"Çay sağlamlığa faydalıdır, amma necə və nə qədər içmək önəmlidir?" - Alimlərdən açıqlama

"İlıq və şəkərsiz çay sağlamlıq üçün ən yaxşı seçimdir..."

Çay qədimdən bəri həm zövq, həm də sağlamlıq məqsədilə içilən içkidir. Lakin müasir tədqiqatlar göstərir ki, faydası yalnız çayın növündən deyil, həm də onun hazırlanma üsulundan, temperaturundan, miqdarından və əlavə maddələrdən asılıdır.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "tengrinnews.kz" nəşri yazıb.

İsti və ya soyuq - hansının faydası daha çoxdur?

Soyuq üsulla dəmlənən çay (cold brew) bir neçə saat və ya gecə boyunca soyuq su və ya süddə dəmlənir. Bu üsul, bəzi ekspertlərin fikrincə, polifenollar və antioksidantlar kimi faydalı birləşmələri daha yaxşı saxlayır. Lakin yaşıl çay üçün isti su daha çox antioksidantın sərbəst buraxılmasına kömək edir. Əsas fərq isə dadda görünür: daha az acı çay istəyənlər üçün soyuq üsul daha cəlbedici ola bilər.

Hər iki halda, çay hələ də çoxsaylı faydalı xüsusiyyətlərə malikdir: ürək--damar sağlamlığını dəstəkləyə bilər, qan təzyiqi və LDL xolesterolu azalda bilər; insultun inkişaf riski və  ehtimalını azalda bilər; beyin sağlamlığını qorumağa kömək edə bilər, yaddaş və Altsheymer riskini azalda bilər; Antiinflamatuar və antioksidant xüsusiyyətləri sayəsində ümumi sağlamlığa dəstək verir.

Çayın təhlükəsiz və zərərli variantları

Mütəxəssislər xəbərdarlıq edir ki, hər çay bərabər faydalı deyil. Ən təhlükəli hallar bunlardır:
Çox isti çay - Selsi üzrə 65 dərəcədən yüksək içkilər qida borusuna ziyan verə bilər və xərçəng riskini artırır.
Şəkərli çay - Şirinləşdirilmiş çaylar, siroplar və əlavə maddələr artıq kalori mənbəyinə çevrilir, piylənmə, diabet və ürək-damar xəstəlikləri riskini yüksəldir.

Süngərli və lakritsli bitki çayları - Lakritsa arterial təzyiqi yüksəldə, natrium və kalium balansını poza bilər, xüsusilə hipertoniya və ürək xəstələri üçün təhlükəlidir.
Plastik paketlərdə çay - Polimer materiallar yüksək temperaturda mikro və nanohissəciklər buraxa bilər,faydası isə yoxdur.
Daha təhlükəsiz seçim: yarpaq çay və ya mexaniki qatlanmış paketlər.

Köhnə, amma müasir tövsiyələr

Alimlərin fikrincə, ən faydalı çay yarpaq, şəkərsiz, orta güclü və ilıq olmalıdır. İki-üç fincan gündə kifayətdir. Qəhvəyə bənzər kofein miqdarı xüsusilə həyəcan, yuxusuzluq və təzyiq problemləri olanlar üçün nəzərə alınmalıdır. Çay həm dadlı, həm də sağlamlıq üçün faydalıdır, amma bunun üçün hazırlanma üsulu, temperaturu və miqdarı diqqətlə seçilməlidir. İsti, şəkərli və əlavəli içkilər isə sağlamlıq risklərini artırır.