"Sürünənlərdə kannibalizm: niyə onlar bəzən öz növünü yeyir?" - Elmi araşdırma

"Kannibalizm sürünənlərin ekoloji uyğunluğunu təmin edən strateji bir davranışdır..."

Elm adamları sübut edir ki, sürünənlər arasında kannibalizm nadir istisna deyil. Yeni tədqiqat göstərir ki, bu davranış təkamül boyunca bir neçə sürünən xəttində müstəqil şəkildə inkişaf edib və təkrar-təkrar ortaya çıxıb.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "livescience.com" nəşri yazıb. 

Analizlər göstərir ki, kannibalizm ətraf mühitdəki stres amilləri və qida məhdudiyyətləri ilə əlaqədar olaraq sürünənlər üçün faydalı bir strateji addımdır. Araşdırmaya görə, 500-dən çox kannibalizm hadisəsi təhlil olunub və məlum olub ki, bu davranış ən azı 11 dəfə müstəqil şəkildə inkişaf edib.

Tədqiqat rəhbəri Bruna Falkao bildirir ki, insanlar üçün kannibalizm qəribə və iyrənc görünə bilər, lakin sürünənlər üçün bu, ekoloji uyğunluq baxımından müsbət addımdır. Başqa sözlə, bu davranış onların həyatda qalmasına və qida seçimində strateji üstünlük qazanmasına xidmət edir.

Kannibalizm və ekoloji uyğunluq

Əvvəllər elm adamları kannibalizmi adaptasiya olunmamış, yəni növ üçün faydasız hesab edirdilər. Lakin son araşdırmalar göstərir ki, bu davranış valideynlərin nəsil sayını tənzimləməsinə, məhdud resurslara reaksiya olaraq populyasiya sayını nəzarətdə saxlamağa və fürsətçi yırtıcılıq seçimlərinə kömək edə bilər.

Sürünənlərdə kannibalizm əsasən qısa və fərdi hesabatlarda müşahidə olunub. Yeni tədqiqat bu məlumatları birləşdirərək göstərir ki, bu davranış müxtəlif xətlərdə və bölgələrdə təkrar-təkrar inkişaf edib. Analiz edilən 503 hadisə 207 sürünən növünü əhatə edib, həm vəhşi təbiətdə, həm də əsarətdə baş verən halları əks etdirir.

Ən çox müşahidə olunan fəsilələr və davranış səbəbləri

Kannibalizm xüsusilə Colubridae, Viperidae və Elapidae fəsilələrində yayılıb. Colubridae fəsiləsində hadisələrin 29 faizi qeydə alınıb və bu fəsilənin nümayəndələri adətən digər sürünənlərlə qidalanmır, buna görə də bu davranış qida çatışmazlığı və stres amilləri ilə əlaqələndirilir. Viperidae fəsiləsindəki halların 21 faizi isə əsasən əsarətdə baş verib.

Elm adamları bildirir ki, kannibalist davranış sürünənlərin çənə quruluşu ilə bağlıdır. Əsas amil onların çənələrinin kifayət qədər geniş açılmasıdır ki, digər bir sürünəni udmaq mümkün olsun. Bu qabiliyyətə malik olmayan növlərdə isə kannibalizm halları qeydə alınmayıb.