"Qəzzadan köçənlər geri qayıtmağa hazırlaşır: "Rəfah" keçid məntəqəsi ətrafında ziddiyyətli siqnallar" - İsrail mətbuatı

"Qəzzaya qayıdış planları və nəzarət mübahisələri..."

Qəzza bölgəsini tərk etmiş on minlərlə fələstinli yaxın vaxtlarda geri qayıtmağa hazırlaşır. Əsas səbəb kimi Misirlə Qəzza arasındakı "Rəfah" sərhəd-keçid məntəqəsinin yenidən açılması ehtimalı göstərilir.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "vesty.co" nəşri yazıb.

Amerikanın təzyiqi və Qahirədə danışıqlar

İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahunun ABŞ-dan qayıdışından sonra ərəb KİV-ləri Təl-Əvivin bu addıma razılıq verdiyini iddia etsə də, Qüdsdə rəsmi təsdiq verilməyib. Bununla yanaşı, ABŞ administrasiyasının Netanyahunun hökumətinə Qəzza üzrə Tramp planının ikinci mərhələsinə keçid üçün ciddi təzyiq göstərdiyi bildirilir.

Misir tərəfi keçidin hər iki istiqamətdə açılmasında israrlıdır. Netanyahunun ofisi isə razılaşmaların hələ yekunlaşmadığını və yerli strukturlara göstəriş verilmədiyini bildirir. Səudiyyə Ərəbistanının "Əş-Şərq" və "Əş-Şərq əl-Əvsat" nəşrləri Qahirədə aparılan Misir-Fələstin danışıqlarında bu məsələnin "artıq həll olunmuş kimi" təqdim edildiyini yazır.

On minlərlə insanın qayıdışı və 2005-ci il modeli

Danışıqlardan xəbərdar fələstinli mənbələr bildirir ki, Qahirədə keçirilən görüşlərdə müəyyən irəliləyiş əldə olunub. Söhbət təkcə "Rəfah"ın fəaliyyəti deyil, həm də Qəzzada mülki idarəetmə və təhlükəsizlik strukturlarının gələcək rolundan gedir.

Müharibə dövründə təxminən 120 min fələstinlinin Misirə keçdiyi, onların əksəriyyətinin sərhədi keçmək üçün təxminən 5 min dollar ödədiyi vurğulanır. Hazırda müxtəlif siyahılarda Qəzzaya qayıtmaq istəyən təxminən 65 min nəfərin adı var. Misir tərəfi Fələstin Muxtariyyətinə keçidin 2005-ci il razılaşması modeli əsasında açılacağını çatdırıb.

Bu çərçivədə artıq 40 mülki sərhəd xidməti əməkdaşı Qəzzadan çıxarılaraq Sinayın şimalındakı Əl-Ariş şəhərinə yerləşdirilib. Onlar sərnişinlərin qeydiyyatı, sənədlərin yoxlanılması və digər mülki prosedurlara cavabdeh olacaqlar. Bundan əlavə, mülki geyimdə 150-160 fələstinli təhlükəsizlik əməkdaşının da keçiddə çalışması nəzərdə tutulur.

İsrailin nəzarət tələbləri və şübhələr

Ən problemli məqam İsrailin nəzarət və yoxlama mexanizmləri ilə bağlı tələbləridir. 2005-ci il razılaşmasında İsrail nəzarəti yalnız videomüşahidə vasitəsilə həyata keçirilib. Bu dəfə isə daha geniş nəzarət mexanizmi tələb olunur və bunun keçidin real fəaliyyətinə mane olub-olmayacağı hələlik aydın deyil.

"Sky News Arabia" kimi mənbələr "Rəfah"ın Fələstin administrasiyasının idarəsinə verilə biləcəyini iddia etsə də, bir çox analitiklər bu xəbərlərə şübhə ilə yanaşır. Təhlükəsizlik riskləri fonunda İsrailin belə strateji nöqtədə yalnız "uzaqdan nəzarət"lə kifayətlənməsi real görünmür. Bununla belə, "Rəfah"ın açılması Qəzzada atəşkəs razılaşmalarının ikinci mərhələsinə keçid üçün əsas şərt sayılır və İsrail Trampın sülh planına hələlik şans verməyə qərar verib.