargahının rəhbəri, vitse-admiral Rune Andersen bildirib ki, bu mərhələdə şimaldan "aydın və birbaşa hərbi təhlükə" yoxdur.

Lakin o vurğulayıb ki, Rusiya müharibədən sonra silahlı qüvvələrini yenidən qurmaq niyyətindədir: "Biz daha təhlükəli bir Rusiya ilə qarşılaşmağa hazırlaşırıq". ABŞ-ın "RAND Corporation" analitik mərkəzi qeyd edir ki, Moskvanın Arktikadan qüvvələri Ukraynaya yönəltməsi regiondakı quru bölmələrini ciddi zəiflədib. Amma müharibə bitərsə, Kreml Arktikaya yenidən investisiya qoya bilər.

Arktikanın artan strateji əhəmiyyəti

Son illərdə Arktika NATO üçün prioritet istiqamətə çevrilib. Rusiya sovet dövründən qalan bazaları yenidən aktivləşdirib, uçuş zolaqlarını modernləşdirib, HHM sistemləri yerləşdirib və sualtı qayıqların fəaliyyətini artırıb. Bu, xüsusilə Norveç və Finlandiyada narahatlıq doğurur.

Alyans ölkələri müşahidə sistemlərinə, buzqıranlara, pilotsuz aparatlara və soyuq iqlimə uyğun texnikaya investisiyanı artırır. Şimali Norveçdə keçiriləcək "Cold Response" təlimləri Arktikada yüksək intensivlikli əməliyyatlara hazırlığı gücləndirməyə yönəlib. Andersenin sözləri ilə desək, "Burada döyüşmək üçün burada məşq etmək lazımdır".

Trampın Qrenlandiya addımı və mümkün gərginlik

Arktikadakı geosiyasi fonu ABŞ prezidenti Donald Trampın Qrenlandiya sahillərinə hospital gəmisi göndərməsi ilə bağlı açıqlaması daha da mürəkkəbləşdirib. O, adada "yardım ala bilməyən xəstələrin" olduğunu iddia edib.

Lakin Qrenlandiya hakimiyyəti əlavə tibbi ehtiyac barədə rəsmi bəyanat verməyib. Trampın paylaşımında ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinə məxsus "USNS Mercy" gəmisinin təsviri yer alıb. Gəminin həqiqətən Qrenlandiyaya göndərilib-göndərilmədiyi tam aydın deyil.

Qrenlandiya Danimarkanın muxtar ərazisidir və NATO çərçivəsində qorunur. Tramp isə daha əvvəl adanın ABŞ üçün strateji əhəmiyyətini vurğulamışdı. Bu addım Danimarka ilə münasibətlərdə yeni gərginlik riski yaradır və Arktikanın yaxın illərdə böyük güclər arasında rəqabət meydanına çevriləcəyini göstərir.