"Dollar Trampın siyasəti fonunda "zəhərli" valyutaya çevrilir - "The Economist"

"ABŞ valyutası son bir ildə ciddi dəyər itkisi yaşayıb, investorlar alternativ axtarışına çıxsa da, dolları əvəz edəcək real seçim hələ görünmür..."

ABŞ dolları tarixinin bəlkə də ən çətin dövrünü yaşayır və hətta qlobal əsas valyuta statusunu itirmək riski ilə üz-üzədir.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "theeconomist.com" nəşri yazıb.

Dolların zəifləməsi və etimadın aşınması

Nəşr bu prosesin əsas səbəblərindən birini Donald Trampın siyasəti ilə əlaqələndirir. Qeyd edilir ki, 2025-ci ilin yanvar ayından bəri dollar digər əsas valyutalardan ibarət geniş səbətə nisbətdə dəyərinin təxminən onda birini itirib. Bu, Amerika maliyyə aktivlərinə də mənfi təsir göstərib. Məsələn, ABŞ-da fond bazarları süni intellektlə bağlı eyforiya fonunda sürətlə artsa da, avro ilə ifadə olunan Amerika səhmləri son bir ildə demək olar ki, artım göstərməyib.

Bazar panikası və "təhlükəsiz liman"ın itirilməsi

Son bir ildə investorlar arasında Vaşinqtonun siyasəti ilə bağlı bir neçə dəfə kütləvi panika yaşanıb. Ən kəskin epizod 2025-ci ilin aprelində Trampın bütün dünyaya qarşı tarif müharibəsi elan etməsindən sonra birja indekslərinin sürətlə enməsi olub. Qrenlandiyanın ilhaqı ilə bağlı səsləndirilən hədələr də bazarlara oxşar təsir göstərib.

Belə anlarda investorlar Amerika aktivlərindən uzaqlaşır, bu isə dolların, istiqrazların və səhmlərin dəyərinin azalmasına səbəb olur. "The Economist" qeyd edir ki, ötən il bu cür hallar yeddi dəfə yaşanıb - bu isə əvvəlki illərin orta göstəricisindən üç dəfə çoxdur. Nəşr yazır ki, bu vəziyyət dollar aktivlərinin artıq təhlükəsiz sığınacaq kimi qəbul edilmədiyi "tərsinə çevrilmiş bir dünya"nın mənzərəsini yaradır.

Alternativ yoxdur, amma risk artır

Nəşr son bir ildə qızılın qiymətində müşahidə olunan tarixi artımı da dollara inamın azalması ilə əlaqələndirir. İnvestorlar ABŞ valyutasının dəyər itirməsindən və bununla bağlı risklərdən qorunmağa çalışırlar. Müəlliflər vurğulayır ki, hələlik dolların real alternativi yoxdur və bu, ABŞ üçün müəyyən üstünlük yaradır.

Lakin qeyri-sabit siyasət və məzənnənin düşməsi dolları son onilliklərlə müqayisədə daha riskli aktivə çevirir. "The Economist" sual edir: Amerika bu vəziyyətdə nə qədər uzun müddət şansına güvənə bilər? Mövcud proseslər isə dolların alternativinin yaranması riskini getdikcə artırır.