"Müharibə dalana dirənərsə, Kreml kimyəvi silaha əl ata bilər" - "The Times"

"Müharibənin uzanması daha təhlükəli silahların istifadəsi riskini artırır..."

Ukrayna tərəfi Rusiya ordusunu cəbhədə minlərlə dəfə qadağan olunmuş kimyəvi maddələrdən istifadə etməkdə ittiham edir. 

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "The Times" nəşri yazıb.

Nəşrin məlumatına görə, müharibənin uzanması və ya prosesin tam dalana dirənməsi Kremlin daha dağıdıcı, kütləvi məhvetmə təsirinə malik kimyəvi silahlardan istifadə etməsi riskini artırır. Qərb ekspertləri hesab edir ki, Moskva bu sahədə real imkanlarını və ehtiyatlarını tam açıqlamayıb və mövcud faktlar Rusiyanın kimyəvi arsenalının yalnız görünən hissəsi ola bilər.

Beynəlxalq hüququn pozulması və mövcud faktlar

Ukrayna hərbçilərinin bildirdiyinə görə, Rusiya qüvvələri müharibə başlayandan bəri 9 mindən çox dəfə təhlükəli kimyəvi maddələrdən istifadə edib, bunun 6 500-dən çoxu ötən ilin payına düşür. Ən çox iğtişaşların yatırılması üçün nəzərdə tutulan CS və CN qazları ilə doldurulmuş qumbaralardan istifadə edildiyi vurğulanır.

Ukrayna və Avropa rəsmiləri bildirir ki, bəzi hallarda Rusiya bölmələri Birinci Dünya müharibəsindən tanınan boğucu maddə - xlorpikrinə də əl atıb. Bu cür maddələrin istifadəsi 1993-cü il Kimyəvi Silahlar Konvensiyasını və 1925-ci il Cenevrə Protokolunu açıq şəkildə pozur.

Gizli proqramlar, risklər və sülhün dalana dirənməsi

"The Times" yazır ki, Qərb paytaxtlarında Rusiyanın kimyəvi silah proqramının hələ də aktiv qalması ilə bağlı ciddi narahatlıq var. 2020-ci ildə Aleksey Navalnının zəhərlənməsindən sonra "Bellingcat" araşdırma qrupu "Noviçok" sinir-paralitik maddəsi üzrə proqramın rəsmi bağlanma tarixindən xeyli sonra da davam etdirildiyini müəyyən edib. Araşdırmaya görə, bu işlər guya mülki elmi institutlar adı altında aparılıb.

Britaniyalı general Riçard Barrons hesab edir ki, daha öldürücü kimyəvi silahlara keçid Moskva üçün hərbi baxımdan az fayda, lakin böyük siyasi və hüquqi risklər yaradır. Onun sözlərinə görə, bu, beynəlxalq səviyyədə müharibə cinayəti kimi qiymətləndirilə və cavab tədbirlərinə səbəb ola bilər. Bununla belə, Barrons etiraf edir ki, "ölkənin taleyi təhlükə altına düşdüyü" bir vəziyyətdə bu cür silahlardan istifadə cazibəsi arta bilər.

Məqalədə vurğulanır ki, Ukrayna üzrə sülh danışıqları dalana dirənmək riski ilə üz-üzədir. Kremlin sözçüsü Dmitri Peskov müharibənin dayandırılması üçün Ukrayna ordusunun Donbasdan çıxmasını şərt kimi irəli sürüb. Lakin ekspertlər bildirirlər ki, prezident Vladimir Zelenskinin hətta ABŞ-ın mümkün təzyiqləri fonunda belə bu cür güzəştə getməyə hazır olduğuna dair hər hansı əlamət yoxdur.