"Almaniya kəşfiyyatı Obamanın "Air Force One" təyyarəsindən danışıqlarını illərlə dinləyib" - "Die Zeit"

"Dostlar arasında casusluq" qalmaqalının illər sonra açılan pərdəarxası..."

Almaniya Federal Kəşfiyyat Xidməti (BND) ABŞ-ın keçmiş prezidenti Barak Obamanın "Air Force One" təyyarəsindən apardığı telefon danışıqlarına illər boyu çıxış əldə edib. 

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə Almaniyanın "Die Zeit" nəşri yazıb.

Şifrələmə boşluğu və gizli müşahidə

Nəşrin araşdırmasına görə, buna səbəb təyyarəsində istifadə olunan rabitə sistemindəki zəif şifrələmə olub. Obama müxtəlif tezliklər üzərindən əlaqə saxlayıb və bu tezliklərin bir qismi Almaniya kəşfiyyatına məlum idi. Nəticədə, əsasən ABŞ prezidentinin xarici liderlər və administrasiya üzvləri ilə apardığı söhbətlər izlənilib.

Berlinin xəbəri olmadan aparılan əməliyyat

Məqalədə vurğulanır ki, ABŞ həmin dövrdə Almaniya tərəfindən rəsmi şəkildə izlənilən ölkələr siyahısına daxil deyildi. Bu səbəbdən, kansler Angela Merkelin bu dinləmələrdən xəbərdar olmadığı ehtimal olunur. Məlumatların həddən artıq həssas olması səbəbilə, danışıqların stenoqramları yalnız bir nüsxədə saxlanılır, çox məhdud sayda BND rəhbəri tərəfindən oxunduqdan sonra məhv edilirdi. 

Bununla belə, əldə edilən informasiyalar ABŞ-ın mövqeyi ilə bağlı ümumi analitik qiymətləndirmələrdə istifadə olunaraq kanslerliyə ötürülürdü.
Dinləmələrin nə vaxt başladığı dəqiq məlum deyil - bu, Obamadan əvvəlki prezident Corc Buşun dövrünə də təsadüf edə bilər. Proses yalnız 2014-cü ildə, Hillari Klintonun telefon danışıqlarının dinlənilməsi ilə bağlı qalmaqaldan sonra dayandırılıb.

Merkelin tənqidləri və siyasi paradoks

Hadisəni daha da həssas edən məqam ondan ibarətdir ki, Angela Merkel eyni dövrdə ABŞ kəşfiyyatını öz telefonunun dinlənilməsi qalmaqalına görə açıq şəkildə tənqid edirdi. O zaman Merkelin "dostlar arasında casusluq yolverilməzdir" ifadəsi beynəlxalq rezonans doğurmuşdu. Kansler həmçinin total nəzarətin dövlətləri daxildən çökdürə biləcəyi barədə xəbərdarlıq edir və bu vəziyyəti ADR-də "Ştazi"nin fəaliyyəti ilə müqayisə edirdi.

Araşdırmanın dərcindən sonra nə Angela Merkel, nə də Almaniya kəşfiyyatı məsələ ilə bağlı ictimai açıqlama verib. Ortaya çıxan faktlar isə Almaniya-ABŞ münasibətlərində uzun illər gizli qalmış ən həssas kəşfiyyat epizodlarından biri kimi dəyərləndirilir.