"Drujba" ətrafında enerji savaşı" - Ukrayna KİV-ləri

"Neft istisnası, işıq təhdidi və Avropada siyasi hesablar..."

Yanvarın 27-də Rusiya zərbəsi nəticəsində "Drujba" neft kəmərinin fəaliyyəti dayanıb və Macarıstanla Slovakiyaya Rusiya neftinin nəqli kəsilib. 

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "rbc.ua" nəşri məlumat yayıb.

Ukrayna xarici işlər naziri Andrey Sybiqa bunu Moskvanın hücumu ilə əlaqələndirib. Bundan sonra Avropa Komissiyası istisna qərarı verərək Macarıstana Xorvatiyanın "Adria" kəməri vasitəsilə müvəqqəti olaraq Rusiya nefti idxal etməyə icazə verib.

Qərara əsasən, Budapeşt hər üç aydan bir idxal həcmi barədə Brüsselə hesabat təqdim etməlidir. Brüsselin mövqeyinə görə, Macarıstan və Slovakiya 90 günlük enerji ehtiyatına malikdir və fövqəladə enerji böhranı vəziyyətində deyil. Lakin məsələ bununla bitməyib - neft tranzitinin dayanması siyasi gərginliyi artırıb.

Fitso və Orbanın təzyiq ritorikası

Slovakiya baş naziri Robert Fitso Ukraynanı kəmərin bərpasını qəsdən ləngitməkdə ittiham edib və hətta Kiyevə elektrik enerjisi ixracını dayandırmaqla hədələyib. O, həmçinin Ukraynanın Avropa İttifaqına inteqrasiyasına dəstəyi yenidən nəzərdən keçirə 
biləcəyini bildirib.

Macarıstan baş naziri Viktor Orban hökuməti də oxşar mövqe nümayiş etdirərək enerji məsələsini siyasi təzyiq alətinə çevirib. Macarıstan xarici işlər naziri Peter Siyyarto Budapeştin Ukraynaya dizel ixracını dayandırdığını və "Drujba" ilə nəql bərpa olunmayınca qərarı dəyişməyəcəyini açıqlayıb.

Ekspert rəyi: işığı söndürmək hüquqi deyil, amma risk var

Razumkov Mərkəzinin enerji proqramları direktoru Vladimir Omelçenko bildirib ki, Slovakiyanın elektrik enerjisi tədarükünü birtərəfli qaydada dayandırmaq üçün hüquqi əsası yoxdur. Onun sözlərinə görə, ENTSO-E qaydaları və Aİ qanunvericiliyi hökumətlərə transsərhəd elektrik ticarətini qadağan etmək səlahiyyəti vermir.

Bununla belə, ekspert istisna etmir ki, Budapeşt və Bratislava siyasi motivlərlə koordinasiyalı addım ata bilər. O hesab edir ki, Moskva "Drujba" ətrafındakı vəziyyətdən istifadə edərək Ukraynanı "enerji təhlükəsi" kimi təqdim etməyə və seçkiqabağı kampaniyalarda daxili auditoriyanı səfərbər etməyə çalışır.

Beləliklə, neft kəməri ətrafındakı texniki problem daha geniş siyasi qarşıdurmaya çevrilib. Enerji marşrutları artıq təkcə iqtisadi məsələ deyil, həm də Avropa daxilində geosiyasi təsir və seçki strategiyasının bir hissəsinə çevrilib.