ABŞ Prezidenti Donald Trampın İrana qarşı yeni hərbi əməliyyat ehtimalı ilə bağlı açıqlamaları nüvə silahından istifadə məsələsini yenidən gündəmə gətirib. Tramp oktyabrın 16-da nüvə silahından istifadə etməyəcəyini bildirsə də, İrana yeni hücumu istisna etməyib.
Moderator.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, CNN-in məlumatına görə, Vaşinqtonda mümkün hərbi əməliyyat zamanı MOAB adlı nəhəng adi bombadan istifadə variantı da müzakirə olunur.
MOAB nüvə bombası deyil
9,8 ton ağırlığında olan GBU-43/B MOAB dünyanın ən güclü ənənəvi aviasiya bombalarından biridir. Nüvə başlığı daşımayan bu bomba geniş ərazidə güclü partlayış və təzyiq dalğası yaradır. Lakin onun İranın dərin yeraltı nüvə obyektlərini məhv etmək imkanları məhdud hesab olunur.
ABŞ-ın digər silahı olan 13,6 tonluq GBU-57 bunkerdağıdan bombası isə möhkəmləndirilmiş yeraltı obyektləri hədəf almaq üçün hazırlanıb. Bu sursat 2025-ci ildə Fordo və Nətənz nüvə obyektlərinə hücumlarda istifadə edilib.
Nüvə hücumu hansı əraziləri təhlükəyə ata bilər?
İranın əsas nüvə obyektləri Fordo, Nətənz və İsfahanda yerləşir. Nüvə zərbəsinin nəticələri bombanın gücündən, partlayışın baş verdiyi yerdən və meteoroloji şəraitdən asılı olacaq.
Mümkün nüvə hücumunun təhlükələrindən biri də radioaktiv çirklənmədir. Radioaktiv hissəciklər külək vasitəsilə başqa ölkələrə yayıla bilər. İranın Türkiyəyə yaxınlığı səbəbindən radioaktiv çöküntülərin bu ölkəyə çatması ehtimalı da müzakirə olunur. Lakin bunun baş verib-verməyəcəyini əvvəlcədən dəqiq müəyyənləşdirmək mümkün deyil.
Tramp nüvə zərbəsi barədə təkbaşına qərar verə bilərmi?
ABŞ qanunvericiliyinə əsasən, nüvə silahından istifadə qərarı ilə bağlı əsas səlahiyyət prezidentə məxsusdur. Bunun üçün Konqresin əvvəlcədən təsdiqi tələb olunmur. Hərbi rəhbərlik prezidentə məsləhət verə bilər.
Bununla belə, nüvə silahından istifadə beynəlxalq humanitar hüququn zərurət, mütənasiblik və mülki əhalinin qorunması prinsipləri baxımından ciddi hüquqi müzakirələr doğurur.