"Uzaq kosmosda "dəmir bulud" kəşf olundu: Yer kürəsinin taleyi aydınlaşır" - "The Times"

"Astronomlar Günəş sisteminin gələcəyinə dair xəbərdarlıq edir..."

Uzaq kosmosun dərinliklərində alimlər nəhəng bir "dəmir bulud" aşkar edib.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "The Times" nəşri yazıb.

Nəşr yazdığına görə, astronomlar hesab edir ki, bu bulud bəlkə də ölən bir ulduzun məhv etdiyi qayalı planetin qalıqlarıdır. Kəşf Yer kürəsinin gələcək taleyi barədə qorxulu bir təsəvvür yaradır.

Məlum olub ki, bu nəhəng bulud dəmir atomlarından ibarət olub və təxminən dörd trilyon mil uzunluğundadır. İnsan bu bulud boyunca saatda 110 km sürətlə səyahət etsə, yol səkkiz milyon ildən çox çəkərdi.

Bulud, fransız astronom Şarl Mesyenin 1779-cu ildə aşkar etdiyi və Şimal yarımkürəsinin Leyra ulduz qrupunda yerləşən halqa şəklində qaz buludu içərisində yerləşir. Bu bulud ölən ulduz tərəfindən kosmosa atılmış rəngarəng qaz qatından ibarətdir.

"Dəmir bulud" Yer üçün nə deməkdir?

Alimlərin fikrincə, "dəmir bulud" bəlkə də ölən ulduzun genişlənməsi nəticəsində buxarlanmış qayalı planetin qalıqlarıdır. Əgər bu doğrudursa, bu, Yer kürəsinin də gələcək taleyini göstərən bir nümunə ola bilər.

Qeyd edək ki, dəmir Yerin kütləsinin təxminən üçdə birini təşkil edir və planetin nüvəsinin əsas komponentidir. London Universiteti və Kardif Universitetinin astronomiya və fizika kafedrasının aparıcı tədqiqatçısı doktor Rocer Vesson qeyd edib:

"Bu "dəmir bulud"un halqa içində tək nümunə olması çox təəccüblü olardı. Biz daha çox belə buludları müşahidə etdikcə, dəmirin mənşəyini və kainatda necə yayıldığını daha yaxşı başa düşəcəyik".

Kəşf La Palma adasında yerləşən Uilyam Herşel teleskopuna quraşdırılmış yeni "Weave" cihazı ilə həyata keçirilib. Bu cihaz ulduzlar, buludlar və qalaktikaların işığını əvvəlkindən daha detallı analiz etməyə imkan verir. 

Tədqiqat üçün "Large Integral Field Unit" elementi istifadə olunub, bu isə buludun işığını onun dalğa uzunluqlarına ayırmağa və kimyəvi elementlərin xəritəsini yaratmağa imkan verib. Beləliklə, daha əvvəl görünməyən ionlaşmış dəmir zolağı ilk dəfə açıq şəkildə təyin edilib.

Yer kürəsi üçün xəbərdarlıq

Günəş hazırda həyat dövrünün ortasında yerləşir və təxminən beş milyard il daha işıq saçacaq. Nüvə yanacağı tükəndikcə, Günəş qırmızı nəhəngə çevriləcək və daxili planetləri - Merkuri və Veneranı məhv edəcək. Yer də bəlkə bu prosesdən xilas olmayacaq.

Əgər Yer Günəş tərəfindən udulmasa belə, yaranan intensiv istilik okeanları buxarlaşdıracaq və atmosferi tamamilə yox edəcək. Nəticədə Günəş öz xarici qatlarını kosmosa atacaq, işıqlı qaz buludu yaradacaq və nüvəsi soyuyaraq ağ cırtdan ulduza çevriləcək.

Bu kəşf alimlərə təkcə kosmosun sirlərini açmaqla kifayətlənmir, həm də Yer kürəsinin uzunmüddətli taleyi və planetimizin məruz qala biləcəyi dramatik dəyişikliklər barədə əhəmiyyətli xəbərdarlıq rolunu oynayır.