Dünya
4530
05 Jan 2026 | 22:40

"Robotlar toxunuşu və ağrını hiss edəcək: Neyromorfik elektron dərinin yüksəlişi" - Çin alimlərinin kəşfi

"Humanoid robotlar təhlükəyə dərhal refleks reaksiyası verə biləcək..."

Çin tədqiqatçıları insan reflekslərini təqlid edən robot dəri hazırlayıb.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "hi-tech.mail.ru" nəşri yazıb.

Çin alimləri humanoid robotlar üçün neyromorfik elektron dəri (NRE-skin) yaradaraq onları təkcə fiziki təmasları hiss etməyə deyil, həm də təzyiq gücünü ölçməyə, mümkün zədələri müəyyən etməyə və təhlükəli təsirlərə demək olar ki, insan bədəni kimi reaksiya verməyə imkan veriblər. Məqsəd yalnız toxunuşu imitasiya etmək deyil, həm də insan sinir sistemi kimi mürəkkəb bir biomexaniki emal həyata keçirməkdir.

Ənənəvi robot sensorları yalnız təmas faktını qeyd edib məlumatı mərkəzi prosessora göndərirsə, NRE-skin kontaktın olduğu yerdə lokal olaraq hissiyyatı emal edə bilir. Bu arxitektura robotun potensial təhlükəli vəziyyətlərə mərkəzi prosessorun analizini gözləmədən, demək olar ki, dərhal reaksiya verməsinə imkan yaradır.

Dörd qatlı quruluş və refleks mexanizmi

NRE-skin dörd funksional qatlıdır. Üst qat insan epidermisinə bənzər qoruyucu rol oynayır, alt qatlarda isə sensorlar və sinir uclarını təqlid edən dövrələr yerləşir. Sensorlar təzyiqi, təsir gücünü və struktur bütövlüyünü davamlı izləyir, "normal işləmə siqnalları" mərkəzi prosessora göndərir. Zədələnmə halında impulslar kəsilir və robot travmanın yerini və xarakterini müəyyən edə bilir.

Ən önəmli yenilik təhlükəli təsirlərə refleks reaksiyası mexanizmidir. Sensorlar müəyyən həddi aşan təzyiqi aşkar etdikdə yüksəkvoltlu siqnal mərkəzi prosessoru keçərək birbaşa robotun mühərriklərinə göndərilir. Nəticədə robot dərhal əlini geri çəkir və ya təhlükədən yayınır - bu, insanın isti obyektə toxunduqda refleksiv olaraq əli geri çəkməsinə bənzəyir.

Quraşdırma və gələcək perspektivlər

NRE-skin-in səthi maqnit modullu hissələrdən ibarətdir və zədələnmiş hissələri saniyələr içində dəyişdirmək mümkündür. Bu, texnikanın baxımını asanlaşdırır və real tətbiq üçün etibarlılığını artırır. 

Alimlər qeyd edir ki, bu texnologiya robotların ətraf mühitə "instinktiv" reaksiya verməsi, insanlarla təhlükəsiz işləməsi və "empatik" qarşılıqlı əlaqə göstərməsi üçün böyük addımdır. Gələcəkdə dəri daha yüksək həssaslıq səviyyəsinə çatdırılaraq, böyük səthlərdə eyni anda çoxlu toxunuş nöqtələrini emal edə biləcək.

Nəticə olaraq, neyromorfik robot dərisi insan refleks sistemini təqlid edərək robotların təhlükəli vəziyyətlərdə sürətli reaksiya verməsinə imkan yaradır və onların insanlarla daha təhlükəsiz, intuitiv və empatik şəkildə işləməsini təmin edir.

Top xəbərlər
Gün
Həftə
Ay
Link kopyalandı!
Son xəbərlər