"ABŞ yeni nüvə razılaşmasını güc mövqeyindən aparacaq" - Marko Rubio

"Yeni müqavilənin məqsədi qlobal nüvə təhlükəsini azaltmaq və strateji sabitliyi təmin etməkdir..."

ABŞ yeni START müqaviləsini üç prinsip əsasında görür

ABŞ Dövlət katibi Marko Rubio gələcək strateji hücum silahlarının məhdudlaşdırılması üzrə müqavilənin ABŞ, Rusiya və Çin arasında imzalanmalı olduğunu bildirib. 

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə ABŞ-ın "Substack" nəşri yazıb.

Rubioya görə, keçmiş START-III müqaviləsi artıq aktuallığını itirib və yeni razılaşmanın əldə olunması üçün üç əsas prinsip - çoxşaxəlilik, ABŞ-ın təhlükəsizliyinin qorunması və danışıqlarda güc mövqeyindən çıxış vacibdir.

Rubio xatırladıb ki, Çin 2020-ci ildən nüvə arsenalını 200-dən 600-ə qədər artırıb və 2030-cu ilədək 1000-dən çox başlıqla strateji gücünü gücləndirməyi planlaşdırır. ABŞ üçün əvvəlki ikitərəfli razılaşmalar artıq kifayət etmir, çünki hazırda ABŞ nüvə sahəsində yalnız Rusiyaya deyil, eyni zamanda Çinlə də rəqabət aparır.

Rusiya çoxşaxəli danışıqlara London və Parisin daxil edilməsini istəyir

Rusiya isə çoxşaxəli nüvə silahları dialoquna Böyük Britaniya və Fransanın daxil edilməsini vacib sayır. Bununla bağlı Moskvanın Cenevrədəki nümayəndəsi Gennadiy Qatilov bildirib ki, bu ölkələr NATO çərçivəsində ABŞ-ın hərbi müttəfiqləridir və danışıqlara cəlb edilməlidirlər.

Kreml isə tərəflərin məsuliyyətli mövqe tutduğunu və tezliklə danışıqlara başlanacağını vurğulayıb. Eyni zamanda Çin danışıqlara qoşulmaqdan imtina edir, mövcud arsenalı ABŞ və Rusiyadan xeyli azdır.

START-III müddəti başa çatıb, uzadılması mümkün deyil

5 fevral 2026-cı il tarixində ABŞ-Rusiya arasında strateji hücum silahlarının məhdudlaşdırılması üzrə müqavilənin müddəti başa çatıb. Bu müqavilə ABŞ və Rusiyanın nüvə arsenalına maksimum limitlər qoymuşdu - 700 aktiv daşıyıcı və 1550 strateji başlıq.

Müqavilə ətrafında hüquqi mexanizmlər artıq mövcud deyil, ABŞ və Rusiya dünya nüvə arsenalının 80 faizinə sahibdir. Rubio və ABŞ rəhbərliyi yeni çoxşaxəli yanaşmanın zəruri olduğunu vurğulayır, çünki keçmiş razılaşmaların şərtləri Çin və Rusiyanın güc artımını nəzərə almırdı.

ABŞ tərəfindən təklif edilən yeni yanaşma çoxşaxəli, güc mövqeyindən və nüvə arsenallarının təhlükəsizliyini qoruyacaq şəkildə razılaşmanın aparılmasını nəzərdə tutur. Bu proses illər ala bilər, lakin Rubio və administrasiya hesab edir ki, qlobal nüvə təhlükəsini azaltmaq üçün artıq bu yolda ilk addımlar atılmalıdır.