"Trampın siyasəti Avropanı nüvə silahına sövq edir" - "Politico"

"ABŞ-a etimadın azalması fonunda Avropa öz nüvə müdafiəsini gücləndirməyi düşünür..."

Avropa rəsmiləri NATO ilə yanaşı "Avropa nüvə düyməsi" ideyasını müzakirə edir, çünki kritik anda ABŞ-ın yardım etməyəcəyindən narahatdır.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "politico.com" nəşri yazıb.

Avropada nüvə sanksiyası müzakirələri və Trampın rolu

Bir çox ölkə ABŞ atom arsenalına əlavə olaraq öz nüvə sanksiya sistemini qurmağı dəstəkləyir. Baltikyanı ölkələr NATO-nun əsas dayağı olduğunu qəbul edir, amma Avropanın rolunu da nəzərdən keçirməyə hazırdır.

Estoniya ilkin mərhələdə birgə nüvə sanksiyası müzakirələrinə açıqdır. Latviya baş naziri Evika Silina nüvə sanksiyasının Avropaya yeni imkanlar verə biləcəyini vurğulayıb, amma addımların beynəlxalq öhdəliklərə uyğun olması vacibdir.

Donald Tramp NATO-nun 5-ci maddəsini şübhə altına alıb, müttəfiqlərin töhfəsini istehza ilə qarşılayıb və Qrenlandiyanı ilhaq etməyi təklif edib. Bu, Avropanı Rusiyadan qorunmaq üçün əlavə tədbirlər axtarmağa sövq edib.

Fransa, Almaniya və digər ölkələrin mövqeləri

Fransa və Böyük Britaniya Avropanın yeganə nüvə dövlətləri kimi diqqət mərkəzindədir; Paris nüvə qüvvələrinin istifadəsi qərarının yalnız Fransada alınacağını bildirir. Almaniya kansleri Fridrix Mers və Fransa prezidenti Emmanuel Makron Münhendə çıxışlarında Avropada nüvə sanksiyasını müzakirə ediblər.

Lakin İspaniya baş naziri Pedro Sançes nüvə silahlanmasının səhv yol olduğunu bildirib. ABŞ müdafiə nazirinin müavini Elbric Kolbi isə nüvə "çətirinin" Avropadan çəkilməyəcəyini vurğulayıb, amma Avropanın adi müdafiədə daha fəal olmalı olduğunu qeyd edib.

Fransa, Almaniya və digər ölkələr, o cümlədən İsveç nüvə danışıqlarına ilkin mərhələdə qatılır. Makron nüvə sanksiyasını yenidən nəzərdən keçirməyi və adi silahları da nəzərə alacağını bildirib.

Perspektivlər və Avropanın hazırlığı

Konfransda təqdim olunan sənəd altı nüvə variantını qiymətləndirir: ABŞ sanksiyasına etibarın artırılması, Fransa və Böyük Britaniyanın rolunun gücləndirilməsi, supra-milli "avrosanksiya" sistemi, yeni müstəqil arsenal və adi müdafiəyə diqqət.

Bəzi ölkələr Fransanı NATO-nun rəsmi nüvə planlaşdırma prosesinə qoşulmağa çağırır, lakin Paris bunu qəbul etmir. NATO baş katibi Mark Rütte bildirib ki, Avropa kollektiv güclənməli, amma ABŞ "çətirinin" əvəzini yaratmaq niyyətində deyil.

Ekspertlər vurğulayır ki, Avropa liderləri indi sözləri konkret tədbirlərlə əvəz etməyə hazırlaşır. Yeni nüvə yarışının həm ABŞ, həm də Rusiya tərəfindən artması Ukraynaya təsir göstərəcək və Kreml xərcləri artıraraq müharibənin maliyyəsini daha da ağırlaşdıracaq.