"Astronavtlar tarixdə ilk dəfə Yerdən bu qədər uzaqlaşacaq: "Artemis II" nə vəd edir?" - NASA

"Bəşəriyyət yarım əsrdən sonra yenidən Aya doğru..."

NASA-nın astronavtları hər şey plana uyğun getsə, yarım əsrdən sonra ilk dəfə yenidən Aya yollanacaqlar.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "tech.onliner.by" nəşri yazıb.

Proqramın məqsədi nədir?

Söhbət "Artemis" proqramının növbəti mərhələsi - "Artemis II" missiyasından gedir. Bu, 2022-ci ildə həyata keçirilmiş pilotsuz "Artemis I" uçuşunun davamıdır və uzaq kosmosa insanlı missiya üçün əsas sistemlərin sınağını nəzərdə tutur. Uçuş "Orion" gəmisi və "Space Launch System" (SLS) raketi ilə baş tutacaq.

Xatırladaq ki, 22 noyabr 2022-ci ildə "Kennedy Space Center"-dən buraxılan "Artemis I" çərçivəsində "Orion" Ay ətrafında 25 gün uçduqdan sonra Sakit okeana uğurla eniş etmişdi. Proqramın əsas hədəfi 1972-ci ildən sonra insanı yenidən Aya qaytarmaq və gələcək Mars missiyalarına zəmin yaratmaqdır.

"Artemis II"-dən nə gözlənilir?

Missiya zamanı astronavtlar "Orion" gəmisində Ay ətrafında dövrə vuraraq Yerə qayıdacaqlar. Uçuşun 2026-cı ilin martından tez olmayacağı bildirilir və təxminən 10 gün davam edəcəyi gözlənilir. Ən uzaq nöqtədə ekipaj üzvləri tarixdə ilk dəfə olaraq Yerdən rekord məsafəyə çatacaqlar. Onlar dərin kosmos radiasiyası şəraitində həyat təminatı, rabitə və naviqasiya sistemlərini sınaqdan keçirəcəklər. 

"Orion" Ayın cazibəsindən istifadə edən sərbəst qayıdış trayektoriyası ilə Yerə dönəcək.
Heyət artıq açıqlanıb: Rid Vaysmen (komandir), Viktor Qlover (pilot), Kristina Kuk və Ceremi Hansen (Kanada Kosmik Agentliyi). Astronavtlar uçuş zamanı hava, su və təhlükəsizlik sistemlərini, həmçinin yeni nəsil kosmik tualet sistemini test edəcəklər.

Növbəti mərhələ

Missiya uğurlu olarsa, "Artemis III" çərçivəsində 2028-ci ildə Ayın cənub qütbünə eniş planlaşdırılır. Lakin "NASA Office of Inspector General" tarixlərin real olub-olmaması ilə bağlı ehtiyatlı mövqe tutur. Çətinliklər əsasən "SpaceX"-ə məxsus "Starship" eniş sisteminin hazırlanması ilə bağlıdır. Uzunmüddətli planlara Ay orbitində "Lunar Gateway" stansiyasının qurulması daxildir. Layihə maliyyə və siyasi mübahisələr səbəbindən risk altında olsa da, hələlik gündəmdə qalır.

Texniki məqamlar

"Space Launch System" 98 metr uzunluğunda, iki pilləli super ağır raketdir və aşağı orbitə 95 tona qədər yük çıxara bilir. Sistem tamamilə birdəfəlikdir. "Orion" isə dörd nəfərlik dərin kosmos gəmisidir. Üç modulu var: yaşayış, xidmət və fövqəladə xilasetmə sistemi. Beləliklə, "Artemis II" Ay ətrafında sadə uçuş deyil - bu, insanlığın dərin kosmosa dönüşünün əsas sınağıdır. Uğur qazanılarsa, növbəti dayanacaq Ay səthi, daha sonra isə Mars ola bilər.