"Ermənistan ABŞ-ın nüvə sınağı meydanına çevrilə bilər" - Zaxarova

"Vaşinqtonun təklif etdiyi kiçik reaktorlar ətrafında mübahisə dərinləşir..."

Rusiya XİN rəsmi nümayəndəsi Mariya Zaxarova bəyan edib ki, Ermənistanın ABŞ ilə mülki nüvə energetikası sahəsində 9 milyard dollarlıq razılaşması ölkəni "sınaq poliqonuna" çevirə bilər.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "tass.ru" agentliyi məlumat yayıb.

"Kağız üzərində qalan layihə"

Zaxarovanın sözlərinə görə, Vaşinqtonun təklif etdiyi kiçik modul reaktorlar faktiki olaraq hələ mövcud deyil və yalnız layihə mərhələsindədir. Zaxarova qeyd edib ki, bu təşəbbüs "çox müəmmalı" xarakter daşıyır. Çünki maliyyələşmə mexanizmi tam aydın deyil və xərcləri əsasən İrəvanın özü qarşılamalı olacaq. Diplomatın fikrincə, yekun dəyər reklam materiallarında göstəriləndən daha yüksək ola bilər.

Şoyqunun mövqeyi və seysmik risklər

Rusiya Təhlükəsizlik Şurasının katibi Sergey Şoyqu da oxşar mövqe sərgiləyib. O bildirib ki, ABŞ indiyədək bir dənə də olsun kiçik modul reaktor inşa etməyib və onların sənaye istismarı təcrübəsi yoxdur.

Şoyqu Ermənistanın seysmik zonada yerləşdiyini xatırladaraq vurğulayıb ki, sovet texnologiyası ilə tikilmiş Metsamor AES 1988-ci il zəlzələsinə davam gətirib və bloklarından biri hələ də işləyir. Onun sözlərinə görə, əgər ABŞ layihəsi praktik mərhələyə keçərsə, region dövlətləri və Ermənistan əhalisi yeni nüvə risklərini nəzərə almalı olacaq.

Vaşinqtonun təşəbbüsü və regional kontekst

ABŞ vitse-prezidenti Cey Di Vens İrəvana səfəri zamanı baş nazir Nikol Paşinyan ilə nüvə energetikası üzrə əməkdaşlıq sazişi imzalayıb. Saziş çərçivəsində kiçik modul reaktorların tədarükü və enerji sahəsində Rusiyadan asılılığın azaldılması məqsədilə 9 milyard dollara qədər investisiya vəd olunub.

"Bloomberg" yazır ki, bu razılaşma ABŞ-ın Cənubi Qafqazda mövqeyini gücləndirmək cəhdinin bir hissəsidir. Vaşinqton üçün bu layihə həm də sovet dövründə tikilmiş Ermənistan AES-in əvəzlənməsi uğrunda kommersiya imkanları yaradır.

Beləliklə, Ermənistanın enerji seçimi təkcə iqtisadi deyil, həm də geosiyasi və təhlükəsizlik ölçüləri olan qərara çevrilib. Moskva bunu riskli eksperiment kimi təqdim edir, Vaşinqton isə enerji suverenliyi və diversifikasiya addımı kimi əsaslandırır.