"Brüssel iki illik nəhəng maliyyə paketi təsdiqlədi, lakin sursat üçün vəsait problemi qalır..."
Avropa Parlamenti 2026-2027-ci illər üçün Ukraynaya 90 milyard avro həcmində kredit ayrılmasını təsdiqləyib. Qərar Rusiyanın davam edən müharibəsi fonunda qəbul olunub və üç qanunvericilik aktı ilə rəsmiləşdirilib.
Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "currenttime.tv" nəşri məlumat yayıb.
90 milyard nəyə xərclənəcək?
Paketin 30 milyard avrosu makromaliyyə yardımı və birbaşa büdcə dəstəyi üçün nəzərdə tutulub. Qalan 60 milyard avro isə Ukraynanın müdafiə imkanlarının gücləndirilməsinə və hərbi texnika alışına yönəldiləcək. Silahların əsasən Ukrayna və Avropa İttifaqı istehsalçılarından alınması planlaşdırılır.
Kreditin şərtləri və maliyyə mexanizmi
Kredit Aİ-nin kapital bazarlarında birgə borclanması hesabına maliyyələşdiriləcək və uzunmüddətli büdcə "rezervi" ilə zəmanət altına alınacaq. Borcun xidmət xərcləri blokun illik büdcəsindən qarşılanacaq. Avropa Komissiyasının hesablamalarına görə, 2027-ci ildə xidmət xərcləri təxminən 1 milyard avro, 2028-ci ildən etibarən isə ildə orta hesabla 3 milyard avro təşkil edəcək.
Razılaşmaya əsasən, Ukrayna əsas borcu yalnız Rusiya tərəfindən müharibə reparasiyaları ödənildikdən sonra qaytarmalı olacaq. 27 üzv dövlətdən 24-ü təşəbbüsə qoşulub. Macarıstan, Slovakiya və Çexiya maliyyələşmədə iştirak etməyib.
Paralel problem: mərmi üçün pul çatışmır
Bununla yanaşı, "Reuters" agentliyinin məlumatına görə, Çexiyanın Ukrayna üçün mərmi tədarükü təşəbbüsü 2026-cı ildə maliyyə çatışmazlığı ilə üzləşə bilər. Cari il üçün 5 milyard avro dəyərində artilleriya mərmisi alınması planlaşdırılsa da, indiyədək yalnız 1,4 milyard avro toplamaq mümkün olub.
NATO mənbələrinin bildirdiyinə görə, qlobal bazarda təxminən 16 milyard avroluq sursat mövcuddur. Problem məhsulun olmaması deyil, maliyyə resurslarının məhdudluğudur. 2025-ci ildə bu təşəbbüs çərçivəsində 1,8 milyon mərmi alınıb ki, bu da Ukraynaya verilən bütün sursatın 43 faizini təşkil edib.
Beləliklə, Brüssel bir tərəfdən Ukraynaya misli görünməmiş kredit paketi təsdiqləyir, digər tərəfdən isə konkret hərbi ehtiyacların maliyyələşdirilməsində çətinliklər davam edir. Bu isə Aİ daxilində prioritetlərin və maliyyə imkanlarının balansı ilə bağlı müzakirələri yenidən gündəmə gətirir.